

D3900

། །།པཎྜི་ཏ་ཤཱན་ཏི་བྷ་དྲ་དང་། དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སུ་ག་ཏ་མ་ཏོ་བི་བྷི་ག་བྷཱ་ཥྱཾ། བོད་སྐད་དུ། བདེ་བར་གཤེགས པའི་གཞུང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཤད་པ།འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྟག་ཏུ་ཤར་ཞིང་རྒྱུན་འཕེལ་བ་ཡི་ཡོན་ཏན་མངའ། །ཉེས་པ་རྗེས་འབྲེལ་སྤངས་ཤིང་དྲི་མེད་མཛེས་པའི་སྐུ། །རྨོངས་སེལ་གསུང་གི་འོད་མངའ་སྔོན་མེད་ཟླ་བ་སྟེ། །གསུང་ གི་དབང་ཕྱུག་ལ་ནི་རྟག་པར་མགོས་ཕྱག་འཚལ།།ཐུབ་དབང་ཞབས་ཀྱི་པདྨ་ལ། །བརྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་ནི། །བློ་དམན་རྣམས་ཀྱིས་རབ་རྟོགས་པར། །བསྒྲུབ་པར་འདོད་པས་བཤད་པར་བྱ། །འདིར་ཆོས་མངོན་པ་ཉི་འོག་གི་ཡུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་སངས་རྒྱས་པའི་དབྱེ་བ་ ཤིན་ཏུ་མང་མོད་ཀྱི།གཙོ་བོ་ཇི་ལྟ་བུར་ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། མདོ་སྡེ་པ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་དང་། དབུ་མ་པའི་དབྱེ་བས་སངས་རྒྱས་པ་བཞི་པོ་ཙམ་བླ་ཆོས་སུ་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་སྐྱེ་བོ་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་བཞེད་པའི་གཞུང་རྩོམ་པ་པོས། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ གསུངས་པ།ནམ་མཁའ་དང་ནི་འགོག་པ་གཉིས། །འདུས་མ་བྱས་གསུམ་རྟག་པ་སྟེ། །ཁ་ཆེ་བ་དེ་དག་ནི་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ཚོགས་གཉིས་སུ་སྨྲ་བར་གྲག་གོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དང་འགོག་པ་གཉིས་སོ། ། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞེ་ན། གང་འགའ་ལ་ཡང་སྒྲིབ་པར་མི་བྱེད་ཅིང་གང་གིས་ཀྱང་བསྒྲིབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གོ་འབྱེད་པས་ན་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ནམ་མཁའ་མི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འགོག་པ་གཉིས་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་དང་། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའོ། །དེ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་ཤེས་རབ་ཡིན་ལ། དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འགོག་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བའོ། །དེ་ཡང་སྤང་བར་བྱ་བ་སོ་སོར་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཏེ། ལྡན་པའི་རྫས་རྣམས་ཇི་སྙེད་པ། །བྲལ་བའི་རྫས་ཀྱང་དེ སྙེད་དོ།།རྒྱུའི་ཚོགས་པས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་སྐྱེ་བ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པའི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པས་ཐོབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་ཞེས་བརྗོད་དེ། སོ་སོར་བརྟགས་པས་འགོག་པ་གང་། །བྲལ་བའོ་སོ་སོ་སོ་སོ་ ཡིན།།སྐྱེ་ལ་གཏན་དུ་གེགས་བྱེད་པ། །འགོག་གཞན་སོ་སོར་བརྟགས་མིན་པས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདུས་མ་བྱས་གསུམ་པོ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ལས་བཟློག་པ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དང་བྲལ་བས་ན་རྟག་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་དག་གི་སྤྱི་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།གསུམ་པོ་འདི་ལས་གཞན་པ་ཕུང་པོ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་ཤིང་འདུས་ནས་བྱས་པའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མཐའ་དག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་པའི་སྐད་ཅིག་མ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་འདུས་ བྱས་ནི་འཇིག་པའི་ཁོངས་སུ་འཇུག་པར་མཐོང་ལ།དེ་ངོ་བོ་གང་གི་སྒོ་ནས་མཐར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་དེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ཁ་ན་ཡོད་པས་ན། སྐྱེ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཁོ་ནར་འདིར་འཇིག་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། འདི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་གསལ་ལོ། །སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་གཞན་ཡིན་ལ་མཐའ་ཡང་གཞན་ ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ངོ་བོ་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ན་དེ་དག་འདྲ་བར་ཐ་མི་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ངོ་བོ་ལས་ཐ་དད་པ་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐ་དད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་དུས་རེ་ཞིག་གནས་ནས་ལྡོག་པ་གང་ཡིན་པ་འདི་ཉིད་དེ་དག་གི་རང་གི་རྒྱུས་ བསྐྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟར་དེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་མཐར་ཡང་ཡིན་པས་ན། ཡང་དུས་དེ་སྲིད་ཁོ་ནར་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། སླར་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་ནམ་ཡང་ནི་གནས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

班智达寂贤和比丘释迦光译校并确定。

梵语：Sugata-mata-vibhaga-bhāṣyaṃ
藏语：善逝教义分别释
顶礼圣文殊童子。
恒常光明功德相续增长，
远离过失垢染具美妙身，
除愚语光如无前明月，
恒以头顶礼敬语自在。
依止能仁足下莲，
诸依止者之分别，
为令智劣能通达，
欲成就故当宣说。
此处阿毗达磨日光之地等诸部别佛教分类虽极众多，主要如迦湿弥罗毗婆沙师、经部师、瑜伽行派及中观派四种分类，为摄受欲了知胜法之众生，造论者如是安立。
虚空与二灭，无为三常住。
迦湿弥罗诸师，以有为无为分类，说诸法为二聚。其中无为有三种：虚空与二灭。
何谓虚空？凡不障碍任何物，亦非为任何所障碍者，由开显故名虚空，即所说'虚空无障'。
二灭为择灭与非择灭。其中择即择察，为慧，由此所得之灭为离烦恼。此复所断各别，如说：'有系法几许，离系法亦尔。'
于因缘聚合空之事物生起永为障碍之法，由非择察所得故，说为非择灭。如说：'择灭即离系，各别各别性，于生永为障，余灭非择故。'
此三无为由与有为相反，离生灭故为常，非如他宗所说之共相等。
除此三外，一切有为法皆为五蕴自性，刹那性。由因缘和合而作之一切事物皆为刹那性，因唯有生起刹那而已。
色等有为法见入坏灭中，彼以何体性而终成坏灭，此于生起之时即有，故生已即灭，明显是刹那性。
亦不能说生之体性为一，终际为异，以体性无别时，彼等应同无别故；若异于体性，则应如彼般有别故。
若谓暂时安住后灭，即是彼等由自因所生之自性者，则如生时自性为何，终际亦复如是，故应恒时安住，复次如是则永不安住。

།དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་ སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་སྐད་ཅིག་དང་པོ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་སུ་གནས་པ་ཡིན་པས་ན།སྐད་ཅིག་གཞན་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེར་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ན་ནམ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་དངོས་པོ་དེ་ནི་བརྟན་པ་ཁོ་ནར་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ ཏེ།དེ་ནི་མཐར་ཡང་ངོ་བོ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ལ། འོན་ཀྱང་འགོག་བྱེད་ཀྱི་ནན་གྱིས་འཇིག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་དེ་འགོག་བྱེད་ཉེ་ཡང་སྔ་མ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། འོ་ན་དེའི་ཚེ་ཡང་འཇིག་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་ཡང་དེས་འཇིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་འཇིག་གོ། །དེ་ལ་འཇིག་པ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར་ཏེ། ལྷས་བྱིན་ནི་གསོན་ནོ། །འདི་འཆི་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་མི་ འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ།འཆི་བར་ནི་འགྱུར་ལ་མི་འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འགོག་བྱེད་ཉེ་བ་ན་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྐྱེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་སྔར་གྱི་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡོད་དམ། འོན་ཏེ་མེད། གལ་ཏེ་ཡོད་ན་འོ་ན་དེ་ འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་འཇིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན།རྒལ་བར་དཀའ་བའི་སྡུག་བསྔལ་ཉམ་ང་བར་ཆུད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེ་དང་ཐ་མི་དད་པས་ན་སྔར་གྱི་དངོས་པོ་དེ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་སྐྱེད་པར་བྱེད། དེ་ནས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་མ་ཡིན་ན་ འགའ་ཡང་འཇིག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།འཇིག་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རང་གི་རྒྱུ་ལས་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བས་ན། སྐྱེས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་འཇིག་པ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་གི་ ཚེ་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་མི་གནས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མཐའི་སྐད་ཅིག་ལ་གནས་པའི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྐྱེ་བའི་དུས་ན་འཇིག་པའི་ངང་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་སྐད་ཅིག་ མས་འཇིག་པ་ཡིན་ན།འོ་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངོ་ཤེས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདྲ་བས་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་དང་། མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་འཇིག་པའི་དུས་ཁོ་ན་དེ་དང་འདྲ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་གཞན་འབྱུང་བར་ འགྱུར་ཏེ།དེས་ནི་རྣམ་པ་མི་འདྲ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་དངོས་པོ་མེད་པས་བར་དུ་མ་ཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་། མ་རིག་པས་གཡེར་བག་བཅོས་པ་རྣམས་ལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། བྲེགས་ནས་སླར་སྐྱེས་པའི་སྐྲ་དང་སེན་མོ་ལ་སོགས་ པ་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ཇི་སྟེ་མི་སྲིད།ཅི་འོ་ན་འདུས་བྱས་འདི་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་འདོད་པ་བཞིན་དུ་བདག་གིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ནི་འདི་སྐད་དུ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་ བྱེད་པ་དེའི་འབྲས་བུའི་མྱོང་བ་པོ་རྟོག་པ་དང་ཁྱབ་པའི་ངོ་བོ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་རྫས་གཞན་ཡོད་པ་ཡིན་ལ།དེས་སྣ་ཚོགས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡིན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་གསོན་པོའི་ལུས་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བདག་དང་བཅས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ་ཞེས་ སྨྲའོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། བདག་གིས་སྟོང་ཞིང་ཞེས་སྨོས་ཏེ། བདག་གིས་སྟོང་ཞིང་བྲལ་ཏེ་བྱིན་གྱིས་མ་བརླབས་པའོ། །འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་བདག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མངོན་སུམ་གྱིས་བདག་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་གཟུགས་ལ་ སོགས་པའི་ཡུལ་ལྔར་ངེས་པའི་ཕྱིར་དང་།བདག་ཏུ་རྟོག་པའི་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཡང་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

因此，如果存在两刹那，那么就如同第一刹那一样，在第二刹那也会存在两刹那，所以会继续存在于其他刹那，如此一来就永远不会灭尽。如果认为那个事物是以稳固的状态从自因中产生的，它最终也不会转变为其他本性，而是由对治力量强制使其灭尽，这种想法是不正确的。如此，即使对治力量临近，如果它的本性仍然如同前者一样不具有灭尽的自性，那么此时也不会灭尽。
如果说虽然它不具有灭尽的自性，但由对治力量使其灭尽，这是不合理的。说'它会灭尽'这种说法就如同说'提婆达多还活着，他会死'这样的说法是不可能的。如果会灭尽，怎么可能具有不灭尽的自性呢？就像不可能既会死亡又具有不死的法性。
如果说当对治力量临近时会产生具有灭尽自性的本性，那么是否仍然保持着先前不具有灭尽自性的本性？还是不存在？如果存在，那么它既不是灭尽也不是不灭尽，因此陷入难以超越的痛苦困境。如果不存在，由于与之无别，先前的事物也不存在，那么对什么产生具有灭尽自性呢？
因此，如果不具有灭尽自性，任何事物的灭尽都不合理，但又能观察到灭尽现象，所以色等诸法从自因中产生时就具有灭尽的自性，仅仅生起就意味着会灭尽，如此便成立刹那性灭尽。
论式是：任何在某时具有灭尽自性的，在那时就不会继续存在，如同最后刹那的本性。色等诸法在生起时就具有灭尽自性，这是自性因。
如果诸法是刹那性灭尽的，那么为何会产生'这就是那个'的认知？这是因为相似相续不间断地产生，以及与无明相应的缘故。在刹那灭尽的同时，会生起与之相似的另一刹那，由于没有不相似的形态，也没有被无事物间隔，以及被无明迷惑的众生虽有差别却执著为无差别，产生'这就是那个'的分别念。
就像剃掉后重新长出的头发指甲等虽然完全不同，却仍产生'这就是那个'的认知一样，在这里为什么不可能呢？那么，这个有为法是否如其他人所认为的那样由我来加持？他们这样说：有别于身体等的善恶业的作者、果报的感受者、具有思维和遍及性的我，是一个不同的实体，虽然遍及各种现象，但只有被执取为受用处的活着的身体才称为有我。
并非如此，因为'空无我'的意思是空无我且远离，没有被我加持。这是因为并没有能成立我的量。不能通过现量认知我，因为眼等识限定于色等五境，而执我的意识的对象也是身体等。

།བདག་དཀར་ཤམ་མོ་བདག་སྦོམ་མོ་བདག་འགྲོའོ་སྙམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པས་བདག་ཏུ་ཤེས་པ་འབྱུང་ལ། ལུས་ལས་ཐ་དད་པ་འདི་ལ་ ནི་ལུས་དེའི་ཆོས་དཀར་ཤམ་ཉིད་དང་སྦོམ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་།ཁྱབ་བྱེད་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ལ་ལུས་ཅན་གྱི་རྫས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བའི་འགྲོ་བའི་བྱ་བ་འཐད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་བྲམ་ཟེའི་ཁྱེའུ་ལ་སེང་གེ་ཞེས་པ་བཞིན་དུ་བརྟགས་པར་རྟོག་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཡོ་བ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་བ་མེད་པ་ལ་བཏགས་པ་བར་རྟོག་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དང་འབྲས་བུའི་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་ཡུལ་དང་དུས་སུ་ལྡོག་ པ་མེད་པའི་བདག་དང་འགའ་ཡང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དག་ལྡོག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པས་ན་འབྲས་བུའི་རྟགས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཆོས་ཅན་ཡོད་པ་ཉིད་མ་གྲུབ་པས་ན་རང་བཞིན་གྱི་རྟགས་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ བ་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པར་དབང་བའི་རྟགས་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ།རྟགས་གཞན་ཡོད་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་དགོས་ལ། དེ་ནི་འགར་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་ཡང་གང་གིས་ཀྱང་གང་ཡང་དེས་ཁྱབ་པར་ངེས་པར་ མི་འགྱུར་བས་ན་འདི་ལ་རྟགས་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་གསོན་པའི་ལུས་ནི་བདག་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་འདིའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྒྲུབ་ན་སྐྱོན་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་རྟེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་ བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ།འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་གི་བདག་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ལ་ཡང་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་དུ་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྒྱུ་མེད་པར་མི་འདོད་པས་ན་ ཁོ་བོ་ཅག་ལ་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་དོན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འོན་ཏེ་རྟེན་གཞི་ཡིན་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ། གཞི་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པས་ན། ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ བུ་འགའ་ཡང་གཞི་དང་མི་ལྡན་པར་མཐོང་བ་ཡིན་པས་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ།ངེས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གསོན་པའི་ལུས་ནི་བདག་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བདག་སྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ ཏེ།བདག་མེད་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པར་མཐོང་ཞེས་ཏེ། གསོན་པའི་ལུས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་དགོས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་ཞིག་གང་དང་བདག་ཉིད་འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་པ་ཡང་དེ་དང་དེ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མཚུངས་ པར་མཐོང་བའམ་མི་འདོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་བྱས་པ་ཉིད་དང་བདག་མེད་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཀྱང་བུམ་པ་དང་བུམ་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ནི་སྲོག་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་ ཡིན་གྲང་།དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའ་སྟེ། འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་རྟག་པ་ཡོད་ན། མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། གང་འདི་དག་ཉེ་བར་མཁོ་བར་ འགྱུར་བ།བདག་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ལ་དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་ནི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ།

当'我白净''我肥胖''我行走'等这些形态的我执生起时，与身体相异的这个我，并不具有身体的白净性和肥胖性，而且非身体的遍行者也不应该随顺于有身体之物质的行走动作。
这也不应该像称婆罗门童子为狮子那样认为是假立的，因为没有动作的缘故。对于没有动作的也不应该认为是假立的，因为会导致实际名言断绝的过失。
也不是由比量所了知的，因为没有自性因和果相因的缘故。常时隐蔽且在境和时中无有转变的我，与任何随行和转变性质的因果本性都不成立，所以果相因不合理；又因为有法本身不成立，所以自性因也不合理。
也没有其他能推理存在性的有效因相，即使有其他因相也必须为所立所遍，而这在任何情况下都不成立，因为不确定为能遍性，所以在任何情况下都不能由任何因相确定任何遍性，因此这里没有任何因相。
如果认为：'若是活着的身体必定有我，因为有这个因相'，则会有这样的过失。然而，如果说欲望等是有所依的，因为是实法，是果法的缘故，如同色等，这是要证成的。
如果认为欲望等的所依就是我们所说的我，对此，如果认为是依于因，那么我们也不认为欲望等无因，所以对我们来说这是已成立的，因此因相就成为无意义的。
如果是所依处，既是其果又是无处所依的，对于这种相违没有能破除的量，所以由于对返体有怀疑而成为不定。
因为见到有些果是无处所依的，所以一切都应该如此，因为没有决定的原因。
又如所说'活着的身体不是无我的，因为会导致无有生命等的过失'，这也不能成立我，因为见到无我的瓶子等是空的，活着的身体也应该如此，对此是有决定原因的。
如此，某物与某物在某一方面相同，但并不见到或不承认它们在一切方面都相同，如瓶子和毛毯在所作性和无我性上相同，但在是否为瓶子性上并不相同。
我既不是生命等的因，也不是能遍的自性，如果是这样的本性，对于第一种情况，则难以避免眼等无果的过失，因为如此，若有常住的我以见色等为本性，则眼等就完全无用，而对于主张我为识的本性的论者们来说，无常的所缘是不可能的。

།དེ་དམིགས་པ་མི་རྟག་པ་འགའ་ཞིག་སྲིད་ཀྱང་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་རྟག་པ་རྟག་ཏུ་ཡོད་པས་དེ་སྲིད་དུ་ཆུག་ཀྱང་དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་རྟག་པ་ཡོད་པ་ན་དབང་པོ་རྣམས་ ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་བྲལ་བའི་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དམིགས་པ་མི་རྟག་པར་ཁས་བླངས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། མི་རྟག་པ་མེད་ན་མ་བཅོས་པའི་རྟག་པ་དེ་དངོས་པོར་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པ་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མི་རྟག་པའི་སེམས་པ་དང་བྲལ་ཡང་སེམས་པ་ཅན་ གྱི་བདག་དེ་ལ་སྡོད་པར་མ་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྡོད་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་ཚེ་ཡང་དངོས་པོ་མི་འཛིན་པ་ན་བདག་རང་ཉིད་ནི་སེམས་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། སེམས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་སེམས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། མོ་གཤམ་ ལ་མ་ཉིད་བཞིན་དུ་རང་ཉིད་སེམས་པ་མེད་པ་ནི་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་རྟག་པ་སེམས་ཅན་དུ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་མི་སེམས་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མིག་ལ་སོགས་པ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཞིང་། འདི་དག་དོན་མེད་པར་ནི་ མཐོང་བའམ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་དོན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་འདི་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་རྟག་པ་ཡིན་པ་སེལ་བར་བྱེད་དོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་མེད་པར་གང་དམིགས་པ་དང་ལྡན། དེ་ནི་དམིགས་པ་ན་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱི་ལ་བྱི་བ་དམིགས་པ་ན་སྣང་ བ་བཞིན་ནོ།།གཞན་གྱི་ལུགས་ལྟར་ན་རྟོག་པ་པོ་མིག་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པའི་ཐལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་བཟློག་པ་ནི། གང་ཞིག་གང་དམིགས་པ་ན་གང་ལ་ ལྟོས་པ་དེ་ནི་དེ་མེད་པར་དེ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མིག་ནང་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་དམིགས་པ་ན་སྒྲོན་མ་ལ་ལྟོས་པ་དང་བཅས་པ་བཞིན་ནོ། །རྟོག་པ་པོ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འགལ་བས་ཁྱབ་པ་ དམིགས་པའོ།།འདི་སྙམ་དུ་དབང་པོ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་མི་འདོད་པ་ཉིད་དེ། དམིགས་པ་ཙམ་ནི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ཉིད་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཁོ་བོའི་སྐྱེས་བུས་བདེ་བ་དང་། །བདེ་སོགས་གནས་སྐབས་འགྲོ་ན་ཡང་། །སེམས་ པ་རྫས་དང་སེམས་ཅན་སོགས།།ངོ་བོ་འདོད་པར་བྱེད་པ་མིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཐལ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ཅིང་། བཟློག་པ་ནི་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དབང་པོ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་ན་གཟུགས་ལ་ སོགས་པ་དམིགས་པར་མི་འདོད་ན།འོ་ན་དེ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ན་འདོད་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་རྣམས་དེའི་འབྲས་བུ་ཉིད་ལས་མི་མངའ་ཞིང་། དེ་དག་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ཡང་། གང་ཞིག་གནས་སྐབས་མ་ལུས་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བར་ འགྱུར་བ་གཞན་དམིགས་པ་ཙམ་ལྷག་ལུས་པ་ཅི་ཡོད།དམིགས་པ་ཙམ་དེས་གལ་ཏེ་ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ན་དེ་ཇི་ལྟར་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན། གལ་ཏེ་དམིགས་ན་འོ་ན་དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་དབང་པོ་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ དམིགས་པར་མི་འདོད་དོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད།ཁས་ལེན་ན་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་ན་བཟློག་པ་ལ་འདོད་པའི་སྐབས་ཅི་ཡོད། དེ་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔག་པས་དམིགས་པ་རྟག་པ་བཀག་པའི་ཕྱིར། དེའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་བདག་དགག་པ་བྱས་པར་འགྱུར་ཏེ། དགོས་པ་མི་རྟག་པ་ ལ་བདག་ཏུ་འདོགས་ན་རྩོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དམིགས་པ་རྟག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར། སེམས་ཅན་གྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་བདག་རྟག་པ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཀྱང་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཡོད་པར་མི་དམིགས་པས་མི་བཟོད་དེ། གང་ཞིག་གང་དུ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པ་དེ་ནི་དེར་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟའི་མགོ་ལ་རྭ་བཞིན་ནོ།

虽然有一些无常的所缘，但由于所缘自性的常我永远存在，即便如此，当所缘自性的常我存在时，诸根处于离开所需的状态，此时承认所缘无常又有何用？若无无常，未经造作的常法不被执为实有时则不如是。若说不是，则不然，因为即使离开无常的思维，思维者的我也不应该停留，若停留则成无穷过失。
在其他时候也不执著实有时，我自身必定是无思维的，由于具有思维故称为能思维，如同石女之于母性一样，自身无思维者不应成为思维的自性。
此常法也被认为是有情，因此永远不会成为无思维，如是则眼等成为无义，而这些无义既不被见到也不被承许。
这些具有意义性正是遮除色等所缘是常法。论式为：若某者无某物而具有某所缘，则彼于所缘时不依赖于彼，如猫见老鼠时的显现。
按他人的观点，认知者无眼等而具有色等所缘，这是遍是相违所得的过失，即便如此也不然。其逆式为：若某者于某所缘时依赖于某物，则彼无彼物时不具有彼所缘，如见室内物时依赖灯光。认知者于色等所缘时也依赖眼等，这是相违遍所得。
若想：不用根时不承许色等所缘，仅是所缘在一切情况下都随行，因为'我之士夫具乐等，虽随乐等诸状态，思维实法及有情，自性非所许'如是所说。因此能立过失的因不成立，而逆式是成立已成者。
对此当说：若不用根时不许色等所缘，则用根时应当承许，如是则随其生灭者不离其果性，若彼等是其果，则遍随一切情况的其他仅是所缘还余何物？
若仅是所缘什么也不缘，如何是所缘的自性？若有所缘，则彼即是色等所缘性，因此为何说不用根时不许色等所缘？若承许则能立过失的因不成立时，于逆式有何承许处？
如是以比量遮破常法所缘故，已作破除具有彼自性的我，因为若于无常安立为我则无诤故。
由于色等常法所缘非所经验，故有情自性的常我也不为现量所容，以不见非认知自性的我存在故不容许，若某者于某处不见其相之特征，则于彼处应作无有之言说，如马头上的角。

།ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་བདག་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་བདག་གི་རྟེན དུ་སྨྲ་བ་རྣམས་མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།གང་གི་ལུས་ལ་བདག་ཡོད་མིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་དེ་བཀག་པ་ན་མི་འདོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཀྱང་འདིར་བརྟེན་པ་ཡིན་པ་དགག་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པས་ལྡན་པ་ཁོ་ན་དགག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དགག་པར་བྱ་བ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟེན་པ་ཁོ་ན་ནི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ བདག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་བདག་དང་བཅས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ།།འདིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་དགག་བྱའི་རྟེན་དུ་གཟུང་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མི་དམིགས་པ་དང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དག་གི་རྟེན་ཡིན་པས་ན་སྐྱོན་མེད་དོ། །འོ་ན་མི་དམིགས་པ་འདི་ རེ་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བའི་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། བདག་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་ པའི་དངོས་པོ་དམིགས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མི་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཉེ་བར་མཁོ་ན་ནི་སྒྲ་དམིགས་པས་ཀྱང་གཟུགས་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་མི་དམིགས་པ་འདི་ཅིའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། ཕྱོགས་ བར་མ་ཉིད་ཁོ་བོ་ཅག་གི་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ།བདག་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་བདག་གི་ཡུལ་ཅན་དུ་ཕ་རོལ་གྱིས་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ལུས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན་ལ་དམིགས་བཞིན་པར་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མྱོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བདག་དང་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་འདྲེ་བ་ཡིན་ཞིང་། བདག་གི་ཤེས་པའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་མེད་པས་ན་ལུས་དེ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པའི་བདག་གི་དོན་ཅན་གྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་མེད་པ་ན། བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བར་མི་འགྱུར་ལ། ཤེས་པ་འདི་ནི ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་བས་བདག་གི་དོན་ཅན་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེས་ན་མ་དམིགས་སོ་ཞེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། ཐ་དད་པ་མེད་ཀྱང་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མཆི་གུའི་ལུས་ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། ། འདིར་དམིགས་པ་ཤེས་པ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ་འདོད་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ལ། འདི་ཉིད་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མཆི་གུའི་ལུས་ལས་གཞན་པའི་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་སུམ་ཡིན་ཡང་དངོས་པོ་ཐ་དད་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡན་ལག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བདག་གི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ངའི་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཡང་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེས་ན་འདིས་ནི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། ། བདག་དོན་ཅན་ལས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཚད་མར་བྱེད་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་འདི་ཡང་ཚད་མར་བྱ་བར་འོས་ལ། ཚད་མར་བྱེད་ན་ཡང་དག་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་ངའི་ལུས་ལ་སོགས་པའོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་འདི་མཆི་གུའི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པའི་རྟོགས་པའི ཕྱོགས་སུ་འཇོག་ན་ནི།དེ་ལྟ་ན་བདག་ཀྱང་འཇོག་པར་འགྱུར་ཏེ། མངས་པས་བཞག་གོ། །དེས་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་བདག་མི་དམིགས་པས་བཟོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།

对于身体等也没有观察到作为所缘相的我。那么，宣说身体等是我的所依的那些人难道不是不承认吗？如说'于身中无我'，当遮破如是之时，没有任何不承认的。若问如是，答：确实如此。我们在此也不是要破除所依，而是要显示。
由于在一切处都不可得，所以唯有具有的才是所破，如瓶等所破也是由于具有的缘故。唯有所依不是具有，因为有非所依及如是存在的缘故。若不如是，由于具有非所依的我，身体等也不会成为有我。
在此不是要执身体等为所破的所依，而是不可得和无的言说的所依，所以无过。那么，这个不可得首先不是无所缘，因为不合理作为能成立。也不是与一个认识混合的其他事物的所缘性，因为没有任何我与认识的混合。
也不是别异认识所缘事物的所缘性，因为在成立无的时候不需要。若需要，则会有由声音所缘而成立无色的过失。其他方式也不存在，因此不知这个不可得是什么本性。
回答：中间的立场正是我们所许，因为我执是他方安立为我的境，而且那是属于身体的，正在明显地经验着所缘，因此身体等即是与我和认识混合的，除了成为我的认识对境的那个之外没有别的经验，所以正是观察到身体即是不观察到它。
如果没有异于身体等的我的义的认识对境，就不会有'我的身体等'这样的说法，而这个认识是存在的，因此应当了知我的义者异于身体等。那么为何说不可得呢？这是不正确的，因为虽无差别但会生起执著的认识，如说'仆人的身体'一样。
在此不仅仅是所缘的认识，而是想要成为现量的认识，而这个也不是现量的认识，因为与异于仆人身体的认识非现量无差别，若与彼无差别是现量，则彼也应成现量。
即使是现量，也会成为安立事物差别的支分。如同了知'我的身体等'一样，也必定会成为'我的我'的认识，因此这使得天人欢喜。
若以异于我义的其他认识为量，由于无差别故此也应成为量，若成为量，则也会安立其他真实。如果将'我的身体等'的这个认识安立为异于仆人身体的了知方面，那么如是也会安立我，由于太多而安立。由不可得非彼所了知的自性的我而安忍，这是成立的。

།གཞན་ཡང་བདག་དེ་ནི་ཤེས་པ་པོར་འདོད་པ་ཡིན་ན། རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཅི་ལྟར་ཡང་ ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་རིགས་པར་མ་མཐོང་ངོ་།།ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པས་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །ཤེས་པ་དང་འདུ་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐལ་བ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ ལྟ་ན་ཡང་ཐལ་བ་ཇི་ལྟར་མེད།མིག་ལ་སོགས་པ་ལ་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་བདག་ཀྱང་ཤེས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཡང་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བརྟེན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་ནི་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདུ་བ་གཅིག་ཡིན་པ་ན་འགའ་ལས་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུ་བ་གཅིག་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འགར་ཡང་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པ་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཡང་འདི་ནའོ་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་བའི་དོན་མེད པའི་ཕྱིར་དང་།ཤེས་པ་བདག་ལ་འདུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཤེས་པ་དང་འདུ་བ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྟོགས་པ་འདི་ཡང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པས་ན་བདག་ཁོ་ན་ཤེས་པ་པོ་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ནི་འདིའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན་མ་རིག་གོ།།རྒྱུ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པས་བ་ལང་ལོག་པ་ན་རྟ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལོག་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ཇི་ལྟར་ལྡོག་པར་འགྱུར། དེས་ན། དེ་ལྟ་མིན་ན་གཅིག་ལོག་པས། །ཇི་ལྟར་གཞན་ནི་ལྡོག་པར་འགྱུར། །མི་ལ་རྟ་མི་ ལྡན་ཞེས་ཏེ།།ཕྱུགས་ཀྱང་ལྡན་པ་མིན་ནམ་ཅི། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གསོན་པོའི་ལུས་འདི་ནི་ནམ་མཁའི་པདྨ་དང་མི་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ན་བུམ་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་ནམ་མཁའི་ པདྨ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་རོ།།ནམ་མཁའ་པདྨ་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདག་དང་ཡང་འབྲེལ་བ་ཅི་ཡོད། བདག་ལྡོག་པ་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་བ་མེད་ཀྱང་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། ནམ་མཁའི་པདྨ་ལྡོག་ པ་ལ་ཡང་དེ་མཐོང་བས་ན་དེར་ཡང་འབྲེལ་པ་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད།གཞན་ཡང་བདག་ལྡོག་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་འདི་གང་དུ་ཡིན། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལའོ་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཡང་བདག་ལྡོག་པར་ཚད་མ་གང་ལས་རྟོགས། མི་དམིགས་པ་ལས་སོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ ཚིག་གཅིག་ཙམ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་ལས་བདག་ལྡོག་པ་གྲུབ་པར་འདོད་ན། གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། གཞན་གྱི་ལུས་དང་འབྲེལ་པའི་བདག་ནི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་རྩོད་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་བདག་གི་ལུས་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་དམིགས་ པ་ཡིན་ནོ།།ལྡོག་པ་ཅན་གྱི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེས་ན་གལ་ཏེ་མི་དམིགས་པ་འདི་འགའ་ཞིག་ཏུ་བདག་དང་འབྲེལ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། ཡང་ན་འགར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མི་དམིགས་ པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མེད་པར་འགྲུབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ཀྱང་ཅི་ཞིག་ལྟར་མི་དམིགས་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་འགར་ཡང་བདག་ལྡོག་པར་མཐོང་བ་མེད་པས་ན། དེ་ལྡོག་པ་ན་སྲོག་ལ་སོགས་པ་ལྡོག་པ་ཡང་འགར་ཡང་མ་མཐོང་བས་ལྡོག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་སྲོག་ ལ་སོགས་པ་བདག་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་བདག་མེད་པར་གཞན་ལ་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ན། གསོན་པའི་ལུས་ལ་ཡང་བདག་མེད་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་བདག་དང་བཅས་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔོག་ན། བུམ་པ་ལ་ བུམ་པ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་མེད་པར་གཞན་ལ་བུམ་པ་ཉིད་མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་ཡང་བདག་མེད་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

再者，如果承许那个我是知者，那么不具有认知本性的东西，无论如何也不应该成为知者。
如果说虽然不是知的本性，但由于与知相关联而不相违于成为知者，那么眼等也应该不相违于成为知者。
如果说由于与知结合而成为知者，因此没有这个过失。那么这样也如何没有过失？因为眼等没有与知结合。
那么我也不应成为知者，因为它也不合理有这个（结合）。因为它具有所依的性质，而无形体者不是所依。
因为当是一个结合时，不可能对某些有结合而对某些无结合，又因为若是一个结合，则对任何都不应该有知的结合，若承许有第二个结合则成无穷过。
若无此，则'在此'这个结合义也无意义，而且'知结合于我，而它无知的结合'这样的认识也相违。
如果说因为是知的作者所以唯我是知者而其他不是，不知道'从众因生果即是作者'是什么意思。
仅仅是因也不是作者，所以如同牛离去时马等（不离去），它离去时命等如何会离去？因此说：'若非如此则一离，如何他者得离去，说人无马具，牛亦岂非具？'
这是必须承许的，因为若不如此，则这活着的身体不是不具有虚空中的莲花，因为若推论无命等则如瓶，虚空中的莲花也将被推知。
如果说不是（这样），因为虚空莲花与命等无关联。那么与我有什么关联？
如果说虽无关联但因见到我离去时命等离去而无过，那么见到虚空莲花离去时也见到它（命等离去），为何说那里无关联？
再者，这个见到我离去时命等离去是在何处？如果说在瓶等处，那么从什么量知道在那里我离去？如果说从不可得，这只是一句话而已。
如果认为从不可得成立我的离去，为何不承许在活着的身体上（也如此）？对于'不可得与他身相关的我'这一点是完全无争议的。
如果说与我身相关者也是可得的，立无性因有何用？因此，如果这个不可得是用来证明某处无我关联，则应该也证明活着的身体（无我），否则就都不能（证明）,这是确定的。
仅仅不可得也不能成立无义，因为某些存在的东西也可能不可得。
因此，由于在任何地方都未见到我离去，所以也未在任何地方见到它离去时命等离去，因此也不能通过离去的方式推知命等随我（而有）。
如果说因为未见到无我而其他具有命等，所以活着的身体若无我则应无彼，因此推知彼处有我，那么瓶应推知有瓶性，因为未见到无我而其他有瓶性，若彼处无我则应无彼故。

།ཇི་ལྟར་སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གསོན་པོའི་ལུས་ལ་བདག་དང་བཅས་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ལག་པ་ ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཤི་བའི་ལུས་ལ་ཡང་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་ལ་ཡང་བདག་མེད་ན་བུམ་པ་བཞིན་དུ་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མི་ལྡན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་བདག་མེད་པར་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཆོས་ཅན་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་བུམ་པ་ཉིད་དང་ལག་པ་ལ་སོགས་པ་ དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་ན།སྲོག་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་ཁ་ཡོན་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཡིན་ཏེ། འདུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མལ་ཆ་དང་སྟན་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་བཞིན་ནོ། ། ཞེས་པ་དག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ཙམ་སྒྲུབ་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འདུས་པ་རྣམས་གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཡིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཡང་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་ན་གཏན ཚིགས་ལ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དཔེའི་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་སྒོའམ། ལོག་པའི་སྒོ་ནས་བདག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་རབ་ཏུ་སྦྱར་བ་གཞན་ཡང་བརྗོད་ཟིན་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ཐུན་མོང་ཡིན་པས་ན། གུད་དུ་སུན་དབྱུང་བས་ བརྟགས་ཟིན་པ་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།།དེས་ན་དེ་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པས་ན་བདག་འདི་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་བྱ་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མས་ལམ་དུ་བྱས་པ་ན་འདི་མེད་པའི་ཐ་སྙད་ཁོ་ནར་བྱ་བའི་དུས་ལ་བབ་པར་མཐོང་སྟེ། བདག་ཡོད་ན་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ འམ།རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་ཡང་དེར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུའི་ཚོགས་པའི་རབ་སྦྱོར་བ་པོ་ཉིད་ཀྱིས་རང་དབང་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། བེམས་པོ་ལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་རློམ་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཉིད་བྱེད་པ་པོར་རིགས་ཏེ། ངས་ཤེས་སོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ལྡོག་པ་མེད་པ་ཡང་རྒྱུ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། རྒྱུ་མ་ཡིན་པ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བདག་ནི་བེམས་པོ་ཡིན་ལ་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་ཤེས པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གཡར་པོའི་རྒྱན་ཡིན་ནོ།།འདི་ནི་འདིའི་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་དེའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཉིད་ཀྱང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མེད་པ་འོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ལ་དེ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་ འབྲེལ་པ་གཞན་མེད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་ལ་ཡང་དེ་གཉི་ག་མི་སྲིད་དེ། གཅིག་པོ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པས་ན་བྱ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ནི་དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་ན་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ པ་པོ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཉམས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དམིགས་པའི་ངོ་བོ་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་དག་ལས་ནི་ཐ་དད་པ་དག་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ཡིན་ན་ཡང་བེམས་པོའི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་བདག་ལ་བྱ་བ་དང་ལོངས་སྤྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་ནི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་ པར་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་འདོད་ལ།དེ་སྣང་རུང་ཡིན་ན་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་དེ། དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་ན་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་འཇིག་རྟེན་གཞན་དང་གཞན་འབྲེལ་པ་ཉིད་དང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་ན་གནས་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པས་རྫས་མ་ལུས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ འཛིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ལ།དེ་ལྟར་འཛིན་ན་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཛིན་པར་འགྱུར་རོ།

正如由于具有生命等而推知活着的身体有我一样，由于具有手等而推知死去的身体也应有我，因为如果其中没有我，就如同瓶子一样，将导致不具有手等的过失。
如果说虽然同样没有我，但某些法相唯独具有瓶性和手等并无矛盾，那么对于具有生命等的情况也可以如此说，这样说话就不会偏颇。
有些人说:'眼等是为他人而存在，因为是和合物的缘故，如同床榻坐垫等的部分。'这种论证也是无意义的。因为如果仅仅证明为他人而存在，就成了成立已成立的过失；又因为和合物不一定是为他人而存在，所以对于异品的遮遣有怀疑的缘故。
如果要证明特定的为他人而存在，因为因法没有遍随，而且所立法在喻例上也不成立的缘故。通过遍随门或遮遣门所作的其他我的论证，已说过的过失是共同的，所以不必再另外检验已经检验过的。
因此，由于没有能成立的量，这个我不应该被施设为存在。当被能破的量所引导时，可见应该唯一施设为不存在。
因为如果我存在，要么是认识的本性，要么不是认识，因为其他也将如此的缘故。由于因缘聚合的施设者性，以自主的方式也不合理，因为无情法不应有此的缘故。
仅仅由于执著，身等作为作者是合理的，因为'我知道'这样的认识本身显现的缘故。常住和遍满是没有转变的，无转变就不是因，非因也不是作者，因此说'我是无情而具有认识所以是认知者'这是借来的装饰。
这也否定了它是善不善业的作者性和享受其果的享受者性，因为无知的元素等没有差别，这是不合理的缘故。与认识的关联也因为没有其他关联而不存在。
对于认识本性的我，这两者也不可能，因为由于与那个一体无别，行为和享受将成为一体的过失，而因和果是与此相违的缘故。即使是异体，也将导致享受者和作者性失坏的过失，因为所缘的本性即行为和享受是无别的缘故，如果是无别，则如同无情的本性一样，我将无有行为和享受的缘故。
而且，说此的人们承许我是常住和遍满，如果它是可见的，常住和遍满性是不可能的，因为如果是它的本性，就像当下一样成为现量时，将导致前后世其他与其他相联系性，以及由于具有一切处所的身体而与一切事物相联系的本性被执取的过失，如果这样执取，也将执取后世等。

།བདག་རང་གི་ངོ་བོ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་མངོན་སུམ་ཡིན་གྱི། རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པའི་སྒོ་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཐལ་བ་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཡང་འདིའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་དག་ཆོས་གཞན་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་འདི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་དང་འབྲེལ་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པ་དེ་དག་དང་ཇི་ལྟར་འབྲེལ། ཅི་སྟེ་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་བདག་རྟག པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན།ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འདོད་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པས་རང་བཞིན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཕན་ཚུན་སྤངས་པར་གནས་པའི་རྣམ་པ་གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ནམ་མཁའི་ པདྨ་དང་མཚུངས་པའི་ངོ་བོ་མེད་པ་ལ་ནི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ།།དེའི་ངོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་སྙད་རྣམས་ནི་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་དང་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ་ཞེ་ན།རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཐ་སྙད་མེད་མོད། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡུལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་ཐ་དད་པའི་ཆོས་མི་འཛིན་ཀྱང་གཟུང་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འཛིན་དགོས་པས་ཐལ་བ་མི་ལྡོག་གོ། །ཕྱི་མ་ལ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ དེའི་ཆོས་ཅན་དུ་མི་འཐད་པ་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྣང་རུང་གི་བདག་ལ་ནི་རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ནའོ། །སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལ་དེ་གཉིས་མི་སྲིད་དེ། རྟག་པ་ཡིན་ན་འདིའི་བདེ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པ་ན། ཅིག་ ཅར་དུ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དུ་འབྲེལ་པར་འགྱུར་རོ།།དེའི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་འདིའི་ལུས་དང་ལྡན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་གཉིས་ལ་ཡོད་པའི་ལུས་དང་འབྲེལ་པར་ཐལ་ཏེ། དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་རྗེས་སུ་འཇུག་ པ་ན་ངེས་པར་དེ་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ལྕགས་སུ་བཅུག་པའི་སྐྱེས་བུ་དྲངས་པས་ལྕགས་ཀྱང་འདྲེན་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང་ངོ་ཤེས་པ་དང་མཐོང་བའི་དོན་ལ་ངོ་བོ་མཚན་དང་བྲལ་བ་དང་རང་གིས་གཏམས་པ་ སླར་ལེན་པ་དང་།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་འཛིན་པ་དང་བཅིངས་པ་དང་གྲོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཤིག་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་དེའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་བྱང་ཕྱོགས་ན་ཡོད་པའི་དངོས་ པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན།དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཕྱོགས་དང་ལྷོ་ཕྱོགས་ན་གནས་པའི་དངོས་པོ་མེད་ན་དེའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་ བ་ཡོད་པར་མི་དབང་བ་མ་ཡིན་ནམ།ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་པར་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡོད་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འོ་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་ན་དེས་གང་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་དེ། ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་པ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་[(]ལའི་[,]པའི་[)]ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་པར་ མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངེས་པ་ཡིན་ནོ།།རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་ཡོད་པའི་མི་རྟག་པ་དེའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། ཀྭའི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་དང་། ཅིག་ཤོས་ཐུན་མོང་བ་སྤྱི་གཅིག་ནི་ཡོད་ པ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་རྣམས་ཀྱི་མི་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ་ཁྱད་པར་གཞན་སྤངས་ནས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ།

仅仅从自身本质的角度来说是现量，而不是从常性和遍性的角度，因此没有这个过失，如果这样说的话。那么它的常性和遍性不也是它的本质吗？因为那些是其他法所以是那样的，如果这样说的话。那么这个就是常性和遍性。
如果说由于与那些相关联所以是那样的话，那么自身本质非常性和遍性的瓶子等，怎么能与那些相关联？如果由于关联性而承认自我既非常性又非无常性，既非遍性又非不遍性的话，那时它没有任何本质，就会成为无自性，因为具有本质的事物必定处于相互排斥的两种状态之一，不可能超出这个范围。
对于如同空中莲花一样无有本质的事物，与常性等的关联也是不合理的。如果说它只是具有那个本质，而以自身本性不是常性等言说的对境，因为言说都是以与其他法相关联为因的缘故，如果这样说的话。
虽然没有常性等的言说，但它的自身本质是否遍及一切处所时间，还是不遍及？对于第一种情况，虽然不执取差别的法，但必须执取所取的本质，因此过失仍然存在。对于后一种情况，就如同瓶子等一样，不能成为它的有法，这就是原因。
因此，对于可见的自我，常性和遍性是绝对不可能的。如果是不可见的，那么对它来说这两者也是不可能的。因为如果是常性，那么与这个乐相关联的自性，也就是与苦相关联时，就会同时与乐和苦相关联。
它在后世的身体所具有的本质，也就是此世身体所具有的本质，因此会导致同时与两个世界的身体相关联，因为当具有关联的本质相随时，必定那个也会相随，就像拉铁人时铁也会被拉动一样。
因为是同一本质，所以会破坏依于不同本质的经验记忆、认知、见到对境时离开相的本质、自我占有后再取回、执取为因果本质、束缚和解脱等安立。
如果是遍性，那么遍及南方事物的本质，也就是遍及北方事物的本质，因此它们就会成为同一处所。如果说南方和北方没有事物，就不会成为它的能遍，因为没有所遍时能遍存在是不合理的。
没有能遍时所遍存在不是不应理吗？没有所遍而有能遍有什么矛盾呢，如果这样说的话。那么如果没有所遍，它遍及什么呢？不遍及就不叫做能遍。
因此，能遍依赖所遍而不能离开，同样所遍也依赖能遍，这是确定的。非由作用所生的有的无常，难道不就是它的能遍吗？如果这样说的话。所谓的常性，并不是由作用所生和其他共同的一个总相，而是仅仅对无常事物的不住自性，排除其他特征而如此说的。

།དེ་ལྟ་ཡིན་པ་ན་དོན་དམ་པར་ན་རྩོལ་བ་ལས་བྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་རྟག་པ་ནི་རྩོལ་བའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེ་བ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ ཁོ་ན་ཡིན་གྱི།གཞན་ན་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པས་ནི་རྟག་པ་ལས་ལྡོག་པ་ཙམ་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་དངོས་པོ་མི་རྟག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐུན་མོང་བ་མི་རྟག་པ་གཅིག་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་ལ། དེའི་ངོར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་དེ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་གཞན་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་ པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ན་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་མི་ནུས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་གཅིག་ཡུལ་དུ་མ་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། འདིར་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་འགལ་བས་ན་ཡུལ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་འབྲས་བུ་ནི་དེའི་ཡུལ་ན་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་འབྲེལ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡིན་ལ།དེ་ནི་རྒྱུ་རྣམས་ཡུལ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ཡང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །སྦྱོར་བའི་འབྲེལ་བས་སྦྱོར་བ་ཅན་རྣམས་དང་འབྲེལ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ལ་ཐལ་བ་འདིར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །རྟག་པ་དང་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ཀྱང་བདག་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་ན་གཞན་གྱི་ མྱོང་བ་གཞན་གྱི་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།མི་འགྱུར་ཏེ། མྱོང་བ་དང་དྲན་པ་འདི་དག་ནི་འགའ་ཞིག་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་དུ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་གསལ་བར་མྱོང་བ་ལ་དྲན་པའི་ས་བོན་གཞག་པ་སད་པའི་རིམ་པས་དྲན་པ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ བྱེད་པ་པོ་བརྟགས་ནས་འདི་དག་གིས་བྱེད་པ་པོ་ཐ་དད་པར་བརྗོད་ན་འགལ་བ་ཅི་ཡོད་དེ།གཞན་གྱི་དྲན་དང་སྦྱོང་སོགས་པའི། །ཐལ་བ་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་ཏེ། །དེས་ནི་འགའ་ཞིག་མི་དྲན་ཕྱིར། །མྱོང་ལས་དྲན་པར་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ངེས་པའི་ ཕྱིར་རྒྱུད་གཞན་གྱི་མྱོང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་རྒྱུ་གཞན་གྱི་དྲན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མང་དུ་སྨྲས་པས་ཆོག་གོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་གྲངས་ངེས་པས་བདག་བཀག་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་བདག་མེད་པ་གྲུབ་ཀྱི་དངོས་སུ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ནི། སྐྱེས་བུའི་དོན་གྱི་མཆོག་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བས་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ སྟེ་འདུས་བྱས་འདི་ཁ་ཅིག་སྨྲ་བ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་བློ་སྔོན་དུ་བཏང་ནས་བཀོད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པོ་མེད་ཅེས་སྨོས་སོ། །འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་ན་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །འདི་ལྟར་འགྲོ་བ་འདི་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་མི་རྟག་པ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་རེ་ཞིག་རྟག་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡིན་ན་འབྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་རྣམས་ངེས་པར་ཅིག་ཅར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དེའི་ངོ་བོ་གང་གནས་པ་དང་། འཇིག་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ། དེ་ནི་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་ཡང་ཉེ་བ་ཡིན་པས་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་དེ་དག་ཀྱང་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་རྟག་པ་རྣམས་ལ་ནི་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཚང་བ་མི་སྲིད་ཅིང་། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།

如此，在胜义中，以从功用所生为能遍的无常，唯是在功用无间生起的诸有生者的自性，而非其他。
以决定则是仅仅执取离常的部分，而显示一切无常事物共同的无常，虽然对此无所遍，但说彼是存在的。
因此，若在一处所存在的事物的能遍性，与在其他处所存在的事物的能遍性不同，则无法避免它们处所相同的过失。
若说如同一果与存在于多处所的因相关联，而彼等并不成为同一处所，此处亦如是者。此说不然，因为不相同。
若处所差别则与果相违背而成为同一处所的果，并非以近彼处所的自性与因相关联，而是以彼之有无随行性故，此于诸因处所差别亦不相违。
由和合关系与诸和合者相关联故，唯于此有此过失。由常性与无遍故，亦成立无我。
若说无我则应成他人的经验为他人的忆念者。不应成，因为此等经验与忆念非成立与某者相关联，因为作者不成立故。
然而是由明显经验中安立忆念种子，以觉醒次第而生起忆念。
若观察作者而说此等有不同作者有何相违，如说'他人忆念及修习等，过失非能破，因彼不忆念，从经验生忆念。'
因为因果事物决定故，不从他相续的经验等生起他因的忆念等，多说已足。
由有为数决定遮遣我故，成立有为无我，而直接特别说明者，是因为对士夫义利最胜近要而为主要。
若问此有为是如有些人所说由某者先起心意而安立，抑或不然？不然，故说无作者。
此中无作者故，非有作者。
如是，若此世间有作者，是常抑或无常？
其中首先非是常，因为若是常则生住灭必定同时，因为彼作者之体性成为住灭之缘，于生时亦近故，尔时彼等亦当造作。
若说因助缘不具足故不造作者，此乃戏论，首先于诸常法不可能有自体不具足，且对彼观待的诸近者亦非离近。

།མི་རྟག་པ་རྣམས་ཡིན་ན་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ རྣམས་ལ་མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལ་ཡོད།ཅི་སྟེ་ཡང་གལ་ཏེ་འདི་རྐྱེན་གཞན་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་གང་ལ་བདག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཐ་དད་པར་མ་གྱུར་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན། དེ་དང་བྲལ་བ་ན་ཡང་ཅི་སྟེ་མི་བྱེད། དེ་ནི་ཚོགས་པ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་གཞན་གྱི་ཚེ་ ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་བྱ་བ་རྒྱུན་ཆད་པ་ཡིན།འོ་ན་དབང་ཕྱུག་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་འདི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ་བློས་སྟོང་པ་ནི་རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་རིམ་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བློ་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱ་བར་ནུས་ཀྱང་མི་འདོད་ ན་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་སྐྱོན་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན།རང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འདོད་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཉིད་དེའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་དག་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན་དེ་དག་དང་བྲལ་བ་ན་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད་དེ། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་མ་ཚང་བས་ཀྱང་འབྲས་བུ་མི་ བྱེད་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་དེར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་དག་མེད་ཀྱང་ནུས་པ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་བྱེད། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཚང་བ་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འགའ་ཞིག་ནུས་པ་མེད་པ་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་འདི་གཞན་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་མ་ ཡིན་ན་ནི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ།རང་གི་ངོ་བོས་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡང་རང་གི་ནུས་པའི་སྒྲས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ང་ནི་གློ་བུར་བའི་ནུས་པ་ལ་ལྟོས་ལ་ཞོག་ཤིག་།འདི་ནུས་པ་ཡིན་ཡང་རང་ བཞིན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མི་བྱེད་པ་མི་ཉེ་བ་ན་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན།འོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མོ་གཤམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ལྷ་རྣམས་དགའ་བས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་འམ། ཡང་ན་ནི་ཁྱད་པར་བརྗོད་དགོས་སོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་ཁྱེད་ཀྱི་ལྟར་ན་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཡང་ དུས་གཅིག་ཏུ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་མི་འགལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡང་དུས་ཐ་དད་པའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་དུ་མ་སྐྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།ལེགས་པར་སེམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དུས་ཐ་དད་པ་དུ་མ་གཅིག་གིས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། ཅི་ ལན་ཅིག་གི་ཚེ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་སྐྱེད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་རིམ་གྱིས་ནུས་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་འབྲས་བུ་གཞན་བྱེད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའོ། །དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་ བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཀྱེ་མ་དངོས་པོ་ཉོན་མོངས་འདི་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཉམས་པ་ཆེན་པོར་ལྟུང་སྟེ། གང་ཞིག་ནུས་པས་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་ལ། རིམ་གྱིས་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཟློག་པར་ཡང་བྱེད་པ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་མི་ ནུས་ལ།གཉིས་ལ་རག་ལུས་པ་ན་གཅིག་གི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་། འགལ་བ་རྣམས་གཞན་མེད་ན་གཟུང་བར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་འདི་ཅི་ཞིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བར་མི་ཤེས་སོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དག་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ རང་བཞིན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར།ཇི་ལྟར་རིམ་གྱིས་དེས་དེ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ། །ཐ་དད་ན་ཡང་འགལ་བའི་ཆོས་དང་ལྡན་པས་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཉིད་ཡིན། གཞན་ཡང་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་མེད་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབྲས་བུ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེའི་ཚེ་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་གཞན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ།གཉི་ག་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གདོན་མི་ཟ་བར་འདོད་པར་བྱ་དགོས་སོ། །གཞན་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ན་དེ་མ་སྐྱེས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

虽然是无常法，但对于依赖生等的诸法，怎么会有所谓的不具足呢？再者，如果这个因缘存在与否时，其自性不变而成为能作者，那么离开它时为何不作？它在和合时也不是以他性而成为作者，而且它的自性在其他时也是如此，所以怎么会在某时中断作用呢？
那么，大自在天具有智慧，是否没有这个过失呢？空无智慧者仅仅以自身存在就会无序地产生果报，而具有智慧者虽然能够作为，但不愿意时就不作，对此有何过失呢？
仅仅以自身存在为因的那些意愿，为什么不作呢？这就是它的缘由。此外，如果它们不是共同作用，那么离开它们时为什么不作呢？如果因为缺少非共同作用而不产生果报，那么一切时候都将如此。
如果说是共同作用，那么即使没有它们，为什么不发挥作用呢？如果说具足共同作用才有能力，某些无能力者不是作者，那么这是以他性成为作者吗？如果不是这样，就根本不是作者，因为不以自性成为作者的不能称为作者。
如果说它的自性是以能力之名所表述的趋向果报，那么我暂且不论突然产生的能力。即使有能力，但本性上不与共同作用相应时也不是作者。
那么，即使不是，本性上是石女这样的说法也是令天人欢喜的表述，或者需要说明差别。或者如同你们认为的，即使是单一因也不相违地在同一时间产生不同自性的果报，同样我们也认为是多个不同时间的所生法的能生者。
这种思维是不正确的。因为对于说一个能生多个不同时间的说法，是一次性具有作用能力而产生不同时间的果报呢？还是逐渐获得能力呢？这需要详细观察。
第一种情况难以避免同时产生其他果报的过失。如果说因为是产生不同时间果报的自性所以不是，唉！事物的烦恼会导致重大的非义损失，即某个能力对果报起作用，但因不是逐渐作用而又遮止，这两者既相互矛盾又无法成立。
依赖两者时既不属于其中任何一个，相违的诸法若无其他也不可取，因此不知这是在成立什么。对于第二种情况，由于具有能力者无差别，而且一切时候都是同一自性，应当说明如何逐渐获得它。
即使有差别，由于具有相违的法性，怎么会是同一呢？此外，不同时间的果报不存在时，当产生一个果报时，就是产生该果报的自性，而不产生其他果报，两者都产生这一点必须承认。因为如果产生其他的话，就会导致前者未生的过失。

།གཉི་ག་སྐྱེ་ན་དུས་གཅིག་ཏུ་དུ་མ་བསྐྱེད་པ་ནི་དུས་གཞན་དུ་ཡང་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ ཀྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གཞན་གྱི་བྱ་བ་བྱེད་ན་ཇི་ལྟར་གཅིག་དུ་མ་ལ་དུས་ཐ་དད་པ་བྱ་བ་བྱས་པར་འགྱུར། དུས་མཚུངས་པ་དུ་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། དེ་འདི་ཉིད་དུ་འགྱུར་བར་རིགས་སོ། །གང་གིས་དེ་གཅིག་ལ་དུ་མ་ འགལ་བར་འགྱུར་རོ།།ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལྟར་ན་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཉིད་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་བས་སྔར་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་གཅིག་ཅིག་ལས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དུ་མ་ལས་ཀྱང་ཡིན་པ་རིགས་པ་ཉིད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་དུ་མ་བསྐྱེད་ པ་དེ་ནི་ངེས་པ་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་གཅིག་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ།དུ་མ་ནི་གཅིག་བསགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། གང་གིས་འབྲས་བུ་གཞན་བྱེད་པ། དེ་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ངོ་བོ་གཅིག་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ན་དེ་ཉིད་གཞན་ལ་ཇི་ལྟར་ཉེ་བར་སྦྱོར་སྙམ་ན། འདི་ཁྱེད་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཅི་ཡིན་པར་མཐོང་། ཅི་བྱ་བ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན། དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་འགག་པའི་དངོས་པོ་རྣམས ལ་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པ་དང་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་བྱེད་པ་མེད་ན་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་སྐྱེ་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཚུལ་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཐུག་པ་མེད་པ་ན་ཇི་ལྟར་ མེད་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར།རྒྱུ་ནི་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཡོད་པའི་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་ཡིན་པས་ན་བྱ་བ་རྣམས་ཐོག་མ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་བྱ་བ་བྱེད་པ་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། བྱ་བ་གཞན་དང་ གཞན་ཡོད་པ་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་གཏམ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་བྱེད་པ་མེད་པར་བྱེད་པར་སྐྱེ་ཞིང་། འབྲས་བུ་གཞན་གྱི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར་ན། འོ་ན་བརྗོད་པར་འདོད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་ཡང་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་པས་བྱེད་པ་དོན་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་ ཕྱོགས་ཕྱི་མ་ལ་བརྟེན་ན།དེའི་ཚེ་དུ་མ་ལ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་གཅིག་དུ་མ་ལ་ལྟོས་ནས་ངེས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་བརྗོད་པར་འགྱུར་ལ། འདི་ལ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ་ངོ་བོ་གཟུགས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཡིན་ན། དེ་ལས་སྐྱེ་ན་དེ་ཡང་ གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གཟུགས་ཀྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཁ་དོག་སྔོན་པོ་བཞིན་ནོ། །རོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གཟུགས་མེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་ཐལ་བའོ། །དེ་ལྟ་ ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ན་བཟློག་པ་གང་ཞིག་གཟུགས་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་རླུང་གིས་རེག་པ་བཞིན་ནོ། །རོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ཡང་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། འདི་ནི་མ་བསླབས་ པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་གཟུགས་ཙམ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་དམ། དེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་གྲང་། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི། སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་གཟུགས་ཙམ་སྐྱེད་པར་ བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལས་རོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པར་མི་འདོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་དེ་དང་དེ་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རང་བཞིན་ལས་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རྣམ་པ་དུ་མས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་བཟོ་བའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果二者同时产生，则同时产生多个，在其他时间也由其自性而作业，即在当时产生。若由其他自性作业，如何能在一个多体上有不同时间的作业？同时产生多个并无任何矛盾，因此这是合理的。由此一个产生多个并不矛盾。按照我们的观点，结果并非由因的因性所致，而是先于结果而存在，如同从一个产生一样，从多个产生也是合理的。
若想，凡是产生多个者，必定包含在其中产生一个，因为多即是一的积聚体性。即便如此，由此产生者不应产生其他，因为能产生其他果者，并不具有二性。单一体性结合单一果时，如何能与其他相结合？
对此，你所说的结合是什么？是作业还是存在的差别？其中第一种观点不正确，因为刚生即灭的事物无有作业，非刹那性者也无穷尽且无意义。如同无作业则不生果，此果也因为是果故无作业而不生，对此也是如此，则无穷时如何能成立？
因对果起作用，而这在各个存在时期都是确定的，所以认为作业无始也不正确。如同因对果起作用时即是因性一样，作业也是如此，所以即便有不同作业也是无穷的。如此一来，也就没有果生的说法了。
如果无作业而生作业，也成为其他果的因，那么所说的因果二者也处于同样状态，作业就成为无意义了。如果依第二种观点，则所谓多体结合即是一对多的确定性存在，对此并无任何过失。
若想，如果以色法之体性产生味等，则由此所生者也应成为色法体性，因为凡是从色法因所生者即是色法，如青色一样。味等也是从无色之因所生，这是自性因的过失。既然不是这样，所以相反，凡非色法者即从能生色法之因所生，如风的触感一样。味等也非色法，这是能遍不可得。
这是未经学习的说法，因为是否认为仅从生色之因所生是过失的因？还是从非能生者之相反因所生？第一种观点不能成立，因为我们不认为味等是从仅生色之因所生，而是从能生彼此之自性所生，因为这是从具有差别作用、能成办多种所生之自因所生。

།གཉིས་པ་ལ་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ བ་ཉིད་ཀྱིས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཏེ།བཟློག་པ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟློག་པ་ལ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་དགག་པར་བྱ་བ་བརྟགས་པ་ན་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་འཛིན་ན་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ན་སྔ་མ་བརྟེན་དུ་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། ། གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པར་སྐད་ཅིག་མར་སྨྲ་བ་དང་། སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། རྩོད་པའི་གཞི་མི་རིགས་སོ། །དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགལ་བའི་ཆོས་ཀྱིས་ཁྱབ པ་ཡིན་པས་ན།བདག་ཅག་གི་བློས་མི་མཐུན་པའི་གཞི་ཡིན་པ་ན་དེ་དག་གིས་དེ་ཉིད་སྒྲུབ་པར་འོས་པ་ཡིན་ན། དེ་མ་ཁྱབ་པས་རང་གི་འདོད་པ་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་དེ་དག་གི་རང་གི་ཕྱོགས་བསྲུང་བའི་རྣམ་པ་སྔོན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཡིན་པས་ན་འདོད་པའི་དོན་དང་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་ཁྱད་པར་མེད་པར་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་བྱེད་པ་འགལ་བར་བྱེད་ན། དེའི་ཚེ་འདི་ཡང་བརྗོད་པ་ཞིག་ན་གཅིག་ལ་དེ་བརྗོད པ་ན་བརྗོད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ།གང་གི་ཕྱིར་དུས་ཐ་དད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་དུས་གཅིག་པོ་དང་འབྲེལ་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཐོང་བ་ནི་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དག་ལ་རྟག་ཏུ་གཟུ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་བརྣག་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ ཡིན་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་ཅིག་ཅར་བ་ཡིན་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་དག་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉེ་བར་དེ་དག་གི་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་ཁོ་ན་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་སྒྲོན་མ་ཡོད་པ་སྣང་བ་དང་སྡོང་བུའི་རྣམ་འགྱུར་དང་འབྲུ་མར་ཟད་པ་དང་རང་གི་ཡུལ་ ཅན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་བཞིན་ནོ།།བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ཅན་དུ་འདོད་པའི་འབྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ། །དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་བཟློག་པ་ན། གང་དག་རིམ་གྱིས་འབྱུང་ བ་དེ་དག་ནི་ཅིག་ཅར་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་ཉེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མྱུ་གུ་དང་སྡོང་བུ་དང་། ཡལ་ག་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །འབྱུང་བ་དང་གནས་པ་དང་འཇིག་པ་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བ་ལ་ བསམས་ནས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པར་ཡང་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ།མཐའ་དག་བྱེད་པ་ཡིན་པ་ན་མ་ཚང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་རིག་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གིས། བྱེད་པ་དང་ནི་མི་བྱེད་པའི། །དུས་སུ་འདྲ་བའི་ བདག་ཉིད་ཅན།།རྟག་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །རིམ་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་ནི་བདག་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་རྣམས་དང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་བསལ་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་མངོན་སུམ་དང་ འགལ་བ་ཡང་མེད་དེ།མངོན་སུམ་གྱི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་སྐད་ཅིག་མས་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་འཛིན་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དུ་མ་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཡིན་པའི་མངོན་སུམ་ གྱིས་དེ་དེའི་ངོ་བོར་ཇི་ལྟར་གཟུང་བར་ནུས།སྔར་དང་ཕྱི་གནས་པ་ནི་ད་ལྟ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པའི་བར་དུ་སྣང་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ན་ཡོད་པའི་མངོན་སུམ་གཞན་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན། མངོན་སུམ་ གྱིས་ནི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ཁྱབ་པའི་དོན་འགའ་ཡང་བཟུང་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

第二，由于对反面有怀疑，因此是不定因，因为没有破除反面的量。对反面如前进行观察时，若执持第一边则是成立，若依第二边则如前是不定。
再者，以量成立的异体果作用，无论是主张刹那还是非刹那者都承许，因此争论的基础不合理。异时果作用是以有能力和无能力为特征的相违法所遍，因此是我们心中相违的基础，如果他们应当成立彼性，则由于彼不遍而破除自宗，这是他们前所未有的护持自宗的方式。
如同异体果作用，异时果作用也可见到，因此无相违。若说仅此而已，则与所许义无相违者，那么，如果无差别地说异时果作用相违，则说此时也应说，对一者说此时，说此有何用？因为异时诸果不见与一时相关，所见恒时对不同因和无差别因保持中立，对非处思维即可。
因此，若作者是常住，则诸果同时性不可遮遣，此理得以成立。论式为：凡是一时因不缺少而近者，彼等即于一时生起，如灯存在时的光明、木杖的变化、油耗尽及自境的分别等。主张作者常住的生住灭也是一时因不缺少而近。这是自性过失因。
然而不是如此，因此反过来说：凡是次第生起者，彼等非一时因不缺少而近，如苗、茎、枝等。生住灭也是次第生起。这是遍是相违所见。
也不应说是因缺少助缘而能立不成立，因为若是一切作用则不应有缺少，且常住不待助缘。如理自在王说：'于作与不作时，性相同一故，常故无所待，次第生相违。'这是对我等常住及非刹那的瓶等次第生果的遮破。
此中也无违背现量，因为现量不应执持非刹那。刹那现量不能执持非刹那，因为非刹那遍于多刹那，一刹那的现量如何能执持彼之体性？前后住不是现在所遮，因为彼应成现在有，且应成生灭之间显现。
对他处的现量他处也是如此，因此现量不能执持遍于前后时的任何义。

།འདིས་ནི་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཤེས་པ་ནི་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་ནི་ད་ལྟ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དྲན་པར་བྱ་བ་ ཡིན་ན།མངོན་སུམ་ནི་དྲན་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ཡོད་པའི་གནས་སྐབས་མངོན་སུམ་དུ་མི་བྱེད་ན་འདི་དྲན་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་གཞོལ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་དྲན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། སྔོན་དུ་གཞལ་བ་ཙམ་ལ་ནི། །དེའོ་སྙམ་ པའི་དྲན་པ་འབྱུང་།།དེ་ཉིད་འདི་ཞེས་བྱ་བ་འདི། །ངོ་ཤེས་ཡིན་ཏེ་ལྷག་པ་ཅན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པའོ་སྙམ་ན། འོ་ན་ངོ་ཤེས་པ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཅན་དུ་འགྱུར་གྱི་འཛིན་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་བཞིན་པ་ལ་འཛིན་པ་དང་། འཛིན་བཞིན་པ་ལ་དྲན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གཅིག་པ་ནི་དྲན་པ་འཛིན་པ་མི་སྲིད་དེ། ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་གང་གིས་དྲན་པ་ཡིན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་འཛིན་པ་ཡིན་པར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པ་ལ། ངོ་བོ་གཞན་གྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་ན་ནི་གཅིག་ལ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན པར་འགྱུར་གྱི།མངོན་སུམ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དྲན་བཞིན་པ་ལ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་སྙམ་དུ་མངོན་སུམ་ནི་དྲན་པ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ན་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་དྲན་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མ་ཡིན་ལ། འདི་ཙམ་གྱིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འགལ་བ་མེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ། དྲན་ལས་སྔར་ཡོད་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བ། །འདི་འདྲའི་ཚིག་ནི་རྒྱལ་པོའམ། །རིག་བྱེད་ལ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པའོ་སྙམ་ན། འདི་ཉིད་དོ་སྙམ་པ་ཁོ་ནར་རྟོགས་མོད། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་ག་ལས།དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་རྟོགས་སོ། །འདི་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་འགྱུར། དེ་ཡང་རྟོགས་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སམ། འོན་ཏེ་རྟོགས་པ་གཞན་ གྱིས་ཡིན།དེ་ཉིད་ཀྱིས་སོ་ཞེ་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་བརྗེད་ངས་ཅན་གྱི་སྐབས་མ་རྟོགས་ཏེ། རྟོགས་པ་དེ་དྲན་པ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དང་དེར་སྣང་བ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་སྟེ། ཁྱེད་ཀྱིས་འཛིན་པ་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ ཅག་ནི་རྟོགས་པ་མ་རྟོགས་པ་དང་།ཐ་དད་མེད་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ན། དེ་ཅི་གཞན་ཟོས་པ་སྐྱུག་གམ། རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་སོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པ་གཞན་གྱིས་རྟོགས་སུ་ཆུག་མོད། རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་འདིས་རྟོགས་པ་གཞན་གྱི་ཡུལ་ལ་དེ་དང་ཐ་དད་པ་མེད་ པར་རང་གིས་ཇི་ལྟར་རྟོགས།དོན་དམ་པར་གཅིག་ཡིན་པས་ན་འགལ་བ་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཉིད་ལ་རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། སྔར་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། སྔར་མ་མཐོང་བ་ལ་དྲན་ པའི་འདུ་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དྲན་ནས་རྟོགས་པ་ཡིན་པས་ན་གཅིག་དོན་དམ་པ་མ་ཡིན་ལ། བརྟགས་པ་འདིའི་རྒྱུ་བརྗོད་དགོས་ན། བརྗོད་ཟིན་པའི་རིགས་པས་དེ་ཡང་འཐད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། ཅི་སྤངས་ཤིང་སྤངས་ཤིང་ཁས་ལེན་པས་བྱིས་པའི་གཡོ་བག་ལ་བརྟེན་ནམ། དེ་སྐད་དུ། རྟོག་གེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུས། སྔོན་མྱོང་བ་ནི་དྲན་པ་ལས། །དེ་ཆོས་སྒྲོ་འདོགས་མེད་པར་ནི། །དེ་ལྟར་འདི་སྙམ་ཤེས་པ་མེད། །དབང་སྐྱེས་ལ་ནི་དེ་ག་ལས། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པས་ན་དེ་སྒྲུབ་པའི་སྐད ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ན།མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་རིམ་གྱིས་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ན་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞར་ལ་བྱུང་བའི་དོན་ལ་བརྣག་པས་ཆོག་སྟེ། བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་གནས་པ་ཡིན་ནོ།




这里说明了认知并非现量。如果说现前了知的认识是现量的话，那么过去的状态并非现在可以现量观察的对象，而是应当回忆的对象，而现量并非回忆的本质。
如果说现在不对当前状态进行现量观察，那就姑且认为这是回忆。但是这种专注于现量观察的认知怎么能称为回忆呢？就像童子迦旃延所说:'对于先前所量的对象，会生起'这是那个'的回忆。而'这就是那个'的认知，是带有增益的认知。'
那么认知就成为具有回忆和执取两种本质，而不仅仅是执取，因为在正在回忆时不可能有执取，在正在执取时也不可能有回忆。
同一认识不可能既是回忆又是执取，因为二者相互矛盾。除非是疯子，否则不能说以回忆的方式来执取；如果以其他方式执取，那么同一认识就不可能既是回忆又是执取。
即使承认可以同时具有这两种性质，也只能是现量和非现量的结合，而不可能纯粹是现量，因为正在回忆时不可能是现量。
如果认为现量是在回忆之后的时间中存在，而不是在回忆的本质中，仅仅因此就不会成为非现量，因为没有矛盾。正如所说:'在回忆之前存在的，那个称为现量，这样的说法，在国王或吠陀中都不存在。'
虽然仅仅了知'这就是那个'，但怎么能说'这就是那个'呢？如果说因为了知它们无差别所以没有过失，那是不对的。
怎么能合理地说了知'这与那无差别'呢？如果说那也是了知的话，是通过那个了知本身还是通过其他了知？
如果说是通过那个了知本身，诸天们忘记了欢喜的机会，因为那个了知具有回忆和执取的本质，就不会成为现量和现量所显现的对象。你们说它仅仅是执取的本质，而我们则在问如何了知了知与未了知无差别。
难道是别人吃了又吐出来吗？如果说是通过其他了知，就算承认是通过其他了知，这个非了知对于其他了知的对象，怎么能自己了知与它无差别？
如果说因为胜义中是一体所以不相违，这是不对的，因为在同一体性中不可能既有了知又有未了知，而且会导致对于未曾见过的对象也会产生这样的了知的过失。
如果说不是这样，因为对未见过的对象没有回忆的行为，那么既然是通过回忆而了知，就不是胜义一体。如果需要说明这种观察的原因，根据已经说过的道理，那也是不合理的。
为什么要不断舍弃又不断接受，依止于愚者的虚伪呢？正如逻辑学家之首所说:'从忆念过去经验，无离彼法增益分别，如是不生此念智，感官生智何能有？'
因此，认知不能成立为现量，所以在非刹那性的证成中，由于不是现量所成立，非刹那性不能次第作用时与现量不相违。对于附带产生的义理思维到此为止，'没有常住的作者'这个论点得以成立。

།མི་རྟག་པ་ནི་དེ་སྨྲ་བ་ རྣམས་མི་འདོད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།རྟག་པ་བློ་རྟག་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་འགའ་ཞིག་འདི་སྐད་དུ། དེའི་འདི་ཡང་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་གཞན་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་གཞན་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱེད་པ་ པོའི་གཞན་དབང་ཅན་འདི་ལ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་ག་ལ་ཡོད།གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་རྟག་པ་ཡིན་པ་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན། འགའ་ལ་ཡང་དབང་ཕྱུག་ཉིད་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མེད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྟག་དགོས་ལ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཁས་ལེན་པ་ལེགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི། གང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་བྱེད་པ་པོ་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་སོ།།གང་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟློག་པ་སྟེ། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །སྦྱོར་བ་ གཉིས་པོ་འདི་ནི་གཞན་ལ་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་པ་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་ན་འདི་ལ་ངེས་པར་དོགས་པར་མི་བྱའོ།།དེ་ལྟར་ན་བྱེད་པ་པོ་མི་རྟག་པ་ཡང་མེད་པས་ན་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་ ནད་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བའི་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་འདི་ཐ་དད་པར་དམིགས་པ་གང་ཡིན་ན་འདི་བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ན་ནི་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་འཐད་དེ།འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདི་སྙིང་རྗེས་སྙིང་བརླན་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ངལ་ བར་བྱེད།སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་བྱེད་འདོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། དེ་དང་ལྡན་པ་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། འདི་སྙམ་དུ་གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་མི་དགེ་བའི་ ལས་བྱས་པ་ཡིན་ན།ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དག་ལ་ཉེས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ག་ལ་ཡོད་སྙམ་ན། ཉེས་པ་ཇི་ལྟར་མེད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ན་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་དེའི་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཇི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ངེས་པར་མྱོང་དགོས་ཏེ། བྱས་པ་ཆུད་ཟོས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ཡང་དེ་གྲོགས་སུ་འགྱུར་བ་ན་ཉེས་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅི་ད་ནི་དེ་བྱ་བ་མི་བྱེད་པ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ངམ། དེ་ལྟ་ནི མ་ཡིན་ཏེ།བྱེད་པ་པོས་བྱ་བ་མ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་བརྩེ་བ་ཅན་འདི་དེ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཉིད་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་དགེ་བའི་མཐུས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱ་བ་ཡང་མི་འཐོབ་པོ་ཞེ་ན། འདི་རང་གི་བདག་ཉིད་ ལ་ཡང་དབང་མེད་པས་ན་གསལ་བར་དབང་ཕྱུག་ཡིན་ནོ།།རང་གི་ལས་རིགས་པར་སྤྱོད་པ་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཅི་སྟེ་དབང་ཕྱུག་མ་ཡིན། གང་གི་ཚེ་འདི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པས་དེ་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་བྱ་བ་བྱེད་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་སྙིང་རྗེས་ལྡོག་པར་ཡང་བྱེད་པས་ན། འཇུག་པར་ཡང་མི་ བྱ་ལྡོག་པར་ཡང་མི་བྱ་བས་ཉམ་ང་བ་ཆེན་པོར་ཆུད་དོ།།འདིའི་སྙིང་རྗེས་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅེས་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་ནང་གི་ཡན་ལག་ཡིན་པས་ན་འདི་དེ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ཁོ་ན་ལེགས་སོ། །གཞན་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་འདི་ཉིད་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཡང་སྤྲུལ་པ་ ཡིན་ནོ།།དེས་ན་གལ་ཏེ་འདི་བརྩེ་བ་ཅན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རེ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་འདི་ལས་མ་ཐར་རོ།

无常这一点是那些论者所不承认的，因为他们承许常住的心识为常住的作者。
如果有人这样说：'由于这个也是无常的果，所以如同其他果一样，是由其他作者先行所作。'那么，这个依赖于作者的事物，如何能像其他众生一样具有作者性和自在性呢？
第二等也是无常的情况下也是如此，因此任何事物都不具有自在性和作者性。
因此，虽然这是果，但应当观察为无作者，如果是这样的话，同样承许其他也是如此性质是合理的。
论式为：凡是果，都有作者，如虚空。自在天在他人的观点中也是果，这是自性过的因。
凡是无作者者，即非果，如虚空。自在天也无作者，这是相违，即能遍不可得。
这两个论式是依据他人所承许的遍及而立，因此对此不应有疑。
如此，由于无常的作者也不存在，所以已成立无各种作者。
由此也可知一切无作者，因为若有作者，则不应观察到由疾病等诸多痛苦的畜生等差别而有的这种差异。
如果此有作者，则完全不合理。如此，若此具有悲心，为何如此使世间疲惫？
悲心本是欲除苦，具有悲心却造苦，对此谁能相信？
若想：'凡是经受痛苦者，是由世间自身造作如此的不善业所致，对于那些具大我者，怎会有丝毫过失？'然而，怎么会无过失呢？因为正是他产生痛苦。
否则，同样其他也应成为非他所生，因为会有此过。
如果说世间必定要感受自业果报，因为所作不应成无果。因此，虽然他具有悲心，但在成为助缘时无过。
那么，现在当他不作为时，世间也会生苦吗？不是这样的，因为作者不作业则不生果。
那么如此，这位具悲心者对此保持舍弃态度是不合理的。
若说由于众生不善力而不得舍弃，则此对自身也无自在，明显不是自在天。
如理而行自业的世间为何不是自在天？当他为了惩治非法而作业时，悲心也会退却，因此既不应趣入也不应退却，陷入大困境。
他的悲心是极其珍贵的，而且是内在要素，因此他只应随顺悲心而行才是善的。
此外，由于是一切有生者的因相之因，所以此非法也是幻化。
因此，如果他具有悲心，那么为何要作损害世间的业？对于这个诘难无法摆脱。

།ཅི་སྟེ་འདི་ལ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནམ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་འདོད་ ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཤིན་ཏུ་ཡིན་ན།བརྩེ་བ་དང་བྲལ་བས་ན་ཕན་མི་འདོགས་སུ་ཆུག་།ཅིའི་ཕྱིར་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཀྱང་འདི་ལ་མེད་པས་ན་ཇི་ལྟར་ཚར་གཅོད་པར་བྱེད། རྩེད་ མོའི་ཆེད་དུ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་རྩེད་མོ་ལ་སོགས་པའི་ཆེད་དུ་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་འཆལ་པ་ལས་གཞན་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། རེ་ཞིག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་ཡང་ཚུལ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྩེད་མོའི་དོན་དུ་འཇུག་པ་འདི་འདྲ་ བ་མི་སྣང་ན།དེའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་འདི་ཡོད་དམ། ཇི་སྟེ་འདི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་དབང་ཕྱུག་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ཚར་གཅོད་པ་ལ་འགའ་ཞིག་ཕན་འདོགས་སོ་ཞེ་ན། དོན་གཉེར་ཉེས་པ་མཐོང་མ་ཡིན། ། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དབང་ཕྱུག་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གཞུང་གཟུགས་པའི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ན། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཉོན་མོངས་པའི་བྲན་པོ་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བཅིངས་པ་ལ་ནི་དེ ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་ཉིད་མེད་ཅིང་།འགྲོ་བ་མཐའ་དག་འགོད་པ་ལ་བཟོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་མི་སྲིད་དོ། །དབང་ཕྱུག་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་དབང་ཕྱུག་དང་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ཅི་རྣལ་ འབྱོར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནམ།རྣལ་འབྱོར་དུ་མི་གནས་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པ་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་གློ་བུར་དུ་ཉེས་པ་མེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་གནོད་པ་བྱེད། ལམ་ལོག་པར་འགྲོ་བའི་ཉེས་པ་ཅན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལམ་གོལ་བར་འགྲོ་བ་ཡང་རང་ཉིད་ བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི།དེ་ཉིད་བྱེད་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པའི་ཕྱུག་པོ་ནི་རང་གི་འདོད་པས་ཉེས་པ་བྱས་པ་ལ་ཉེས་པ་དང་མཐུན་པར་ཚར་གཅོད་པ་ཡིན་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཉེས་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་ནས་ཚར་གཅོད་པ་ན། ཀྱེ་མ་དབང་ཕྱུག་དམ་པའི་ཚར་གཅོད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི་ སྔར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནོ།།ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་འདི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། གཏི་མུག་གི་དབང་གི་ཤེས་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་བཞིན་དུ་རྟོགས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་རྣལ་འབྱོར་དུ་གནས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་འཇིག་རྟེན་ལམ་ལོག་ པར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་བས་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་།།ཇི་སྟེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་མགུ་བར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་དོན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལས་ འདོད་པའི་འབྲས་བུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡང་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་འབྱུང་བ་ལ་བརྟེན་པ་སླར་ལྟུང་བ་བཞིན་དུ་གྲོལ་བ་ཡང་སླར་སྲིད་པར་འཆིང་བ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་ལ་རག་ལས་པ་འདི་དག་དེ་མི་བྱེད་པར་ཡང་མི་དབང་བས་ན་ཉོན་མོངས་པ་ རྣམས་ཀྱིས་བཅོམ་པ་མ་ཡིན་ནམ།ཐལ་བའི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ནི། གང་ཞིག་གང་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་[(]པན་[,]ཕན་[)]འདོགས་པ་ཁོ་ན་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བུ་ལ་མ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་རྗེས་སུ་གཟུང་བར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་ཡིད་ དུ་འོང་བ་དང་ཕན་པ་འདོད་པ་དེ་ནི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཁོ་ནར་འཇུག་པར་བྱེད་དེ།དཔེར་ན་བུ་ལ་བྱམས་པའི་ཕ་བུ་ལ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཕན་པ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་གང་ལ་སྡང་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་འདོད་པ་ཅན་གྱིས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་པ་ལ་བཞིན་ནོ། །དབང་ཕྱུག་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་རྣམས་ལ་སྡང་བ་མ་ཡིན་ནོ།

即使此处无有悲悯之心，但此是否已离贪欲等烦恼？若是已完全离贪欲等烦恼，既然无有慈悲，就让他不予帮助好了，为何要惩罚？若是因贪欲等烦恼而惩罚某些人，既然他也无有这些烦恼，又如何惩罚？
若说是为游戏而做，离贪者为游戏等而行事，对此除了愚者外谁会相信？暂且不论，即便是具有贪欲等烦恼的如法之人也不见有如此为游戏而行事，那么离贪者岂会有此？
若说此人确实具有贪欲等烦恼，因此如同世间之主宰般惩罚某些人而帮助某些人，那么'见求取过失'这句话说得很对。如此，若说这烦恼是主宰造物主的贪欲等具足，那么被贪欲等烦恼奴役、囚禁在轮回牢狱中的人，就如同其他众生一样没有主宰性，不可能成为令一切众生安立的造物主。
即便承认主宰具有贪欲等烦恼仍是主宰和造物主，是否安住于瑜伽？是否不安住于瑜伽？若是安住于瑜伽，为何突然伤害无过之人？若说是伤害行邪道的有过之人，这些人行邪道也不是自己所为，而是他使之为之。世间富人是依自己意愿对作恶者予以相应惩罚，而自己使人作恶后再惩罚，啊！这种主宰的惩罚方式真是前所未有。
这种大我的行为也是出世间的，因为无明力所致的智慧空乏，如同空性一般理解。因为瑜伽安住的自性使世间入于邪道，对此我们见识浅薄，丝毫未见其因。
若是第二种情况，那么追求增上生和决定胜的人们对他作供养等仪轨就毫无意义，因为从他那里不可能获得所欲果报，因为其他方式也是可能的。如同依止出离后又堕落一样，解脱者也可能重新被束缚于轮回。
在一切方面都依赖于他的这些人，他们不作为也无权，岂不是被烦恼所摧毁？诸多过失的推理是：任何想要摄受某人者，必定会对其行利益，如同慈母对随顺的儿子。主宰也想要摄受世间。
任何对某人怀有慈爱和利益之心者，若有智慧，必定会引导其入于正道，如同慈父对儿子。主宰也对世间怀有慈爱和利益之心。任何对某人无嗔恨者，必定会背离伤害他，如同贪欲者对至爱者。主宰对众生也无嗔恨。

།གང་ཞིག་རྣལ་དུ་གནས་པ་དེ་ནི་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་པའམ་གནོད་པ་ལས་ལོག་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་འགའ་ཞིག་བཞིན་ ནོ།།དབང་ཕྱུག་ཀྱང་རྣལ་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་ཡིན་ནོ། །བཟློག་པ་རྣམས་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པར་གོ་བར་བྱའོ། །ཐལ་བའི་གཏན་ཚིགས་རྣམས་གཞི་མ་གྲུབ་པར་ནི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་དངོས་པོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྩ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པའི་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་ཀྱང་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ནི་སྨྲ་བ་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཡིན་ པ་བཞིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་དེ་ལས་བཟློག་པའམ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་ཆགས་ཅན་ནམ་རྣལ་དུ་གནས་པའམ་རྟག་པ་དང་རྟག་པའི་ས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྱོན་པ་ལྷག་ལུས་པ་ཡིན་ན་འདི་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པར་མི་ ནུས་སོ།།དེ་ལ་བརྟེན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་རྣམས་དེ་སྨྱོ་བ་ཡིན་པར་སྨྲ་ན་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་སྨྱོན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སྨྱོན་པ་མགུ་བར་བྱ་བ་མི་འཐད་ལ། སྨྱོན་པ་མགུ་བར་བྱེད་ན་ཡང་གང་གིས་དེ་མགུ་བར་མི་བྱེད་པ་ཐ་མལ་པའི་སྨྱོན་པས་ཉེས་པ་ཅི་ བྱས།དེ་དག་ལ་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་མེད་པས་མགུ་བར་མི་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་མཐུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ། འགའ་ཡང་མགུ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱིས། འོན་ཀྱང་མགུ་བར་བྱས་ན་འབྲས་བུ་སྟེར་བར་བྱེད་དོ་སྙམ་པས་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །སྨྱོན་ པ་ཡིན་ཡང་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་ལས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན་པ་སུ་ཞིག་སྨྲ་བར་སྤྲོ།འདི་སྙམ་དུ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཉེ་བར་འཚེ་བ་ཕྲ་མོ་འདི་དག་གིས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཉེ་བར་ ལེན་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་ས་དང་བྱེད་པ་ལ་སོགས་པ་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་གྲུབ་པ་ན་བྱེད་པ་པོ་དབང་ཕྱུག་གི་མིང་གཞན་ཅན་ཉེ་བར་འཇོག་གོ་སྙམ་ན། ཉེ་བར་མི་འཇོག་སྟེ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་ བོའི་དབང་ཕྱུག་གནོད་པར་བྱེད་པས་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ལ་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཐེ་ཚོམ་ལ་བརྗོད་ཕྱིར། །བསལ་བ་གཏན་ཚིགས་རྟེན་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མེད་པར་སྨྲ་བར་ཡང་མི་རིགས་ ཏེ།འདི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། གྲུབ་པ་ཡང་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་ཚད་མ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འདི་ཡོད་པ་ཡང་ཡིན་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ནམ། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པས་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནོད་བྱེད་ཀྱི་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དེ་ ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།གནོད་བྱེད་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱང་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྔར་བསྒྲུབས་པའི་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་གནོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ འཇུག་པར་ཡང་མི་རིགས་ན།གནོད་བྱེད་སེལ་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས་སོ། །མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ལ་གནོད་པ་སྲིད་ན་དེའི་མཚན་ཉིད་སུན་ཕྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་བས་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟག་ཏུ་མེད་དོ། །འོ་ན་གང་གི་ཚེ་དང་པོར་དབང་ཕྱུག་སྨྲ་བས་སྒྲུབ་བྱེད་བརྗོད་པ་དེའི་སུན་འབྱིན་པས་ཀྱང་གནོད་བྱེད་ ཀྱིས་ཚད་མ་བརྗོད་པར་མི་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་བདེན་ཏེ།དེའི་ཚེ་དེས་གནོད་བྱེད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །སྒྲུབ་བྱེད་འདི་དག་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

若某人处于正常状态，则是断除过失或远离损害，如同某些非疯狂者一样。自在天也是处于正常状态，这些是自性因。
相反的情况应理解为遍不可得。应成因不应说为所依不成，因为是根本因的所遍和能遍事物的能立相。
也不是根本因的能遍不存在，因为即使不存在也无相违，如同'石女儿非能说者，因为无心故'这样的情况。
因此，如是有悲心者与其相反者，或离贪者与贪著者，或处于正常状态者与常住者，以及常住地他方的作者不存在，这些都未成立。
若疯狂者仍存在，则这无法特别否定。依止于此而精进者若说他是疯狂者，则是说自己就是疯狂者。
因为非疯狂者不应取悦疯狂者，若取悦疯狂者，那么不取悦普通疯狂者有何过失？
若说因为他们没有殊胜能力而不取悦，这是有能力的，即任何人都不应取悦，然而若认为取悦则会给予果报，这也如前所说是不存在的。
若是疯狂者却具有超越一切众生的能力，这样的话有谁会乐于说这非疯狂？
若想：以量成立的自在天不会被这些微小的损害所胜，因为是果，因为是无心所依，因为具有生起，如同瓶等，身体、大地、作用等成立为具有智慧的因时，安立作者为自在天的异名。
不应安立，因为常住等体性的自在天已被能损所遮，即使如此也不应理能立量，因为如所说'因为因是怀疑所说故，所遮非因所依故'。
若说不应说为无，因为以能立而成立，且所成立也不应理能损量故。
这是否既是有又是无？若说由能立力是有，为何不由能损力是无？
若说不如是，因为能损非量故。如何是非量？因为被能立所损故。那么能立也非量，因为被能损所损故。
先前已成立的能损所损境的能立也不应理趣入，更何况遣除能损。
若具相者有所损，则唯成为破其相，故一切不可信任。
若说当初自在天论者说能立时，破斥者也不应说能损量，此说正确。
那时他不应说能损，而是破斥能立。这些能立并非广说能立相，因为离遍故。

།འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་ སྒྲུབ་བྱེད་དང་པོ་ལ་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ནི་འདོད་དེ།འདི་སྒྲུབ་བྱེད་བློ་དང་ལྡན་པས་ནི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་ཇི་ལྟར་དེ་སྒྲུབ་པར་ནུས། ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ནི་མི་འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ཡིན་ནོ། །ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ནི་སྤྱི་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ལ། ཁྱད་པར་ལ་ཁྱད་པར་མི་ འཁྲུལ་པ་ཡིན་གྱི་སྤྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་པས་ཀྱང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་དུ་བ་ཙམ་དང་དུ་བའི་ཁྱད་པར་ལས་མེ་ཙམ་རྟོགས་ལ། ཁྱད་པར་ལས་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཙམ་བློ་དང་ལྡན་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་སེམས་པ་ དང་ལྡན་པས་ཇི་ལྟར་སྨྲ་བར་བྱེད།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཙམ་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་མོད། འོན་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་དེ་ཁོ་ན་འདི་ལ་འཁྲུལ་པ་དོགས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བར་རྟོགས་པར་ནུས་པ་མ་ ཡིན་ཏེ།དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ཡང་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མ་ལོག་ཀྱང་དོན་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་། སྐྱེས་ བུ་ལ་ལྟོས་ནས་གཏན་ཚིགས་དང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཡིན་ན།དེའི་དངོས་པོའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་ཡང་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་མི་འགྲུབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་ལ་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་ལས་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི། མ་མཐོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མ མཐོང་བ་ཚད་མར་མི་བྱེད་ན་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་སྟེ།རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ནི་མཐོང་བ་དང་མ་མཐོང་བའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་མ་འབྲེལ་པ་ནི་དེ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དོན་དངོས་པོ་ གཞན་ལ་འབྲེལ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་དེ་དང་འབྲེལ་པར་འདོད་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནམ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ཀྱང་རྒྱུ་གཞན་ལས་སམ་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ན། འདོད་པའི་འབྲེལ་པའི་ཡུལ་ལ་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཅི་སྟེ་དེ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བ་དེ་ ཡོད་ན།འབྱུང་ན་ནི་དེ་ལས་བྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་ནན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་ནམ་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་བྱུང་བ་མེད་པར་འབྲེལ་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན། གཞན་ཡང་རེ་ཞིག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་བྱ་མེད་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་མ་མཐོང་ཞེས་ཏེ། དེ་ཙམ་གྱིས་དེ་ ལ་མི་འཁྲུལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་འཇུག་པའི་ཐུན་མོང་ཡང་རང་གི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་མི་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མ་དམིགས་པ་དེ་ལ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མི་ དམིགས་པ་ཙམ་ཡིན་པས་ན།དེ་ལས་བྱུང་བ་ལ་སྡང་བ་རྣམས་ལ་མི་འཁྲུལ་པ་བསྒྲུབས་ན་མི་དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཅི་མཐོང་བ་དག་གིས་མི་འཁྲུལ་པ་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་རང་ གི་ངོ་བོས་མི་འཁྲུལ་པ་ཞིག་གི་འམ་འོན་ཏེ་འཁྲུལ་པ་ཞིག་གིས་ཡིན་གྲང་།དེ་ལས་གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་བྱ་བ་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད། འཁྲུལ་པ་ཞིག་མ་འཁྲུལ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ནི་མ་ངེས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་ འདི་མི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ།།འདི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡིན་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

如此，首先对于第一个能立，承许仅果被仅因所遍。此能立具有智者则不成遍，如何能成立彼？所遍是不错乱的境。能遍是对总相不错乱，对别相则是别相不错乱而非总相，因为即使无彼亦不相违故。如是，从烟之总相及烟之别相了知火之总相，从别相则是别相。
因此，仅果具有智者之相的因之别相不错乱，具有思维者如何能说？虽然未见仅果对具智者之因错乱，然而见到对其他别相错乱，正是此对此生起错乱怀疑。仅仅未见并不能了知离错乱，因为如此则应成了知无所立，以及量虽颠倒亦不能成立无义，以及具错乱因对未见错乱之补特伽罗而言应成无错乱，以及若依补特伽罗而为因及似因，则应成坏其事物建立。
若尔，烟等虽未见对火等错乱，然对彼不错乱亦定不成立耶？非不成立。因为此等趣入相违品而非仅未见即为不错乱，然而是由于与自所立义相系属故，彼亦是由所立义所生之因相，而非未见之因相。
若尔，若不以未见为量，则从彼所生亦不成立，因为因果体性是以见与未见为能立故。非也，因为若无系属则于彼无不错乱决定，以及若非从彼所生则不应理与其他事物系属故。
若许与彼系属是他因所生或无因，则尔时即使无彼，从他因或顿然生起时，如何能说是所欲系属境之系属？若无彼则不生而有彼则生，即是强立从彼所生，则如何是他因所生或无因，以及如何能无从彼所生而有系属？
复次，且于一处未见所立而未见因，仅此不为不错乱，因为应成相违品一分趣入之共相亦对自所立不错乱故。是故，于一切无所立中未见，于彼错乱之因不应说，彼亦仅是未见，故于从彼所生起嗔者，若成立不错乱则未见之差别不可能。
复次，为是以见作不错乱耶？抑或是作了知耶？若谓是作，为是以自体不错乱者作耶？抑或是以错乱者作耶？其中若是自体不错乱，于彼有何其他作用？若是错乱者作不错乱，则成断绝不定。若是作了知，则应说此如何是不错乱。此为无因性不应理，因为应成一切皆是故。

།དེ་ལས་བྱུང་བ་ལས་གཞན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་བཙལ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། །རྒྱུ་མཚན་ངེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ ཡིན་ཏེ།མི་འཁྲུལ་པའི་མིང་གཞན་ཅན་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་འདིར་སྤྱོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དུ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་མི་འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་པའི་དུ་བ་ལ་སོགས་པ་སྨད་པར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་ བུ་དེ་ཉིད་ནི་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མི་འཁྲུལ་པར་ཅི་ལྟར་བརྗོད་པར་ནུས།འོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཐོང་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་ནི་མ་ཡིན་ལ།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་མཐོང་ཞེས་ཏེ། དེ་ཡང་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ནི་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་དེ་ལ་དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་ མཐོང་བས་ན།དངོས་པོ་ཙམ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ཉིད་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་རྟག་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པའི་དངོས་པོ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་ངེས་པར་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་མྱོང་བ་ན། དེ་ལ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཅི་ལྟར་ཡོད།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཉིད་རྟག་པ་ལ་ཡང་མཐོང་བས་ན་དངོས་པོ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་མི་འདོད་ན། འོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་མ་བྱས་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པས་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱས་པས་ ན་དེས་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་པ་ལ་འགོག་པར་བྱེད་པ་སུ་ཡོད། དངོས་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་ལུང་དང་འགལ་བ་ལ་མི་འཇིགས་སོ། །ལུང་དང་འགལ་བ་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ པ་ཡང་ལུང་གཞན་དང་འགལ་བས་ན་སྤང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ།།རང་གི་ལུང་དང་འགལ་བ་ཁོ་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་གི་ལུང་གང་ཡིན། འདི་ལྟར། སྐྱེ་བོ་རེང་བུར་སྐྱེས་གྱུར་ཅིང་། །ཡོན་ཏན་ཉེས་པ་མ་མཐོང་ལ། །ཀྱེ་མ་གྲུབ་མཐའ་མི་བཟད་པའི། །གདོན་འདི་ སུ་ཡིས་བསྒོས་པ་ཡིན།།འོ་ན་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ས་གཞི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་མེད་དོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་ འགྱུར་ལ་ཡང་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། འདི་དངོས་པོ་ཉིད་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ་ཡང་ན་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ ནུས་སོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་དངོས་པོ་ཉིད་གཞན་ཡིན་ལ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་མཁས་པར་རློམ་པ་འགའ་ཞིག་གིས། གང་ལས་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱབ་ཅིང་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདིར་འབྲས་བུ་ གཉིས་ཡོད་དམ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ། གང་གིས་དངོས་པོའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱབ་པོ། །དངོས་པོ་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པོ་ཞེས་བརྗོད་པ་འདིར་དངོས་པོ་གཉིས་ཡོད་དམ། ཁོ་བོ་ཅག་ནི་འབྲས་བུ་གཉིས་ལ་ཁྱབ་པ་ཡོད་པར་མི་ སྨྲའི།འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་རྣམས་ལ་ཡིན་ནོ། །མ་བྱུང་བ་ལས་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཆོས་མཚུངས་པར་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་དང་རྒྱུ་ཐ་དད་པ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

除此之外寻找其他理由也未见到。若问是否为确定的理由，这是一种说法，若无不错乱的异名则不会产生，若在此运用彼之理由，则彼不应成为彼之理由。因此，不应贬低具有从彼所生之理由的不错乱的烟等。仅仅见到该果如何能说是不错乱？
若说果本身也是通过从彼所生的关系而得知的，则不然，因为仅仅果不成立为士夫与因果之体性。唯见到瓶等果的差别随顺士夫的随行与返回，而非仅仅果，于瓶等也见到果性，而彼也未成立为士夫为先导，若是如此，则于彼见到仅仅事物，则仅仅事物也将成为如是。
若说不是如此，因为事物性于虚空等常法也存在，则士夫所遍的事物性之基确定经验为士夫所作时，于彼如何有所谓常法？若因见到事物性于常法也存在而不承许仅仅事物为士夫先导，则果性也存在于地基等非士夫所作，故仅仅果也不是。
若说以地基等作为方位故非不定，则谁能遮止虚空等也作为方位？依事物力而趣入的比量不畏违背教证。若要遣除违背教证，则地等作为方位也因违背其他教证而应当舍弃。
若说唯应舍弃违背自教的，则何为自教？如是：'愚钝众生生，未见功德过，呜呼宗派此，谁下如是咒？'
若说果性不是从无而生的相吗？彼于瓶等和地基等也毫无差别。因此，若某果是士夫所作，则一切皆应如是，否则皆非。
这是不真实的，因为这于事物性也相同，如是可说：若某事物是士夫所作，则一切也应如是，否则皆非。于瓶等事物性是一种，于虚空等是另一种。
由此也遣除某些自诩智者所说：'何故遍于果的差别而不遍于仅仅果'，此中有两种果吗？对此我等也说：'何故遍于事物差别而不遍于仅仅事物'，此中有两种事物吗？
我等不说遍于两种果，而是于诸果。仅仅以从无而生，未成立一切果体性相同，如是色等差别与因差别也现量成立故。

།འདིས་ ནི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་མཐོང་ནས་དེ་དག་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་རྣམས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་མཚུངས་པས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན།རིག་པ་ངལ་བའི་འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་བུད་མེད་དང་དམངས་རིགས་དང་ཐུན་མོང་བའི་ཁྱད་པར་ཡང་ མི་རྟོགས་པའོ།།འོ་ན་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྩོད་པའི་གཞི་མ་ཡིན་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་དུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་གལ་ཏེ་ལུས་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་རྣམ་པར་མི་འཇོག་ན། དེ་ དག་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་དེ་ཡོད་པས་ན་དེ་དག་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་མི་འཇོག་པར་འཇུག་གོ།།གང་གིས་དེ་དག་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱེད་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྩོད་པ་མེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཐུན་མོང་གི་ཆོས་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ དག་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་མེད་པར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པར་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འོས་སོ།།འདི་སྙམ་དུ་གང་ཞིག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་མ་མཐོང་ཡང་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་བའི་འབྲས་བུ་དེ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་གྱི་གཞན་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ལ་སོགས་ པ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལ་བྱས་པའི་བློ་མི་སྐྱེད་དེ།དེས་ན་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་མི་འཇོག་གོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་བདེན་ཏེ། བྱས་པའི་བློ་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ཤིང་། དེ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ལ་ ལྟོས་པ་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ཉིད་དོ།།དེས་ན་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་གཟུང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཙམ་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་རྟོགས་པར་བྱའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་མཐོང་བས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་རྟོགས་ན། འགའ་ ཞིག་མེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མཐོང་བས་ན།དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། མེའི་འབྲས་བུ་ནི་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེར་རིགས་གཞན་སྤངས་ནས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་ནུས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་གཟུགས་སྣ་ཚོགས་པས་ན་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་ཆོས་མཐུན་པར་དམིགས པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།ཐལ་བ་དང་སོལ་བ་དང་དུ་བ་དང་ཚོས་པ་ལ་སོགས་པ་མེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེས་ན་དེར་ཡང་འབྲས་བུ་ཙམ་ཡང་མེད་པ་དང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །བརྗོད་པ། མེའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་ཐལ་བ་ལ་ སོགས་པའི་རང་བཞིན་ཐ་དད་ཀྱང་བུད་ཤིང་གི་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་དུ་རིགས་གཅིག་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེའི་སྒོ་ནས་དེར་འབྲེལ་པའི་བློ་འབྱུང་བས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་ཡང་མེད་ལ། ཚུན་ཆད་དུ་ལྡོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་དག་ལ་ནི་ཚད་ཡོད་པས་ན་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་ མེད་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་སྤངས་ན་མེ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ།།ཡང་ན་མེ་དང་འབྲས་བུ་ཅེམ་ལ་ནི་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པས་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ལ། སྐྱེས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་དེ་མ་དམིགས་པས་ན་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཐ་སྙད་ནི་རྗེས་ སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་ནི་མེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྐྱེས་བུའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མེད་ དེ།དེ་མེད་ཀྱང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེ་བ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

由此，见到某些果实是由人先行而成，那些与之种类不相同的也因为同为果实而相同，如此安立时，便是获得了极为疲惫的智慧之果，即连女人和低种姓的共同差别也不能了知。
那么，对于非争论所依的瓶子等物，难道不是互相种类不同吗？因此，如果身体等物由于与瓶子等物种类不同而不安立为人先行，那么彼等也由于互相观待而有彼，故彼等也不应如此安立。
凡是将彼等归为一类的无争议的瓶子等物，与身体等物并无任何共同或不共同的法，若无将彼等归为一类，则不应将身体等物安立为极不同类。
若作是念：凡是见到某物虽未见其作者而生起已作之念的果，即是具智者所生，而非其他。这些身体等物在世间不生已作之念，因此不安立为具智者所生。此说诚然，已作之念是推理的本质，推理又依赖于遍及性的成立，而彼又依赖于推理时，则极为明显地互相依存。
因此，由于无法把握特殊性和关联，应当了知唯有果实是人先行。若如此，则若由见到某些果实是人先行而了知一切皆如是，则由见到某些是火之所生，也应了知一切皆如是。
然而事实并非如此，火的果实是同类的，因此能够舍弃其他种类而了知因果的本质。人的果实则是种类各异的，对于彼等能了知特殊的从彼而生的关系。
如是，瓶子、毛毯等人的果实，因为具有各种功能和各种形状，故互相种类不同，而在仅为果实这一点上被认为相同。
若说灰烬、炭火、烟雾、熟物等火的果实难道不也是互相种类不同吗？因此，在彼处也应了知唯有果实与因果关系。
答：火的果实虽然有灰烬等不同自性，但都是柴火变化的本质，故唯是同类，因此从此门中生起彼关系的认识，故既无过度遍及，也无退缩。
又，彼等有限量，故虽无归为一类，但若舍弃其他，了知与火的关系并不相违。
或者，对于火与果实，由于见到错乱，故不能了知因果本质，而对于人则因未见到此而能了知，因为因果名言是以随行和返回为根据的缘故。
仅对果实而言，并无随火的随行和返回，因为见到即使无火，瓶子等物也能生起的缘故。
若说对于随人的随行和返回也无，因为见到即使无人，草等物也能生起的缘故。此说不然，因为无人不能成立的缘故。

།འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མེ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་རུང་གི་བདག་ཉིད་དེ་དེར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ ཕྱིར་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་དེ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ།དེ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། དབང་པོ་ལས་འདས་པ་དོན་རྣམས་ནི་མ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་མེ་ནི་མཐོང་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་མེ་ཉིད་དོ།།འོ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་བྱ་བ་བྱེད་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་ན། དེ་མ་དམིགས་པས་ན་མེད་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན་སྣང་དུ་རུང་བ་དང་སྣང་དུ་མི་རུང་བར་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་བསལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་ཏེ།དེས་ན་དེ་མ་མཐོང་བ་ལས་མེད་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར། མ་ཡིན་ཏེ། བཙོ་བ་དང་། སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པའི་སྣང་རུང་གི་ཁྱད་པར་ཁོ་ན་མེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐྱེས་བུ་ནི་སྣང་རུང་ཉིད་དུ་ངེས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། སྔ་མ་དང་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འབྲས་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པར་འགྲུབ་པོ། །འདི་ནི་དམ་པ་མ་ཡིན་པའི ལྟ་བའི་ཆང་གིས་མྱོས་པས་རྨོངས་པའི་ཉེས་པར་བསླབས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ཅོལ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་འབྲས་བུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པ་རྣམས་རིགས་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱ་བར་མི་ནུས་པས་ན། ཁྱད་པར་དུ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཙམ་ ལ་སྐྱེས་བུ་ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ལུས་ཅན་སྐྱེས་བུས་ཀྱང་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཉེ་བར་མི་སྦྱོར་བ་དེ་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འབྲས་བུ་ལ་ ལུས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། ཁ་ཅིག་ལ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ལ་ཁྱབ་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། གང་གིས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ལུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་འགྱུར་བ་ལུས་ ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ།ཐུན་མོང་གི་ཆོས་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ། སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་མེད་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་ཁྱབ་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ ནའོ།།ཇི་སྟེ་ལུས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་འགའ་ཁོ་ན་ལ། གཅིག་ཏུ་ལུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་ན་དེ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གང་གི་རིགས་ཅན་ལ་ལུས་ཀྱིས་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་ཡིན་ལ། དེས་ན་ཧ་ཅང་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ སྙམ་ན།འོ་ན་དེ་ལྟ་ན་གང་གི་རིགས་ཅན་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་མཐོང་བ་དེའི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའི། ཁྱད་པར་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་ཡོད་པས་ན་ལུས་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པར་མ་ཡིན་གྱི། འདིར་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ མ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།འཁྲུལ་པ་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་གྱིས་ནི་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་དབང་གིས་ཡིན་ལ། འགའ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་བུ་ནི་གཅིག་ལ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་དུ་དེ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་ པར་ཙམ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བའི་མཁས་པ་སུ་ཡང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་ལ་དེའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཞན་དུ་ན་རྫ་མཁན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཁོ་ན་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ།

如果有人说瓶子等物上也不能成立无火，对此回答说这并非不能成立，因为在那里未见到应当显现的自性。
正因为如此，为何在草等上也不能成立无人？因为那是超越感官的，超越感官的诸事物仅仅因为未见到就不能成立为无。
而非超越感官的火，因为未见到所以就是无火。
那么在瓶子等物上也未见到非超越感官的人在作业，难道不是吗？如果要证明在草等上也有这样的人，那么因为未见到，为何不是无呢？
排除了可显现和不可显现的分别，仅仅了知人是因的遍行者，因此不能从未见到而成立为无。如果这样说的话，对火为何不能如此？
不是的，因为火仅是能作煮烧等事的可显现的特性。人并非确定为可显现，所以与前者不同。
因此，凡是果的一切都是由人先行，所以身体等也因为是果而成立为如此。
这是被非正见之酒所醉而愚痴的过失所染污者们的妄说。
如是，首先因为已成立的人的诸果是多种类，所以不能归为一类，因此执持特殊关联不合理，所以说'仅仅在果上了知人的特征'这种说法是不正确的。
如果是这样，有身者（人）也应该了知遍及一切果。不是这样的，因为见到无身体参与也能生果的缘故。
那么，现在难道果不是完全不被身体所遍及吗？如果说是这样，那么在某些情况下推测有身体的作用就不成立了。
如果说仅仅在果上不遍及，而在特殊果上一定遍及，那么归为一类而被身体所遍及的、以及无身体参与而产生的果的集合，这些不共的事物上有什么共同的性质呢？
因为没有归为一类，所以特殊遍及不合理，因此必定是无差别的，如果是错乱的话也必定不成立。
如果认为仅仅在某些已成立为身体之果的事物上，见到一致的身体参与，因此不是在一切处安立，而是仅仅在见到身体作用的那类事物上才如此，所以不会有太过遍及的过失。
那么如此的话，在见到具智者作用的那类事物上，也应该仅仅在那类上安立，而不是无差别的。
因为有错乱，所以身体的遍及不是无差别的，而这里不是这样，因为未见到错乱。如果这样说的话。
仅仅说'见到错乱'并不能否定遍及，而是要依靠能成立关联的量，在某处成立人与一法的关联并不能由此成立一切处都如此。
见到仅仅在泥土的变化特征上有具智者的参与，任何智者也不会在毛毯等上作如此言说，否则就会成为仅仅安立陶工的参与了。

།འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ ཁྱད་པར་གཅིག་ལ་རྫ་མཁན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མཐོང་བས་ཀྱང་།འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་གྱི་ཁྱད་པར་གཞན་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་འཇོག་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲུལ་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པར་མཐོང་བ་དང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་འཁྲུལ་པ་མ་དམིགས་ཀྱང་དོགས་པ་མི་ལྡོག་པ་ ཁོ་ནའོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཕན་ཚུན་དུ་མི་མཐུན་པས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་རིགས་གཅིག་པས་ན་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྫ་མཁན་གྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་ཡང་གྲུབ་པར་ འགྱུར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་གང་དང་གང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ལ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱའོ་ཞེས་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་བ་དེ་སྐྱེས་བུས་བྱས་ཞེས་བྱ་ བ་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་ཚད་མའི་འཇུག་པ་སྟོན་པ་ཡིན་པས་ན་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད།འདི་ལྟར་འདིར་དོན་ནི་གང་ཞིག་མཐོང་བས་བྱེད་པ་ལ་མ་མཐོང་བའི་རྟོགས་པ་པོ་ལ་ཡང་དུས་གཞན་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བྱས་པའི་བློ་འབྱུང་བ་དེ་ ནི་ཁྱབ་པའི་དུས་སུ་དེ་ལྟ་བུས་བྱས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།གང་མཐོང་བས་བྱས་པའི་བློར་འགྱུར་ཞེ་ན། གང་གི་རིགས་ཅན་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་བྱུང་བར་གྱུར་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ ན་ཁྱབ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ནར་གནས་སོ།།འདིས་ནི་ཁ་ཅིག་གིས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ལ། ཅི་ཁྱབ་པ་གཟུང་བ་ལའམ། འོན་ཏེ་ཁྱབ་པ་མ་གཟུང་བ་ལ་ཡིན་ཞེས་རྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕྱོགས་དང་པོ་ཡིན་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཁྱབ་པར་རྟོགས་པ་ཅན་གྱིས་ཁྱབ་བྱ་མཐོང་བས་ན་ཁྱབ་བྱེད་མི་རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་མི་རྟོགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་ཕྱི་མ་ལྟར་ཡིན་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཤིན་ཏུ་ཉུང་བ་སྨྲས་པ་ཡིན་ཏེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་མ གཏོགས་པ་ལ་བྱས་པའི་བློར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཚད་མ་མ་ཞུགས་པར་ཁྱབ་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་འདིར་ཡང་རིགས་མཐུན་པ་ལ་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། རྩེད་མོའི་རི་ནི་རི་རྣམས་ཀྱི་ རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་ལ།འདྲ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཡིན་ཞིང་། བྲུས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི། འདིར་སོ་ངལ་བ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཤིང་ནི་ཤིང་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ཞིང་། དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་ཚད་མས་རྟོགས་པ་ ཁོ་ནའོ།།འདིར་དེ་དག་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཡང་ཁྱབ་པ་མི་རྟོགས་ན། འོ་ན་འགར་ཡང་མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་མ་བསླབས་པའི་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་སྐྱེས་བུ་དང་བྲལ་བའི་རི་ལ་སོགས་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་ན། དེ་དག་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དེ་ དག་ཀྱང་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བདག་ཅག་ལ་སོགས་པས་བྱས་པར་མི་ནུས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རིགས་མཐུན་པ་ཡིན་ན་དེ་ཉིད་ག་ལས་ཏེ། གཞན་དུ་ཡང་ཐལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱ་བར་མི་ནུས་པ་ཡིན་ན་རིགས་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མི་གྲུབ་པོ། །རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རང་བཞིན་གཞན་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་ཁྱད་པར་གཞན་ལས་རིགས་ཐ་དད་པར་ མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

如果说不是因为见到错乱，那么即使见到陶工对一种泥土形态的加工，对于其他泥土形态也将不能确定。
如果说是因为见到错乱，那么即使在与所见错乱相类似的情况下未见到错乱，疑虑也确实不会消除。
如果说瓶子等物由于互不相同所以不是这样，那么仅仅具有智慧的加工也将因无差别而不能成立。
如果说由于是同一类果而得以成立，那么陶工的加工也将同样得以成立。
因此，凡是在同类事物上见到人的作用，就应当确定那些事物是人造的，这是合理的。
凡是见到某物而对未见其制作过程的物也产生是人造的认识，这也是说明在同类事物上把握关联的量的运作，因此哪里会有相互依赖的过失。
这里的意思是说，凡是见到某物而对未见其制作过程的认知者，在其他时候也会以比量的方式产生是人造的认识，这就是在遍摄时了解到是那样造成的。
如果问见到什么会产生是人造的认识，那就是对于凡是已经生起能证成与人有关联的量的那类事物。
身体等不是这样，所以完全处于遍摄之外。
对于有人说身体等不会产生是人造的认识，这里应当追问：是在已经把握遍摄的情况下，还是在未把握遍摄的情况下？如果是第一种情况，那是不合理的，因为已经了解遍摄的人见到所遍就不可能不了解能遍，否则将导致一切都不能了解的过失。如果是后一种情况，那么说'对于身体等'就说得太少了，因为对瓶子等在未包括遍摄的情况下也确实不会产生是人造的认识。
所说的这些也被否定了，因为在未对同类事物运用量之前，把握遍摄是不合理的。
那么这里不也是有对同类事物运用量吗？游戏山是山的同类，影像身是身体的同类，人工河流是河流的同类，这里人工种植等性质的树是树的同类，而且量也确实了解到这些都是随顺和背离人的作用的。
如果说这些虽然如此却不了解遍摄，那么将导致任何地方都不能了解的结果。
这是未经思考的说法。如果离开人的山等是其他山的同类，那么它们也应该像那些山一样有与我们等无差别的具有智慧的人作为前提。
但事实并非如此，因为那些是我们等不能造作的。那么既然是不能造作的，怎么会是同类呢？因为这样也将导致其他过失。
如果是不能造作的，就不能成立为同一类。相似的形态并不是事物本质的原因，而是其他自性，因为有些虽然形态无差别，但由于其他差别而见到是不同类的。

།འདི་ལྟར་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་ལས་དང་ལྕི་བ་ལས་ཀྱང་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་དང་། འདམ་བུ་དང་ར་ལས་ཀྱང་འདམ་བུ་དང་རྩ་བ་དང་ས་བོན་ལས་ཀྱང་ཆུ་ཤིང་འབྱུང་ན། ལྕི་བ་དང་གཞན་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཨུཏྤ་ལའི་རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མཚུངས་པ་ ཙམ་གྱི་རིགས་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དང་། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་བྱས་པའི་རི་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚུངས་པ་ཡིན་ན་ཨུཏྤ་ལའི་ རྩ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགྱུར་རོ།།སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་གཟུགས་ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་མཚུངས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་ཐ་དད་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བྱིས་པའི་བར་གྱི་ འཇིག་རྟེན་འདིས་རྟགས་མེད་ཅིང་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མེད་པར་དེ་དག་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།བྲུས་པའི་ཆུ་ཀླུང་ལ་དུས་ཀྱི་དབང་གིས་བྲུས་པའི་མཚན་མ་ཡལ་བ་ན། ཆུ་ཀླུང་གཞན་ལས་ཐ་དད་པར་མི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། དེ་དག་རྒྱུ་མཚུངས་ པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བྲུས་པ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །བྲུས་པ་ཁ་ཅིག་ཏུ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་སྒྲུབ་བམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི་འབྲས་བུའི་རྟགས་ལས་བྱས་པའི་རྗེས་དཔག་མ་ ལུས་པ་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ལོ།།ཡུན་རིང་པོ་ནས་ཡོད་པའི་ཆུ་ཀླུང་དང་མཚོ་རྣམས་ལ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཁྱབ་པར་མ་གཏོགས་པ་ན་བྲུས་པ་ལ་ཡང་འབྲུ་བ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་མི་འཐད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་ས་བོན་ལས་བྱུང་བའི་ཆུ་ཤིང་ སྡོང་བུ་ལས་བྱུང་བ་ཐ་དད་ཀྱང་།དེ་ཉེ་བར་མ་མཚོན་པས་ན་ས་བོན་རྗེས་སུ་མི་དཔག་པ་ཁོ་ན་སྟེ། རིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པས། རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་རིང་བ་རྣམས་ནི་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པ་ཉིད་ཡིན་པས་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུའི་ གཏན་ཚིགས་ལ་ནི་རྟོགས་པ་པོ་བྱ་བར་འགྱུར་དགོས་ཏེ།དེ་སྐད་དུ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་འབྲས་བུ་ནི་རྒྱུ་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བཤད་དོ། །འདི་སྙམ་དུ་ཁྱིམ་གྱི་ལྡུམ་རའི་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཤིང་དང་རིགས་མཚུངས་པ་རྣམས་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཡིན་ལ། དེའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་སྔོན་མཐོང་བ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ཡང་འགྱུར་བ་ལྡུམ་རའི་ཤིང་ཡང བྱེད་པ་པོ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རླུང་ལ་སོགས་པ་མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དེར་ཉེ་བར་འཚོག་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན་དེའི་འདོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་ན་འཇིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་བཞིན་དུ་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་རིགས་ མཐུན་པ་ལས་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོའི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ན།འོ་ན་སྔོན་དུ་ལུས་ཅན་གྱི་འབྲས་བུར་མ་མཐོང་བ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲེལ་པ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ། ། འབྲེལ་པ་རྟོགས་པའི་དུ་བ་ལས་ཀྱང་མེའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ལས་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ལ་གཞན་ལ་ནི་ཕན ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱ་བ་མེད་པར་ཡང་འབྲེལ་པའི་བློ་མི་འགལ་ཏེ།སོ་སོར་དེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་གང་གིས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ། ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ ཅན་དུ་མ་རྟོགས་སོ།

如此，从莲花根和泥土中也生出莲花根，从芦苇和草中也生出芦苇和根，从种子中也生出水生植物，但从泥土和其他物质生出的莲花根等，并非仅仅因相似而同类，因为通过体验可知其自性不同，并且会导致因果本质的建立崩溃。因此，如果认为人造山等相似性是由于因相同，那么莲花根等也应如此。
虽然有情的身体等与影像的身体等相似，但并不存在这种相似性的原因，因为通过体验可以非常清楚地知道它们是不同的。如此，即使是世间凡夫，无需标记和指示也能了知它们的差异。
当人工开凿的河流因时间的影响而失去开凿的痕迹时，难道不是无法与其他河流区分了吗？这又如何？如果说由此可知它们因相同，那么开凿的痕迹也应可知。如果说某些开凿与现量相违，那么现在是否要用现量来证明果对因的错乱？如果是这样，则会导致一切从果相推理所作性的比量都断绝。
对于长期存在的河流和湖泊，也将无法进行不可阻止的推理。如果说除了遍及性之外，对于开凿也不应有开凿的推理，那么从种子生出的水生植物与从茎干生出的虽然不同，但因为没有表现出来，就完全不能推知种子，这正如通达真实理趣者所说：'因为远离因果关系的诸法确实是不可推知的，所以没有错乱。'
对于果相因，需要成为能了知者，如所说：'极其明显区分的果对因是无错乱的。'如果认为：家园中的树木与其他相似种类的树木确定有作者，依此推知它们也是由人先行所成就的。这也不妥当，因为这样会导致它们也应与先前所见的作者无差别。
由此同理，其他也应如此，但园林中的树木并非有作者，因为风等相似因素只是聚集的缘而已。如果是由彼所生，则应随其意愿而行，如泥土等的形状，因为确定性不合理的缘故。
如果说从同类推知关系的量是成立因果事物关系的方法，那么对于先前未见为有情果的事物就不能推理，因为未把握关系。承认如此则无过失。即使是已知关系的烟，也不会产生对火的认知。因此，从与身体等不同类的事物中，不存在能成立关系的量的运作。
因此，对于这些事物难以证成与人的关系，而对于其他事物，即使彼此种类不同而不能归为一类，也不相违于关系的认知，因为各别运作着能成立彼的量。由此，我们并未了知仅仅是果即具有人为先行。

།རིགས་གཞན་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཞུགས་པ་ན་གཞན་ལ་འབྲེལ་པ་མི་རྟོགས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ལུས་ལ་སོགས་པ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་རིགས་གཞན་ཡིན་པ་ཉིད་ག་ལས་སྤྱོད་པའི་ཤེས་པ་མི་འདྲ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གཞན་ཁོ་ནར་རྟོགས་ལ།ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་ཁོ་ནར་རོ། །ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་འདི་དག་ཐ་དད་པར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླངས་དགོས་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་། བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་དང་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་བྱེ་བྲག་ གི་དངོས་པོ་རྣམས་ཕུང་པོ་གསུམ་དུ་སྨྲ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་ཅན་དུ་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་བྱེད་པ་ཅན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་འགྱུར་བ་མི་འོས་ཏེ། བྱེད་པ་ཅན་དུ་ངེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་མཐོང་བས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ པོ་ཅན་དུ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་ཟིན་པ་མཐོང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་འགྱུར་རོ། །མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་དེའི་རིགས་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ཉིད་སྨྲ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པར་གྲུབ་པའོ། །གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡེ་ཚན་གཅིག་ཏུ་བྱས་པ་རྣམས་རིགས་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། ། ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་འགྱུར་བ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་མི་འདྲ་བའི་རྒྱུན་དུ་འདོད་པའོ། །འདི་ལྟར་བུམ་པ ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ།ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པ་ཙམ་གྱིས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་ཅི་སྟེ་མ་ཡིན། གལ་ཏེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་ལུས་ཀྱིས་ བྱེད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པའི་ཡང་འགྱུར་ན།དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པ་ན་གཟུགས་དེ་ལུས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པས་ན་གཞན་གྱིས་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཐ་དད་ཀྱང་ངོ་བོ་ཐ་དད་པས་ན་མཐའ་དག་གི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་ཉིད་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ རོ།།དེའི་ཕྱིར་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལས་ལུས་ལ་སོགས་པ་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་དག་ནི་བཅོས་མ་དང་བཅོས་མ་ཡིན་པའི་རི་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་ པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བཅོས་པ་རྣམས་ལས་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །གང་དག་ཅི་ཞིག་ལྟར་རྟོགས་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་ལས་ཀྱང་ཐ་དད་པ་དེ་དག་དེ་ ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་བུམ་པ་དང་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་རིགས་མི་མཐུན་པར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ལ་འགལ་ བ་ཅི་ཡོད་སྙམ་ན།དེ་ཅི་འདི་སྲིད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ངེས་པ་ཡིན། དེ་ལ་གལ་ཏེ་སྲིད་པ་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཁྱབ་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་ངེས་པ་ཡིན་ན་དེ་མི་འཐད་དེ། རིགས་གཞན་ལ་མཐོང་བའི་ཆོས་ ནི་གཞན་ལ་ངེས་པ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་གཞན་ལ་ནི་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་ཡི་ཅི་ནི་མཐོང་བ་ལས། །སྒྲུབ་བྱེད་མི་རིགས་ངག་ལ་སོགས། །གོ་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྭ་ཅན་བཞིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

当证成其他种类的量介入时，虽然可以说对他者的关联不能了知，但身体等与瓶子等怎么会是不同种类呢？因为是不同认知对境的缘故。因为瓶子等唯以一种形式了知，而身体等也唯以另一种形式了知。对方也必须承认这些是不同的，因为说无作者、有作者及怀疑有作者的差别诸事物为三类的缘故。
具足有作者之相而无缺失者不应成为怀疑有作者，因为若如此则已决定有作者者也将成为如是本性的缘故。若说由见到作者故身体等是怀疑有作者，则对已成的瓶子等所见也应如此。若说不是，因为与见到有作者的同类的缘故。正因如此，对身体等也不会如此。若说它们不是那种类，我们也正是这样说，正因如此，成立身体等是极不同类。
虽然瓶子等彼此不同类，但由确定有作者而归为一类者唯是同类。身体等则成为远离一切确定有作者果聚之外的极不同类。由此也是极不同类，即所许为不同相续。如是瓶子等互异者是由身体的作用力而生，而身体等仅是由无身者的加持而有。因此，为何不是极其不同？
若瓶子等色相是由身体造作而成就，身体等也应如是，然而不是如此，则该色相非由身体所成就，也非由他者所成就，因为虽因不同但本性不同，故一切本性差别将成无因。因此，身体等由非身体作用所生故，与身体作用所生的瓶子等是极不同类。
这些因相也应用于人造与非人造的山等互为异类的证成。应视从诸人造物中证成身体等差异的证法为瓶子等极不同类性的证成。凡是如何为一认知对境所摄的彼此差异者，对于非如是者怎会不极为差异？
若想：暂且瓶子、车等人造果也见为彼此不同类，因此身体等也如是有何相违？这是可能的还是决定的？若是可能，则无决定故无遍，因为遍是以彼为因相。若是决定，则不应理，因为见于异类的法性对他者决定非支分，如说：'于异类成立，从声何所见，能立不应理，语等觉性故，如有角者然。'

།རེ་ཞིག་འདི་ཡོད་པ་སྲིད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་དཀའ་ན། དེ་ངེས་ པ་ལྟ་ཅི་སྨོས།འདི་སྙམ་དུ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིན་ལ། དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་རྟོགས་ན། འོ་ན་རྩཝའི་དུ་བ་ལ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པས། དེ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱིར། ལོ་མ་ལས་བྱུང་བ་ལ་ མི་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ།།སོ་སོར་རྟོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། བུད་ཤིང་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་དེའི་བྱེ་བྲག་གིས་དུ་བའི་རིགས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པས་ན། མི་ཚེ་རིང་པོས་ཀྱང་མེ་དང་དུ་བའི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དུ་བ་ལ་ཡིན་པ་ལས་ལོག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་དུ་བ་ ཐམས་ཅད་རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ན།འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་ལ་ལོག་པར་ཅི་སྟེ་མི་འདོད། དེའི་ཕྱིར་དུ་བ་ཙམ་ལ་མེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པོ་སྙམ་ན། འདི་ལྟར་ཇི་ལྟ་བུར་བུད་ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་དུ་བའི་ བྱེ་བྲག་རྣམས་མེས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པ་ན་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཛི་བའི་བྱེ་བྲག་གི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་བུམ་པ་ཡང་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པ་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།བུམ་པ་ཉིད་ནི་དུ་བ་བཞིན་དུ་དོར་བར་མི་རིགས་སོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཁོ་བོ་ཅག་དུ་བ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་ནས་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྒྱུ་ བའི་འབྲས་བུ་ཉིད་མེས་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་བྱེད་ན།བུམ་པ་ཉིད་ཀྱང་སྤངས་ནས་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་མི་མཚུངས་སོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཙམ་ལ་མེ་ལ་སོགས་པས་ཁྱབ་པར་མི་རྟོགས་སུ་ཆུག་མོད། སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས་ པ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།འབྲེལ་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐ་དད་པ་ལ་ནི་དེ་ལས་བྱུང་བའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚད་མ་འགའ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་དེ་ཡང་གཞི་མེད་པར་མི་འཇུག་པ་ན། འབྲས་བུ་ཙམ་དང་སྐྱེས་བུ་རྒྱུ་དང་འབྲས་ བུའི་ངོ་བོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་འགར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཚད་མ་ནི་འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཞེན་པར་མི་བྱེད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་འདི་འདྲ་བའི་འབྲས་བུ་གང་ཡིན་པ་དེའི་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་ བྱ་བར་ཡིན་ལ།ཐམས་ཅད་རིགས་གཅིག་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་འགའ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ཉིད་དུ་རིགས་གཅིག་པ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཁྱབ་པར་རྟོགས་པར་དབང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཙམ་གྱིས་ ཁྱབ་པ་ཁོ་ན་ལ་དེ་ཉེ་བར་མཁོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་ན། དེའི་རྒྱུ་སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན་པས་ན་ལན་ཅིག་ཀྱང་དེ་ལས་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན། འབྱུང་བ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལ་སོ་སོར་ ངེས་པ་དེ་དེ་མེད་པར་ཅི་ལྟར་འབྱུང་།འབྱུང་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་མེད་པར་ནི་དེ་ཡོད་ན། །རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། རྒྱུ་མེད་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་ཕྱིར། །རྟག་ཏུ་ཡོད་པའང་མེད་པར་འགྱུར། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རེས་འགའ་ ཞིག་།འབྱང་བ་ལྟོས་པ་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་དང་སྐྱེས་བུ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གྲུབ་ན། འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་ལ་མི་འཁྲུལ་བ་ན་དུ་བ་དང་མེ་བཞིན་དུ་དེས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་འགྱུར་ན། ཚུལ་འདིས་དེ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ལ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འདི་སྐད་དུ། མེ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་མེ་ལས་མེ་མི་འབྱུང་ལ། དེ་ལ་འབྱུང་བས་ན་དེས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པར་མི་འབྱུང་། འབྱུང་ན་ཡང་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པར་ཐལ་ལོ་ཞེས་བརྗོད་པར་ནུས་སོ།

如果难以证明这存在的理由，那更何况确定性呢。若想到瓶子等物与人的关联是可以理解的，而由于与此类不相同的缘故，对于身体等则不能理解，那么，如果了解烟与火的关联，由于与此类不相同的缘故，对于从叶子产生的也将不能理解。
若说是分别了解的，由于燃料无穷尽的缘故，其差别所生的烟的种类也无穷尽，因此即使长寿之人也不能了解火与烟的关联。如果说烟的本性是区别于非烟的，所有烟都是同类，那为何不承认所有果都是区别于非果呢？
因此，如果认为正如仅烟为火所遍，仅果为人所遍已成立，如同了解随顺燃料差别的烟的差别为火所遍时所愿，同样了解随顺制作差别的瓶子为人所遍时应当舍弃，而瓶子性则不应如烟般舍弃。
对此，如果我们舍弃烟性，而了解与之同行的果性为火所遍，那也应舍弃瓶子性而了解为人所遍，然而事实并非如此，所以不相同。即使承认不了解仅果为火等所遍，为何不了解为人所遍呢？
因为没有能执取关联的量，在相异者中存在从彼所生的因缘关联，而这也应由某种量来了解，这也不能无基而转，对于仅果与人因果本性的成立，任何地方都没有量。
对于瓶子等的量并非执著'仅果是人的所生'，而是'凡是如此之果，皆是人的所生'，虽然一切都是同类，但仅对某些证成人为先行性，并不能成立一切。
仅果性的同类不能了解为特殊因的遍，因为这仅对因的遍才有需要。若说果无人亦生，则其因非人，故一次也不应从彼生，然而确实生起，因此不是了解彼为所生吗？
那么，对彼的决定如何无彼而生？若生则成无因，如说：'若无彼有彼，则超越有因。'同样：'无因不待他，常有亦成无，诸事物有时，生起从待故。'
因此，若果与人成立为因果本性，则果对人无错乱时，如烟与火般，应成立彼遍，然而依此理则不应理，因为将成立一切为特殊因所遍。
如是可说：无火而生的果不从非因的火生，而从彼生故，以彼所生自性故，对彼决定故不离彼生。若生则因无因故，应成常有等。

།འབྲས་བུ་དང་མེ་འབྲེལ་པ་གྲུབ་ན་འབྲས་བུ་མེ་ལ་མི་འཁྲུལ་འཁྲུལ་བ་ན་དེས་ཁྱབ་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །འཁྲུལ་པ་མཐོང་བས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་གྲུབ་ཀྱང་འཁྲུལ་ན ཐམས་ཅད་ལ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་དོ།།ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་འབྲེལ་པ་ཡང་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མེ་ལས་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུར་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྟེ་དུ་བའི་འབྲས་བུ་ལ་ནི་མེའི་ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་དེ་ཉིད་དུ་བ་གཞན་བཞིན་དུ་འབྲས་ བུ་གཞན་གྱིས་ཡང་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན།འབྲས་བུ་གཞན་ལ་ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པས་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་ལྡོག་པ་བཟུང་དགོས་སམ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་དུ་བའི་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པས་ན་གསལ་བ་སོ་སོ་ལ་ལྡོག་པ་རྟོགས་པར་ མི་ནུས་པའི་ཕྱིར།དུ་བ་ཙམ་ཡང་མེ་དང་འབྲེལ་པ་མི་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ལ། འབྲས་བུ་ཙམ་ཡང་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་སྐྱེས་བུ་ལོག་པར་ལྡོག་པས་རྟོགས་པར་མི་ནུས་ཏེ། རྩཝ་ལ་སོགས་པ་ལ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་ན་དེ་དག་མེད་པར་ནི་མི་རྟོགས་ཏེ། དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་འགར་ཡང་མེད་པར་མི་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་དུ་རུང་བའི་སྐྱེས་བུ་མེད་ན་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཁོ་ན་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དུ་བའི་འབྲས་བུ་གཅིག་ལ་མི་ལྡོག་པའི་ རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གྲུབ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་ཡིན་པས་ན་ལྡོག་པ་མེད་པས་འབྲས་བུ་ཙམ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་དགག་།མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་འཛིན་པའི་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་ན་མངོན སུམ་གཞན་དང་ཇི་ལྟར་འགལ་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། ཚད་མ་ཡིས་ནི་ཚད་མ་ལ། །གནོད་པ་མ་ཡིན་ཕན་འདོགས་མིན། །གནོད་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་ཞིང་། །ཕན་འདོགས་པ་ནི་དོན་མེད་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་ཡང་དེ་ལས་དུ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེ་དང་འབྲེལ་པ་མི་ འགྲུབ་པོ།།འབྲས་བུ་ཙམ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདོད་པ་སྒྲུབ་སྟེ། གལ་ཏེ་འདི་ཉིད་དང་པོར་བརྗོད་ན། ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གང་དུ་ཡང་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྐྱེས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་ ཤེས་པར་བྱེད་པ་དཔྱོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གནས་མ་ཡིན་པ་ཤིན་ཏུ་འཁྲུལ་པ་འདི་ཅི་ཡིན།ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཙམ་མེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ན་སྐྱེས་བུ་འགྲོ་བ་ཅན་དུ་རྗེས་སུ་འགྲོ་ བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ངེས་པར་བཟུང་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཁང་པ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ། མཐོང་བས་འདུ་བྱེད་བཞག་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ། ལུས་དང་ཤིང་དང་རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་སྐྱེས་བུས་བྱས་པའི་བློ་སྐྱེ་བར་ཐལ་བ་ བཟློག་པར་དཀའོ།།རྨོངས་པས་ན་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རྨོངས་པ་ཅིས་བྱས་ཡིན། བྱེད་པ་མ་དམིགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བས་ན། འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གང་ཡང་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་འབྱུང་ན་རྒྱུ་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེས་བུ་ ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་ལས་སྐྱེས་པ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ལྟ་བུ་ཞིག་དེ་མེད་པར་འབྱུང་ན། འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་དེ་ལས་གཞན་ལས་ འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་འདི་མི་འགྱུར་རོ།།སྐྱེས་བུའི་འགའ་ཞིག་ཇི་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས། སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ཉིད་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འོས་སོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མི་ལ་སོགས་པས་ བྱས་པ་ཡང་ཁྱད་པར་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱའོ།

如果果与火的关联成立，则果不会对火产生错乱，若有错乱则已成遍摄。若说因见到错乱故非如此。即使关联成立也有错乱，则一切都不可信赖。
若说因无返体故关联也不成立。那么从火生烟这一果也将如是。若说烟的果唯随火的返体。则此时如同其他烟一样，其他果如何不随返体？
若说其他果未成立返体。那么现在欲了知关联者，是否需要掌握各别显现的返体？若如是，因烟的显现无边际故，于各别显现无法了知返体。
因此，烟本身也将不能成立与火的关联，果本身也将难以成立与补特伽罗的关联。因为无法通过补特伽罗离去时果的一切差别离去而了知，因为对草根等不合理故。
当不可见的补特伽罗不存在时，不能了知它们不存在，因为不成为所缘相的特征在任何处都不能成立为不存在故。当可见的补特伽罗不存在时也是不存在的，因为唯有存在才能被缘取故。
因此，凡是在一个烟果上成立不返的随行，此即非一切果皆然，故如何能以无返体而否定果本身与火的关联成立？若说因与现量相违故。若执取关联的现量是量，则如何与其他现量相违？
如说：'量对于量，非害亦非益，若害非是量，益者实无义。'若非量，则从此烟之果也不能成立与火的关联。
若说非果本身与火关联成立，而是果的差别。则成所欲，若最初即说此，诸天欢喜将不会烦恼。即便如此，你这具有观察的人，于任何处无差别地了知与补特伽罗关联，这是何等非处极为错乱？
如同果本身非以火为先行，如是于补特伽罗为先行也是如此。唯有特殊果通过随行与返体而确定为具有补特伽罗先行。
若非如此，则如同见到已成的房屋等一样，见到由造作安立的世间，从见到身体、树木、山岳、海洋等，难以遮止产生补特伽罗所作的认知。
若说因愚痴故非如此。愚痴由何所作？若说以未见到作者为因相。因于一切见到作者处都会如此，故此非理。
又若说，若果无补特伽罗而生，则应从非因的补特伽罗也永不生起，此说亦无实义。若某种果见从补特伽罗生，则正是此类果无彼而生时，此处才有过失。
然而实非如此，否则见到从彼之外生果时，从火等也将不会如此。如见到某些补特伽罗那样，一切果以果性故皆如是，故不应特别安立为补特伽罗所作。若如是，则人等所作也不应特别安立。

།འཁྲུལ་པས་རྣམ་པར་མི་འཇོག་ན་གཞན་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ། དེ་ཡོད་ཀྱང་མེ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཁྲུལ་ པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྡོག་པ་མེད་པས་ན་དེ་དག་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་ཟིན་ཏོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་ཡང་འབྲས་བུ་མཐོང་བས་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་མེས་བྱས་པར་མི་འདོད་ན། འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་མཐོང་ བས་ན།དེས་བྱས་པར་ཡང་ཅི་ཕྱིར་འདོད། འགའ་ཡང་སྐྱེས་བུ་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མ་མཐོང་བ་ཡིན་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་མི་འགྲུབ། མ་མཐོང་བ་ཙམ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་པ་ཡང་མི་འགྲུབ་པོ། །དེ་ལས་མེ་ལ་སོགས་པ་ མེད་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་དགོས་སོ།།སྣང་རུང་མ་མཐོང་བ་དེ་ལ་ཚད་མ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཡང་སྣང་རུང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་པ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། སྣང་རུང་གི་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་ལ་འགྱུར་གྱི། སྐྱེས་བུ་ཙམ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་རོ། །མེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།སྐྱེས་བུ་སྣང་དུ་རུང་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། འདི་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལས་གཞན་པ་འབྲས་བུ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། དེ་ཅི་བྱ། སྣང་དུ་རུང་བ་དང་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། མེ་ཙམ་ཡང་རྟོགས་པར་འགྱུར་རོ། །མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ཡང་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་བ་གང་གི་ཡང་ཁ་ཡོན་པོར་མི་འགྱུར་རོ། །དཔྱོད་པར བྱེད་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་ཏུ་ཕེབས་པ་ནི་རིགས་ལས་འོང་བ་ཉིད་ཀྱིས་དོར་བར་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ཡོད་དུ་ཆུག་མོད། འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་དེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ཡིན་པས་འགའ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ལས་དེ་མེད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེ་ན། སྐྱེས་བུ་ལ་ཡང་ཚུར་དེ་ཁོ་ནའོ། །འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལས་མི་འཁྲུལ་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གྲུབ་པའི་སྐྱེས་བུ་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཁོ་ནའོ། །ཇི་སྟེ་མེ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་མེད་ཅིང་སྐྱེས་བུ་ཁོ་ན་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ ཙམ་གྱིས་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། སྐྱེས་བུ་ཙམ་ནི་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རྟོགས་ཏེ། དེ་ནི་སྣང་རུང་ཁོ་ན་ལ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་རུང་ གི་ཁྱད་པར་མ་ལུས་པ་སྤངས་ནས།སྤྱི་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འགྱུར་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྣང་རུང་ཉིད་ལས་མ་འདས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དེའི་འབྲེལ་པ་ཅན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུ་བ་ལས་མེ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ཁྱད་པར་ རྟོགས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།ཐོག་དང་གློག་ལས་བྱུང་བ་མེ་ཡིན་ཡང་ཁྱབ་པ་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་སྣང་དུ་རུང་བ་སྤངས་ནས་སྐྱེས་བུ་ཙམ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་ན། སྐྱེས་བུ་སྤངས་ནས་རྒྱུ་ཙམ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོགས། འོན་ཏེ་དེ་ལྟར་མི་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུ་དང་འབྲེལ་ པ་གྲུབ་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཁྱབ་བྱེད་དུ་རྟོགས་དགོས་ལ།དེ་ལ་ཡང་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་དཀའ་སྟེ། དེ་མེད་ཀྱང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་མི་འཁྲུལ་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། འབྲས་བུའི་སྤྱི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།

如果说不是由错乱而安立，那么对其他也无错乱，这是从何而来？若说因为是因果的本性，那么这难道不就是非理由性吗？因为即使有此，也见到对火等有错乱的缘故。
若说因为无有返转故彼等非因果本性，对此已经说过。再者，若因见到无火等时也有果，而不承许果仅是火所作，那么因为见到某些无人时也生起，为何承许是彼所作？
若说任何都不能无人而成就，在未见到的情况下如何不成就？若说仅仅未见到非量，那么由此则无所成立，一切返转也不成就。应说由此火等如何是无。
若说可见而未见到即是量，因为人也是可见的，在其无时为何不承许？也可说是在可见的人无时，而非在人一般无时。
若说火唯是可见，为何人不是可见？若说此有不可见，暂且，凡是了知与果相关者即是可见。除此之外，除了与果相应者之外的任何，有与无都可以，有何用？
若说不依赖可见与不可见的分别，仅了知补特伽罗一般即是遍行因性，则火一般也应了知。若说无不可见的火，说人也无不可见者任谁也不会颠倒。
对于观察者，与宗义相违非过失，因为究竟所至是从理而来，故不应舍弃。纵使有不可见的火，但与果相关成立者唯是可见，故从某处见到而了知彼无，对人也同样如此。
若说因为果不离因，故以推理所成立的人未见到不能成立为无，对火也是同样的道理。即使承许无不可见的火而唯有人是如此，然而不能成立补特伽罗一般的遍行，
因为仅仅是有的话不是能遍，而是唯有与果相关成立时，补特伽罗一般不了知与果相关，因为彼唯在可见时了知的缘故。
舍弃可见的一切差别而了知与总相相关也不应理，因为了知其相关性即是可见性之内差别聚的境界性的缘故。从烟推知无差别的火非了知差别，
因为从雷电所生虽是火，超出遍行之外的缘故。若舍弃可见而了知补特伽罗一般为能遍，为何不舍弃补特伽罗而了知因一般？若不如是作，
则彼时应了知与果相关成立的具慧如此者为能遍，对此也难以遮遣错乱，因为见到无彼时草等也生的缘故。即使无错乱所缘也不成立无错乱，因为果的总相对因的差别无决定的缘故。

།གང་གི་ཕྱིར་གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ཙམ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་ངེས་པ་ཡིན་ན་མེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པར་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། འགྱུར་བས་ན་བདག་ཉིད་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ངེས་པར་གསལ་བར་བྱེད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཁྲུལ་པ་མ་མཐོང་ན་ཡང་སྐྱེས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་མ་ངེས་ པར་གྲུབ་པོ།།རྒྱུའི་ཁྱད་པར་མཐའ་དག་ལ་འཁྲུལ་པའི་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་ཙམ་ལ་མི་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་ཙམ་ཁོ་ན་འབྲས་བུ་ཙམ་པོའི་སྐྱེད་བྱེད་དུ་རྟོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འབྲས་བུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་པོ་ལ་ལྟོས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གང་གི་ཚེ་རྟོགས་པ་པོ་ཁྱད་པར་དང་ཡང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་དེའི་ཚེ་འབྲས་བུའི་ཡང་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དུ་བ་མེ་དང་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པ་ན་མེའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་བཞིན་ཏེ། གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མ་བཟུང་ན། བསྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་པ་འཛིན་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་དང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཚོགས་པ་ཐུན་མོང་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་ལ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་འཁྲུལ་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དེ་ལ ཁྱད་པར་མ་བསྟན་པར།།འབྲས་བུའི་སྤྱི་ནི་མཐོང་བ་ལས། །གཏན་ཚིགས་གང་དག་སྤྲོས་བྱེད་པ། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་མཚུངས་ཀྱང་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་མཐོང་བ་ལས་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ཙམ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་དང་འབྲེལ་པ་རྟོགས་པ་ན་བྱེད་པ་མ་མཐོང་བའི་ལྷ་ཁང་ལ་སོགས་པ་མཐོང་བ་ལས་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་རྣམས་འབྲས་བུ་ཉིད་ཀྱི་དེ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཡང་ལུས་ཀྱི་བྱེད པས་ཁྱབ་པ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེས་བུ་ཙམ་དང་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ།།འཇིག་རྟེན་ཡང་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་དེ། རྣམ་པར་མ་ཕྱེ་བར་རྟོགས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ ཉིད་ཙམ་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་ཙམ་དུ་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་ནི་འདིར་ཁྱབ་པ་རྟོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་དེ་ལས་མི་རྟག་པ་ཉིད་རྗེས་སུ་དཔག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་ལ་འབྲས་དང་ཡོད་ཉིད་བཞིན། །ཞེས་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བུམ་ པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་པར་མཐོང་བས་ན་ས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་རྗེས་སུ་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་སྐྱེས་བུ་རྟོགས་པ་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་ན་ངེས་པར་འདི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཤེས་པ་ལ་ཉེ་བར་མི་མཁོ་སྟེ། འགར་ནི་ ཉེ་བར་ནི་ཉེ་བར་མཁོའོ།།འགར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་འདི་ཅིས་བྱས་པ་ཡིན། འདིར་བརྗོད་པ་མི་རྟག་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་འབྲས་བུ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ལ། དེ་ལ་དེས་ཁྱབ་པ་ཡང་འགར་ཡང་ལྷན་ཅིག་མཐོང་བ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།གསལ་བ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མ་ཡིན་པ་ས་ལས་བྱུང་བ་དང་ལྕགས་ཀྱིས་གཞོག་པར་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་དེའི་རིགས་ཅན་ལས་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པའི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་ ལ།དེ་ཡང་ནང་གི་ཁྱད་པར་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཆེ་བ་མ་ཚང་བ་མེད་པར་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྐྱེས་བུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ལ་ནི་འགལ་བའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ སྒྲུབ་བྱེད་ཅན་ཡིན་ལ།དེ་དག་ཀྱང་ཁྱད་པར་མེད་པར་མི་འཇུག་པས་ན་མི་མཚུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ན་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བ་ཁོ་ནའོ།

因为如果仅仅果是决定于因的差别,那么离开火等就不会产生,既然会产生,则自身明显不决定于因的差别,即便如此,虽然未见错乱,但所谓补特伽罗(人)已成立为不决定于因的差别。
如果说因的一切差别错乱的果将成为无因,则不然,因为不错乱于因的总相故。唯因的总相被了知为果的总相的能生,而非差别。果的安立是依赖于因的总相故。
当了知者欲了知与差别的关系时,果也必定随顺差别,如烟与火的关系成立时,如同欲了知与火的差别的关系,若不执取因相的差别,则不应理解与所立差别的关系故。
由于果的总相是有心与无心聚集的共同,故极其明显可能错乱于所谓有心的差别。如说:'于彼未说差别,从见果的总相,若作因推理者,彼等皆是错乱。'
正因此,虽然一切同为果性,但从见到某些果而推度身体的作用,当了知果的总相与补特伽罗总相的关系时,从见到未见作用的寺院等,不会像手等的作用那样推度补特伽罗。
因此,如同诸果虽然相似于果性,但为身体作用所遍摄的差别,如是与补特伽罗总相也无相违。
世间也是作差别后了知遍摄,若不作差别而了知,则应成于身体等也推度身体的作用故。
因此,如同仅仅事物性一样,仅仅果性的同类性于此不是了知遍摄所需要的。
那么从彼也不应推度无常性,然而是所许,如说:'如灭及果与有性。'
如是,由于见到瓶等果性为无常所遍摄,故于地等也作如是推度。
若如是同类性对了知补特伽罗不需要,则此于了知无常性必定不需要,为何有此'于某处需要,于某处不需要'的差别?
此中所说,于所立无常性,果性是自性因,于彼遍摄也不仅仅依赖于某处共同所见。
由于见到非遍摄一切显现的从地所生及铁所斫等法从彼类而转,然而由于违反有能害量的因的彼性成立的他所依,彼亦不待内差别而摄集一切的圆满无缺于瓶等转起,故无相违。
于所立补特伽罗是相违因,且因果体性亦以不可得为能立,彼等亦不无差别而转,故不相同。
因此,此所谓果是无遍摄故,唯是似不定因相。

།འོ་ན་འཁྲུལ་པ་དང་ལྡན་ན་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པས་ ན་ཇི་ལྟར་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན།འདི་ཅི་ལ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ངེས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་སྲིད་པ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་གལ་ཏེ་ངེས་པ་མེད་མོད། རེ་ཞིག་དོགས་པ་བཟློག་པ་མེད་ན། དེ་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་ཡིན། གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པ་མི་དམིགས་པ་ཙམ་གྱིས་གཏན་ཚིགས་ གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན།གང་གི་འཁྲུལ་པ་ཁྱད་དུ་བསད་ནས་དེ་མི་དམིགས་པ་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་པ། དེ་ཅི་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་ལ། འཇིགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ལ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཚེ་དེ་དོན་དམ་པར་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱའི་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་གིས་འཁྲུལ་པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་ན། ཅི་དེ་འགའ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་ཡོད་ཀྱང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་འཁྲུལ་པ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཡོད་ཀྱང་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཡོད་པར་དོགས་ཀྱང་ཐེ ཚོམ་ཟ་བ་ཁས་བླངས་ནས་གོ་བར་བྱེད་པར་འདོད་དེ།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཁས་བླངས་པ་ན་འཇུག་པ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པ་ན་གོ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་འདོད་པར་གྱིས་ཤིག་།འཁྲུལ་ན་ནུས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་ བར་གཏན་ལ་མ་ཕབ་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གོ་བར་བྱེད་པར་མི་འོས་སོ།།གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་བར་ཐེ་ ཚོམ་ཟ་བ་ཡང་གོ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྟེ་ཆོས་ཅན་དང་འབྲེལ་པར་ངེས་པ་རྟགས་ཀྱི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འདོད་ན། ལྡོག་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་སྐྱོན་ཡིན་ལ་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་སྐྱོན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གསལ་བར་ རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་བརྟེན་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཇི་སྲིད་དུ་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལྡོག་པ་ལ་གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་དོགས་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ལ། འདི་ལ་འབྲེལ་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡང་མེད་པས་ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་ འཇུག་པའི་དོགས་པ་བཟློག་པའི་རྒྱུ་མེད་དོ།།མ་མཐོང་བ་ཁོ་ནར་དེ་བཟློག་པར་ལྷུར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་མ་མཐོང་བ་ན་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐམས་ཅད་ཀྱི་མ་མཐོང་བ་ནི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཡང་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བའི་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ལ་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཐམས་ ཅད་རྒྱུན་ཆད་པར་ཐལ་ཏེ།ཇི་ལྟར་མ་མཐོང་བ་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡང་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཞན་དུ་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེར་ཚད་མ་ཡིན་པ་ག་ལས། མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འཇུག་ པའི་སྔོན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་།ཕྱིས་འབྱུང་བར་དོགས་པ་ཡང་ས་བོན་མེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞུགས་པ་ལ་རེས་འགའ་དམིགས་པ་ས་བོན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་ལ་སྔར་མ་ཞུགས་ཀྱང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་འབྱུང་བར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་དུ་ཡང་ད་ ལྟ་མ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དོགས།དེ་ལྟ་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པར་དོགས་པའི་མ་མཐོང་བས་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ལྡོག་པ་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་བྱེད། དེས་ན་ཡང་བསྒྲུབ་བྱ་ལྡོག་པ་ཡང་ངེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་མེ་ལ་སོགས་པའི་རྗེས་ སུ་དཔག་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མ་མཐོང་བ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པས་ན་ཚད་མ་ལ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད།མིག་ལ་སོགས་པ་རྟག་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པ་མི་སྲིད་པས་ན་ཚད་མ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་དེ་མེད་པར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའ་བར་འགྱུར་རོ།

那么，如果有错乱，不是应该称为不确定吗？这不是那样的情况，那么怎么会成为不确定呢？这是否确定没有错乱呢？还是可能有？对于第一种情况，即使没有确定，如果暂时没有排除怀疑，那么怎么会没有错乱呢？如果仅仅因为不见错乱就能表明因相，那么对于认为通过舍弃某种错乱而以不见来表明的人，他是否害怕见到错乱而不是错乱本身呢？此时它不依赖于胜义中有无错乱而能表明所证。
如果认为能表明对错乱的怀疑，那么是否即使在某处有错乱也能表明呢？如果是这样，则无错乱就不是因相的特征了，因为即使有错乱也有作用。即便如此，怎么能在承认有错乱的怀疑的情况下还想要表明呢？因为承认怀疑时就不应该趋入。同样地，应当认为在见到错乱时不能表明。
如果说错乱就是无作用，那么如果是这样，在未确定离开错乱之前就不应该能够表明所证。此外，如果即使对因相的返体有怀疑也能表明，那么为什么对有法的性质有怀疑时不能呢？如果是这样，那么就像对返体有怀疑一样，对与有法的关系有怀疑时也一定能表明了。
如果认为与有法的确定关系是能表明因相的支分，那么为什么不认为返体也是呢？说'对有法的性质有怀疑是过失，而对返体有怀疑不是过失'，这显然是君王的旨意。
如果依靠第二种情况，那也不合理，因为只要对所证的关系未成立，就一定会怀疑因相趋入返体，而这里又没有能成立关系的量，所以没有遮遣趋入异品的怀疑之因。
如果说仅仅通过未见来致力于遮遣它，这是不对的，因为自己未见时会有错乱，而一切未见则会有怀疑。此外，如此说法的诸天会导致一切比量断绝，因为如同未见能成立无错乱一样，也能成立所证。
如果说在彼处不是量，那么在其他处不是量的怎么会在此处成为量呢？如果说因为现量能违害，这是不对的，因为在趋入之前是不存在的，而且后来生起的怀疑若无种子也不合理。
如果说已趋入者有时所见是种子，那么如同在彼处即使先前未趋入也见到现量能违害一样，在其他处现在未趋入时为什么不怀疑呢？如果是这样，怀疑现量能违害的未见又怎能确定因相的返体呢？因此，确定所证的返体也会确定，这是确定的。
此外，对于火等可比度境的未见，因为现量能违害所以是量就算了，但对于眼等永远隐蔽境的未见，因为现量违害不可能，所以一定是量，因此难以遮遣无有的过失。

།དེ་ ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པས་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་མ་མཐོང་བ་ལྡོག་པ་གྲུབ་པའི་རྟགས་ལ་རག་ལས་ནས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་འདི་ཚད་མ་མ་ཡིན་པར་སྟོན་ན་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་དེའི་རྒྱུན་ཅན་གྱི་རྟགས་ཀྱི་ལྡོག་ པ་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་དང་།ལྡོག་པ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡོག་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་མཐོང་བ་ཚད་མ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མཚན་ཉིད་མཚུངས་པ་ལ་འདོད་དགུར་སྤྱོད་པ་འདི་ག་ལས་ཐོབ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་མཚུངས་པ་ལ་ཡང་དེ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའི། གནོད་པ་དཔེར་བརྗོད་པས་ཅི་བྱ། ཚད་མའི་མཚན་ཉིད་དང་ལྡན་པའི་མ་མཐོང་བ་ལས་སུ་དཔག་པས་གནོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། ཚད་མ་ལ་ཚད་མས་གནོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་ཡིན་ན་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་དེའི་གནོད བྱ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མ་མཐོང་བ་གཏན་ཚིགས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པ་སེལ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་འདིར་དོགས་པ་འདི་དྲུངས་ན་འབྱིན་པའི་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་ནི་བུམ་པ་ ལ་སོགས་པ་ལ་རེས་འགའི་རྒྱུ་ཉེ་བས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་ལ།དེས་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དམིགས་པ་ན་རང་གི་ཁྱབ་བྱེད་འདྲེན་པར་བྱེད་དོ། །རེས་འགའ་བའི་རྒྱུ་ནི་ཉེ་བ་འདི་བྱེད་པ་མེད་པར་ནི་མི་འཐད་དེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་དེ་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་རག་ལུས་པར་ངེས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱེད་པ་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རེས་འགའ་བའི་རྒྱུ་ཉེ་བར་ཅི་ལྟར་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་མ་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ཉིད་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་མོད་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ། སེམས་པ་མེད་པས་ཀྱང་རྒྱུ་ ཉེ་བར་བྱ་བ་མི་ནུས་ཏེ།ནུས་ན་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ལྡོག་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འབྲས་བུ་འདི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པས་བསྒྲུབ་བྱ་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་པས་ན། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་དོགས་པར་འགྱུར་སྙམ་ན། འདི་ཡང་མ་བརྟགས་པའི་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཉེ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཉིད་དུ་གྲུབ་ན། འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། འོན་ཀྱང་རྒྱུ་ཉེ་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱེད་པ་པོའི་བྱ་བ་ཡོད་པ་དང་། མེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་འགྲུབ་པ་ཞིག་ན། རྒྱུ་ཉེ་བ་ཐམས་ཅད་རིགས་གཅིག་པ་ཉིད་དུ ནི་མཐོང་བའམ་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱ་བ་ཡང་ངེས་པར་འདྲེན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་དག་ལས་དེ་རྒྱུ་ཉེ་བ་ལ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་ན་ཡང་འགའ་ཞིག་ཏུ་ སེམས་པ་ཅན་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ལ་གཞན་དུ་སེམས་པ་མེད་པར་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་འཐད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།རླུང་ཡང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཉེ་བའི་རྒྱུ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟར་དགག་པར་ནུས། དེ་ཡང་རླུང་ཉེ་བའི་རྒྱུ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྐྱེས་བུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཨ་རུ་ར་ལ་བརྟེན་ནས་ལྷས་འཁྲུ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚུལ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་ན། མཚོན་དང་སྨན་གྱི་འབྲེལ་པ་ལས། །ནག་པའི་རྨ་དང་འདྲུབས་ཡིན་ན། །འབྲེལ་མེད་སྡོང་དུམ་ཅིའི་ཕྱིར། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་རྟོགས་མི་བྱེད། །དེས ན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འདི།དེ་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པར་དོགས་པ་ཇི་ལྟར་སེལ། ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོའི་རྟག་པའི་བྱེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཁོ་ན་དགག་པར་རིགས་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་ལ་རག་ལུས་པ་ནི་རེས་འགའ་བར་མི་ འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་འགྲུབ་པ་མ་མཐོང་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་རག་ལུས་པར་སྨྲ་བ་ནི། བསྔགས་པར་འོས་པའི་ཤེས་རབ་ཅན་ལྷ་རྣམས་དགའ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་རག་ལུས་པ་དེ་ཡང་རེས་འགའ་མེད་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།

若说由于被比量所损害故非为量，那么依赖于未见返体成立之因相而生起的比量若说此非为量，则自身也成为能说者。因为若彼非为量，则应成彼相续之因相的返体不成立，以及返体不成立亦不应能生起正确的认识故。
若说在成立返体时唯见为量，而于所成立之无则不是。于相同性质上随意而行，从何而得？对于性质相同者亦当说彼性，何须举例说明损害。具足量之性质的未见比量不能损害，因为量对量的损害不应理故。若是可能，则比量亦应成为彼所损害故。
因此，未见因相不能遣除怀疑其趋入相违品。若作是念：此处有能损害拔除此怀疑之返体的量，如是于果性上成立瓶等偶尔因的邻近遍，因此于身等上亦观察彼时能引自之能遍。
偶尔因的邻近无作者则不应理，因为从随行与返体中决定彼作者之作用所依故。虽有作者，由于彼是常故，如何成为偶尔因的邻近？非也，因为彼依赖未见圆熟故。
若说彼即是邻近因，则非也，因为彼无思维故，以及无思维亦不能作为邻近因，若能则瓶等上亦应成无作者故。因此，此果由能遍不可得而遮遣所立，于彼如何起疑？
此亦是未经观察之说，若成立一切邻近因皆以作者之作用为先行性，此处则应成立，然而任何邻近因随顺于有作者作用与无作者作用所见者，唯如是而成立。
一切邻近因非见为或许为同类性，若是同类性，则手等作用亦应必定能引，因为从随行与返体中见彼于邻近因上结合故。若是种种类，则于某处有思维者为邻近因，他处无思维，如是说法全无不应理。
风亦唯见为种子等邻近因，因此如何能遮遣无思维如是性？若说彼风非邻近因，然而是士夫，此如依阿如罗而天作净除之理。若如是分别：
从兵器与药物关联，黑伤与愈合时，无关联木段为何，不了知为因性？因此，于相违品不成立的能遍不可得，如何能遣除怀疑彼处有因相？
此能遍不可得唯应遮遣作者常性之作用随行，因为依赖常作者不应成为偶尔性故。说彼成立依赖未见圆熟，是值得赞叹的智者天众所喜，因为依赖彼者亦不可能偶尔无故。

།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་དོགས་པ་ལྡོག་པའི་རྒྱུ་མེད་དུ་ཆུག་མོད། ཁྱོད་ལ་ཡང་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་འགལ་བ་མ་མཐོང་བ་དང་། མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་རིགས་པའོ། །འབྲས་བུ་ཙམ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་སྐྱེས་བུ་ལ་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས གཞན་པ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ།སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མི་སྣང་ངོ་། །འབྲས་བུ་རྣམས་ནི་མ་ངེས་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་ཁ་ཅིག་ནི་མེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ལ། ཁ་ཅིག་ཆུའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཞིང་། ཁ་ཅིག་རླུང་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་ཁ་ཅིག་སྐྱེས་བུས་བྱས་པ་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ས་ལྟར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་སོ། །དེས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལ་འཇུག་པར་དོགས་པའི་འབྲས་བུ་ཉིད་འདི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པ་ལས་ནི་འདོད་པ་གྲུབ་པར་མི་རིགས་ཏེ། འཇིམ་པའི རྣམ་འགྱུར་ལས་ཀྱང་རྫ་མཁན་གྲུབ་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། དབྱིབས་སོགས་ཅི་འདྲ་བྱིན་རློབ་པོ། །ཡོད་མེད་རྗེས་འཇུག་ཅན་གྲུབ་པ། །དེ་ལ་རྗེས་སུ་དཔོག་གང་ཡིན། །དེ་ནི་རིགས་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་དངོས་ལ་རབ་གྲུབ་པ། །སྒྲ་མཚུངས་པས་ཐ་དད་མེད་པས། །རྗེས་དཔོག་ རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།།སྐྱེ་བོའི་རྫས་ལ་མེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྫ་མཁན་གྱི། །བུམ་པ་ལ་སོགས་འཇིམ་པ་ཡི། །རྣམ་འགྱུར་འགའ་ཞིག་བྱེད་པའི་ཕྱིར། །གྲོག་མཁར་ཡང་དེས་བྱས་གྲུབ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྫ་མཁན་གྱི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་སོ་ཕག་ལ་སོགས་པ་ལ་ ཡང་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར།འཁྲུལ་པ་ཅན་གྱི་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ལས། གྲོག་མཁར་ལ་རྫ་མཁན་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། རྫ་མཁན་དང་གྲོག་མཁར་ལ་མི་དང་མི་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་མཚོན་པ་ལྷུར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་ཡང་ཁ་ཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར། གྲོག་མཁར་ལ་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་། ཆུ་ཀླུང་འབྲུ་བ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མངོན་སུམ་དང་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་བཤད་ཟིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཅི་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པ་ལ་ གནོད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་མ་གྲུབ་པ་ལ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་ན་མི་འབྱུང་བ་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ན། དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ་ཆོས་ཅན་ལ་གཏན་ཚིགས་ཡོད་ཅིང་། དེ་ ལ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ལ་གནོད་པར་ཞུགས་པའི་མངོན་སུམ་ནི་ཆོས་ཅན་དེ་ལས་ལྡོག་པར་བྱེད་ལ། དེ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པའི་གཏན་ཚིགས་དེ་ཆོས་ཅན་དེ་ལ་འཇུག་པ་ན། ཀྱེ་མ་དངོས་པོ་ཤིན་ཏུ་མི་བདེ་བར་གནས་པར་གྱུར་ཏོ། ། གཞན་དུ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཆོས་མེད་ན་གཏན་ཚིགས་མི་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཆོས་ཅན་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ཉོན་མོངས་འདི་མ་ནིང་ལ་སྤྱད་པས་བུ་ཚོལ་ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གཏན་ཚིགས་ཐིགས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལ་ཡང་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པ ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའི།གནོད་པར་བསྒྲགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། ཁྱབ་པ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པ་ན། དེ་མ་གྲུབ་པར་སུ་ཞིག་བརྗོད་པར་སྤྲོ། ཁྱབ་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སུམ་དེ་ཉིད་ལ་གནོད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་རྫ་མཁན་རྗེས་སུ་མི་དཔོག་པར་འགྱུར་ ཏེ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཚད་མ་མ་ཡིན་ན་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མ་ལ་ནི་གཞན་གྱིས་གནོན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་ཡིད་བརྟན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིམ་པའི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་རྫ་མཁན་གྱི་འབྲས་བུར་མཐོང་བ་དེ་འདྲ་བ་ཁོ་ན་གལ་ཏེ་མེད་པར་འབྱུང་ན། དེ་རྒྱུ་རྫ་མཁན་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་དེ་ལས་ལན་ཅིག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ།

虽然我们没有消除疑虑的理由，但你有什么理由接受呢？因为关系未成立、未见相违，以及应当是不定因。
仅仅是果与因的特征对人的关系是未成立的。即使看到某些果是由人造成的，但对于其他既是果又非人造的事物来说，并不存在相违。
诸果显现为不定因，如此，有些是火所生，有些是水所生，有些是风所生。因此，有些是人造的，但不能像这样认定一切都是人造的。
这种对不相符合处的怀疑，即是所谓的对果性离开（人造）而存疑的不定因。
从不定因不应得出所欲证的结论，否则从泥土的变化也应成立陶工的存在。如说：'形状等如何施设，有无随行所成立，于彼随后推度者，此即是为正理也。于差别事已成立，声相同故无差别，随后推度非正理，如凡夫物中之火。若非如此陶工之，瓶等泥土之变化，由作某些转变故，蚁穴亦应成彼造。'
不应认为因为在非陶工所造的砖等物上也见到泥土的变化，所以从具有错乱的泥土变化不能推知蚁穴是陶工所造，因为陶工和蚁穴都是以人和非人所造的泥土变化为标志的。
有些人说因为与现量相违，所以不能从蚁穴推知泥土的变化，这一点已经在河流推知挖掘的现量相违门中说明过了。
此外，是对遍摄已成立有妨害呢？还是对未成立有妨害？首先不是第一种情况，因为若无妨害则不会产生相违。若无则不生是指唯有所证存在时才有，那么具有彼相之因存在于有法上，而彼上无所证法如何可能？
趋入妨害所证法的现量从彼有法转变，而彼唯有存在时存在的因趋入彼有法时，哀哉事物处于极不安稳的状态。
若说：另外，若无所证法则因不生起，而于有法则不然。这就如同'这烦恼是否向阉人求子'等，应当如因滴论中所说那样宣说。
对于第二种情况也应说明遍摄未成立，宣说妨害有何用？当遍摄由现量成立时，谁会乐于说它未成立？
若说：对成立遍摄的现量本身有妨害。那么对瓶等也不应推知陶工，因为若能立非量则所立不成。
量不为他所损，因为一切都不可靠。若泥土的任何变化被见为陶工之果，若彼等无因而生，则因为彼非陶工之因，故彼永不从彼生。

།འོན་ཏེ་གཞན་འདྲ་བ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་འཇི་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་གྲོག་མཁར་ལ་མ་གྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་བརྗོད་པར་མི་རིགས་ཀྱི། རིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་མེད་པར་འབྲེལ་པ་མེད པ་བརྗོད་པས་ཅི་ཞིག་བྱ།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལྷག་མ་གཉིས་མ་ངེས་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཇི་ལྟར་འབྱོར་པ་སྦྱོར་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་། རང་བཞིན་ངེས་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ལ། གལ་ཏེ་བློ་དང་ལྡན་པ་མེད་པར་ཡང་ཡོད་ན་ཡུལ་ལ་ སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ན་འདི་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ལ་གནས་པ་ན་དེས་ཁྱབ་པ་གྲུབ་པས་ན་མ་ངེས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ལ་སོགས་ པ་ངེས་པ་འཐད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ནི་རྒྱུ་ཙམ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ལ་རག་ལས་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པ་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ནར་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ལ། རྒྱུས་ ངོ་བོ་གང་བསྐྱེད་པར་ནུས་པ་འབྲས་བུ་ཡང་དེའི་ངོ་བོ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་མ་ངེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་འདིར་འགྱུར་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། རྒྱུ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱིན་གྱིས་རློབ་པ་པོ་མེད་ན་རྒྱུའི་ ཡུལ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་ངེས་པ་ཅི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན།ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཁོ་ནར་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་ཅན་ཉིད་དུ་དེའི་རང་གི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ལ། དེའི་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ཡང་རང་གི་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པས་ན། རྒྱུ་བརྒྱུད་པ་ལ་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱིས་སུན་འབྱིན་པའི་ སྐབས་མེད་དོ།།འོ་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པའི་རྒྱུ་ལས་ཡུལ་གཞན་དུ་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་དང་ལྡན་པ་མ་རྟོགས་པ་འགའ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བའི་རྒྱུར་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་དག་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་ལས་ གཞན་དུ་འགྲོ་བ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་སྲིད་དོ་ཞེ་ན།མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་རྣམས་དང་། སྨིན་ནས་ཡུ་བ་ལྷོད་པའི་འབྲས་བུ་ལྟུང་བ་དང་། ཆུ་ཀླུང་དང་ཉེ་བ་ན་གནས་པ་རྣམས་ཆུ་རྒྱུན་གྱིས་ཁྱེར་བ་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བློ་སྔོན་དུ་ གཏང་བ་མ་ཡིན་ཡང་རྒྱུ་ཉེ་བར་བྱེད་པ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་སྣང་སྟེ།ཇི་ལྟར་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་ཟོས་པའི་འབྲས་བུའི་ས་བོན་སྐྱུར་བ་བཞིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་ལྟ་བུའི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ཡང་སེམས་པ་མེད་པའི་ཉེ་བར་བྱེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ ཇི་ཙམ་ཞིག་འགྲོ་བར་ནུས་ཏེ།རེ་ཞིག་སྐྱེས་བུའི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་དམིགས་ལ། དེས་ན་འདིས་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་སོ་སོར་ངེས་པ་སྐྱེས་བུ་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། རྒྱུ་རྣམས་ འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་རེས་འགའི་ཚེ་ཁོ་ན་ཉེ་བས་ན་སྐྱེས་བུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་བཞིན་སོ་སོར་ངེས་པ་དེ་ལ་རག་ལུས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་བྱེད་པའི་ནུས་པས་སྟོང་པ་ན། སྐྱེས་བུའི་བྱིན་གྱི་རླབས་ཡོད་ཀྱང་སེམས་པ་མེད་པ་རྣམས་འབྲས་ བུ་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་མེད་ཀྱང་དེ་དང་ལྡན་པ་ན་དེ་དག་དེའི་རང་བཞིན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མི་འགལ་བ་ཁོ་ནའོ། །རི་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དང་རང་བཞིན་ངེས་པ་འདི་ཡང་གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་སྐྱེས་བུའི་གཞན་དབང་དུ་མི་འཐད་དེ། འདི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་ནི་ལུས་མེད་པ་ དང་རྟག་པར་གཞན་འདོད་ལ།ལུས་མེད་པས་ནི་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པའི་རྒྱུ་རྣམས་བསོག་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྐྱེས་བུའི་འདོད་པ་ན་ཡང་ལག་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེད་པ་མེད་པར་དེ་དག་ཉེ་བ་ཉིད་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

然而，如果是其他相似的情况，那么在这种情况下，仅仅对于变化的差别而言，对蚁穴来说是不成立的，这样说是不合理的。对于那些讲究逻辑的人来说，说无意义和无关联的话有什么用呢？对于其余两个不确定的论证，也应当根据情况运用这个方法。
如果说对于具有生命的事物等，由于地点、时间和自性的确定而遍及，假如没有具有意识的存在也存在的话，就不会对地点等有各自的确定。因此，由于能遍不可得而从异品返回时，这个具有意识的因在存在时，由此遍及成立，所以不是不确定的。
这也不正确，因为即使没有具有意识者的作用，地点等的确定也是合理的。因为地点等各自的确定只依赖于因的本质，而不依赖于因的特殊性。因此，即使没有具有意识的存在，在某处有因或无因的地方，果也就在那里；因所能产生的本性是什么，果的本性也就是什么，怎么会是不确定的呢？
如果是无因，这里就会出现问题，如所说：'如果是无因的话，地点、时间和自性各自的确定就不合理。'
如果问：没有具有意识的加持者，因的地点等怎么会各自确定呢？因为特殊的地点等正是从其自身的因中产生特殊的自性，而且其各自的确定也是从自身的因中产生，由于因果相续无始，所以他人没有机会破斥。
那么，在一个地方产生的因不会在另一个地方产生果吗？会的，因为因是邻近的。难道不是说没有意识的东西不可能成为邻近因吗？因为这些东西离开产生的地方到其他地方去，没有具有意识者的作用是不可能的。
这并非不可能，因为我们看到被风吹走的东西、成熟后茎秆松弛而掉落的果实、以及在河流附近的东西被水流冲走到其他地方。即使没有预先的意识活动，邻近因对有意识的存在也是显现的，就像鸟吃了果实的种子排出一样。因此，这样的邻近作用与无意识的邻近作用没有区别。
我们对于去往其他地方的因有多少了解呢？首先，即使没有人为的作用，也观察到无意识的东西去到其他地方，因此这种推理完全不合理。
另外，即使承认地点和时间的各自确定依赖于人，因为某些因只在某处某时邻近，所以依赖于人而存在。自性的各自确定怎么会依赖于那个呢？当缺乏产生特殊本性果的能力时，即使有人的加持，无意识的东西也不会产生特殊的果，即使没有那个，当具有那个时，它们成就那个自性并不矛盾。
山等的地点、时间和自性的确定，也不能依赖于他人所承认的人，因为他们认为人是无形体的和常住的。无形体者不能聚集在其他地方的因，因为即使在人的意愿中，没有手等的作用，那些因的邻近性也是不合理的。

།རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པའི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཇིམ་གོང་དང་དབྱུ་གུ་ དང་ཆུ་དང་སྐུད་པ་ལ་སོགས་པར་མི་སྣང་ལ།སོག་པར་མི་བྱེད་ན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་ནུས་སོ། །རྟག་པས་དུས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་འཐད་དེ། དེ་ལས་སྔ་བ་དང་ཕྱི་ནས་ཀྱང་བྱེད་པ་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་མ་ཚང་བས་ རེས་འགའ་མི་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་རག་ལུས་ནས་སྐྱེ་བ་དེ་དག་ཡུལ་དང་དུས་སུ་ཡང་མ་ཚང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་ཞེན་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པས་ན་བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་ པ་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནའོ།།འདི་ཁོ་ནས་རང་རྩོམ་པར་བྱེད་པའི་ཡན་ལག་བཀོད་པའི་ཁྱད་པར་ལ་སོགས་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྟེ་འདི་དག་ལ་ཁྱབ་པ་མེད་པས་མ་ངེས་པ་ཡིན་དུ་ཆུག་།ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ནི་བཟློག་པར་ནུས་ཏེ། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ ནི་རེས་འགའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ།བྱེད་པ་པོ་རྟག་པ་མི་སྲིད་པ་རེས་འགའ་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ན་རང་གི་ཁྱབ་བྱ་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པར་བྱེད་དོ། །དེས་ན་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་མེད་པར་བྱེད་པ་འདི་དག་ཁྱད་པར་དང་མི་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ ལས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དང་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ།བྱེད་པ་པོའི་ཁྱད་པར་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡང་འགོག་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་ལ་ལུས་ཀྱིས་མ་ཁྱབ་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་སྤྲུལ་པར་ནུས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ལུས་དང་འབྲེལ་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ།ལུས་དང་བྲལ་བ་ལ་དེ་སྤྲུལ་པའི་ནུས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རྩོལ་བ་དང་ལུས་ལ་འདུ་བའི་བྱ་བ་རྣམས་སུ་མི་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་ལ་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་ནུས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་རི་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་ལ་ལུས་ཕན་མི་འདོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལ་མི་ལྟོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་རྣམས་ཀྱིས་ཉེ་བ་དང་ཚོགས་པ་རྣམས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པ་དེ་ཡང་སྐྱེས་ བུའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་འབྲས་བུའི་བདག་ཉིད་རི་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཀྱང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་མི་ཐོབ་པས་ན་ལུས་ལ་དེ་སྤྲུལ་པའི་ནུས་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་མ་ཡིན་པའི་ ཁྱད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པར་འགྱུར།འདི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་གཞི་གྲུབ་མཐའི་ཚུལ་གྱིས་ཡིན་ན། དེས་ན་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། འདི་སྙམ་དུ་ལུས་ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་རྩཝ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བར་སྣང་ལ། དེ་ལ་ལུས་རྗེས་སུ་ དཔོག་པ་མངོན་སུམ་གྱིས་གནོད་པས་ན།དུས་ལས་ཐལ་བ་བརྗོད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་དུ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་མ་མཐོང་བས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལུས་གདོན་མི་ཟ་བར་སྣང་དུ་རུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཡིན་པ་ཉིད་ ཀྱིས་སྣང་དུ་རུང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཤ་ཟ་ལ་སོགས་པའི་ལུས་ཀྱིས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་འདོད་ཀྱང་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣང་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་གནོད་པ་མི་སྲིད་དེ། དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྤྱིའི་སྒོ་ནས་ནི་ཁྱབ་པ་མེད་ལ། ཁྱབ་ན་ཡང་འགལ་བ་ ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་སོ།།ཇི་སྟེ་འབྲས་བུ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཇི་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་སྐྱེས་བུས་ཁྱབ་པ་དེ་འདྲ་བ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འགོད་དོ་ཞེ་ན། དེའི་ཚེ་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱོགས་སུ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་དེ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ལ་འགལ་བ་ སྤང་བར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་དང་།བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་དང་རིགས་མི་མཐུན་པར་སྔར་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

仅仅凭陶工等的意愿，并不能显现泥团、木棍、水和绳子等，如果不作为，也不能在特定地点产生结果。常住的东西在特定时间产生结果是不合理的，因为它在前后都是作者的同一自性。
这也不是因为缺少助缘而有时不作为，因为依赖于它而产生的那些东西，在地点和时间上也不应该缺少。执著于非住即可。因此，如是关系不成立，所以没有能破除相违的量，因此，果性等是完全无遍。
仅此也说明了自身组成部分的安排特征等。即使这些由于无遍而成为不定，特征相违是可以遮破的。如是，这些果性等是以有时性为所遍，常住作者不可能是有时性，当它舍离时，也使自己的所遍舍离。因此，这些无常住性相的作者特征，怎么会不与特征相违呢？
这也是与特征相违的，即破除作者特征无实体的自性。即使那些不遍于身体，但在山等处安立能变现的作者们也随顺成立与身体的关联，因为离开身体则变现的能力不合理。
那么就不会成为努力和身体聚合的作用。确实会成为，因为见到仅仅以意愿就有能力。那么在山等处也同样没有身体的作用，为什么不会存在？难道它产生果实时完全不需要身体的帮助吗？如果是这样，瓶子等也将不依赖于此。
诸因的接近和聚合产生果实，这也不是仅仅由人的分别而产生。因此，这些外在果实自性的山等，如同瓶子等，没有身体的作用就得不到生起，所以成立身体有变现的能力。
即便如此，如何成立非能遍的特征？这不是由于是能遍而成立，而是依据基础宗义的方式。因此，有什么可以审察的呢？认为即使没有身体的作用，也见到草等生长，由于现量违背对此推知身体，所以说过时了，否则就由此而有错乱。
这是不真实的，因为必定可见的身体不是由于未见而成为无。如果说正因为是身体而可见，这是不对的，因为被食肉鬼等的身体所不定。即使承许那个，对于舍离也有怀疑。对于不可见的，现量违害是不可能的。
因此，就这样安立：从总的方面说是无遍，若遍及则是相违。如果说在果等性质中，人遍及何种性质，就安立何种性质为因，那时就极为明显地不成立，因为在所立诸法上不见彼，以及对所见的特征不能遮除相违，并且已在前面证明确定有作者与异类。

།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་སྒྲུབ་བམ། རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲུབ་གྲང་དེ་ ལ་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་ནི་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ།སེམས་པའི་མཚན་ཉིད་དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལས་བློ་དང་ལྡན་པས་ལུས་ལ་སོགས་པ་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ལས་ལས་འཇིག་རྟེན་སྣ་ཚོགས་སྐྱེས། །དེ་ནི་སེམས་པ་དང་ངེས་བྱས། །སེམས་པ་ ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ།།དེས་སྐྱེད་ལུས་དང་ངག་གི་ལས། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་དེ་ལྟ་བུ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མ་གྲུབ་པས་ན་དེ་ལ་བསྒྲུབ་བྱ་མ་ཚང་ཞིང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པས་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །འོ་ན་བྱེད་པ་པོ་ཅན་དུ་ངེས་པ་རྣམས་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་ཉེ་ བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཇི་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཞིག་གྲུབ་པ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ།དེས་ན་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་དཔེ་ལ་ མཐོང་བ་ན།ཕྱོགས་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཁོ་ན་སྒྲུབ་ན། དེས་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་འདོད་རྒྱལ་ལ་རག་ལས་པའི་ལུས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འབྲས་བུ་དེའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྡོག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མཐོང་ བའི་ཕྱིར་དང་།ལུས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མེད་པར་ཡང་འགའ་ཞིག་མཐོང་བས་ན་དེ་བསྒྲུབ་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་བླ་བ་ལ་སོགས་པ་དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་མཐོང་བས་ན། དཔྱོད་པར་བྱེད་པ་ཡང་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ལུས་ ཀྱི་བྱེད་པ་མེད་པར་ཡང་འབྱུང་བ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡིན།རིགས་གཅིག་པ་ཡིན་ན་ལུས་ཀྱིས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་གལ་ཏེ་ལུས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁྱད་པར་བྱེད་ པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ།མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་ལུས་མེད་པ་ཡང་ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེའི་ཚེ་གལ་ཏེ་དཔྱོད་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་སྣང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་སྟེ། མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་སྤྱོད་པར་མི་བྱེད་པ་ ཡང་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མང་པོ་ནི་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་དཔྱད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔྱོད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་རྣམ་པར་བརྟག་པར་བྱ་བ་གཅིག་ལ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ། རྣམ་རྟོག་གཉིས་ནི་ཅིག་ཅར་ དུ།།མཐོང་མིན་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་གཅིག་གིས་ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ལན་ཅིག་གི་ཚེ་དཔྱད་པར་མི་ནུས་ན། དེ་ཅི་འདི་དུ་མ་ལ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཅིག་ཅར་དུ་འབྲས་བུ་རིགས་དུ་མར་མི་འགྱུར་ལ། འགྱུར་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་ཅན་ཁོ་ ནར་འགྱུར་རོ།།དེའི་ལྷག་མ་ནི་བློ་དང་ལྡན་པ་ཙམ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡང་གྲུབ་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལན་གདབ་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་དེ་ལས་གཞན་ལ་དོན་དུ་མའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་ དབང་ཕྱུག་ལ་དེ་མི་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།རེ་ཞིག་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལ་རྟོག་པར་བྱེད་ན། དཔྱོད་པ་མེད་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་རྟོག་།དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་དཔྱོད་པར་མི་བྱེད་པའི་ལས་ཀྱི་སེམས་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་བསྐྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་མི་འཐད་ པ་མ་མཐོང་ངོ་།།གཞན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་བློ་དང་ལྡན་པ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་མོད། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།

再者，这些果报等是仅仅成立有情识者，还是成立常住等功德所依的特定有情识者呢？对于第一种情况，是成立已成立的，因为具有善恶性质的思维这一共同和不共同的业，由有情识者变化身体等的缘故。如说：'业生种种世间，彼定由思所作，思是意业，由彼生身语业。'
对于第二种情况，由于不成立如是相随，故缺少所立，而且因为能遍不成立故是不定。
若问：对于确定为作者者，成立如何样的有情识者作为取等行为的作者，即如是成立者，仅仅如是成立身体等，因此不是成立已成立，也不是无相随关系。
若尔，当见到譬喻上能了知取等时，于所立也仅仅成立如是，由于彼亦具身，故将成立如是。对此，非任意所依的身，因为见到随顺及背离彼果，以及见到某些无身体加行，故不应成立彼。
若说：也见到睡眠等观察，故观察也不成为能立。彼唯是异类。若问：无身体作用也生起，为何是异类？若是同类，则不应分别身体加行而安立，因为不合理。
即使显现具有身体加行，彼亦不成为能别，因为具有殊胜威力者无身亦可能仅由遍知而作业。
若尔，即使显现观察加行，彼亦不成为能遍，因为具有殊胜威力者不观察亦可能仅由存在而作业。
多数不能同时观察，因为观察是分别的自性，而且彼决定于一所观察。如说：'二种分别非，同时所见到。'
因此，即使一果也不能同时观察取等，况彼于多数？即使如是，也不会同时成为多类果，即使成为，也唯成为具多作者。
其余是仅成立有情识者，对此也无法回答成立已成立的过失。
即使其他无缘多义的分别，然于一切世间具殊胜能力的自在天不是不可能有彼。若说：暂且无如是所缘。即使如是，若于彼起分别，为何不无观察而分别？即使如是，如同彼般由不观察的业思生果，未见不合理。
再者，且让作者有情识者成立，然于此'彼于一切是一'无任何量。

།འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་རིགས་གཅིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་མི་སྣང་སྟེ། བུམ་པ་ལ་སོགས་པར་རིགས་གཅིག་ པ་རྣམས་ཀྱང་རྫ་མཁན་དུ་མངོན་དུ་འགྲོ་བར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དང་།ཁང་བཟངས་ལ་སོགས་པ་འབྲས་བུ་གཅིག་ཀྱང་བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་ཅན་དུ་དམིགས་ཏེ། དེ་ལ་སྐྱེས་བུ་དུ་མའི་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ལུས་དང་ཤིང་དང་རི་དང་རྒྱ་མཚོ་ལ་སོགས་པ་རིགས་ཀྱི་ བྱེ་བྲག་དང་བསལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་འདི་དག་བློ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སེམས་པ་དང་བཅས་པ་སུ་བརྗོད་པར་སྤྲོ།དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་ན་གཏན་ཚིགས་འཁྲུལ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པ་ཡིས། །སྒྲུབ་བྱེད་སྐྱོན་ཅན་མ་ཡིན་མོད། ། འོན་ཀྱང་འཁྲུལ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །བྱེད་པ་པོ་ནི་གཅིག་ཉིད་མིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱེད་པ་པོ་སྒྲུབ་པ་ནི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་འདོད་པ་གྲུབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། འདིའི ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་ནི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་གང་ཁོ་ན་ལས་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལས་དེ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་བྱེད་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་གྲུབ་པ་གཅིག་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པའི་ཡུལ་ཅན་ ཡིན་ཞིང་།འབྲས་བུ་མ་ལུས་པའི་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་ན། དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པའི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་གཅིག་ངེས་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དུ་མ་ཡིན་ཡང་གང་ཞིག་ཇི་སྙེད་ལ་བྱེད་པ་པོ་ཡིན་པ་དེ་དེ་སྙེད་ལ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་པ་ན། བྱེད་པ་པོའི་ སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་པོ།།རང་གི་འབྲས་བུ་ཙམ་གྱི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པ་ནི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྫ་མཁན་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ ལས་འདས་པ་བྱེད་པས་ན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རིགས་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ན་གྲུབ་མཐའ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དབང་པོ་ལས་འདས་ པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་མཐོང་བས་དེས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་དམན་པ་དང་ལྡན་པ་སྲིད་པ་ན་མ་ངེས་པ་བཟློག་ཏུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་མང་པོ་ཡོད་ན་རང་དབང་ ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་འཇུག་པར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཅིག་གིས་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་འཇོམས་པར་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཡིན་ཞིང་དེ་དང་མཉམ་དུ་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་ཤེ་ན། དེ་ནི་མི་རིགས་ ཏེ།གལ་ཏེ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དེ་དག་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཙམ་གྱིས་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེར་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་དམ་པ་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་ ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་[(]ཡུལ་[,]ཕུལ་[)]དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པ་རང་བཞིན་གྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་བཞིན་དུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་རྣམས་སྐྱེ་དགུ་སྐྱོང་བ་བཞིན་ཏེ། རང་གི་བགོ་སྐལ་དང་ མཐུན་པར་གནས་ཤིང་ཕན་ཚུན་འཇོམས་པར་མི་བྱེད་དོ།།དེ་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ཡང་དམིགས་སོ་ཞེ་ན། འདིར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟར་མངོན་པར་མཐོ་བ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་སླར་ངན་སོང་དང་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་མི་ལྡན་པ་ཡང་སླར་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ལྡན་པར་སྣང་ངོ་། ། དེ་ལ་འདི་སྐད་དུ་གཅིག་གིས་དེ་དག་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་རྒུད་པར་སྐྱེད་པ་ཡིན་ལ། གཞན་གྱི་རྒུད་པ་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་དྲངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྟག་པར་ནུས་སོ།

如是，所有同类果实也不显现为具有同一作者。因为见到同类的瓶子等也是由多位陶师制成，宫殿等同一果实也被观察为具有多个作者，因为明显成立多人参与其事。因此，身体、树木、山岳、海洋等这些以种类差别和时间差别而有所不同的事物，谁愿意说它们具有具智慧的因及具有意识？因此，在证成唯一作者时，因相具有错乱，如所说的过失：'以所说过失故，能立非具过，然见有错乱，作者非唯一。'这是所说的。
证成作者是对所欲证成而言存在怀疑，因为作者是欲成立一切智者，而此一切智性非由其他量所能证成，而是从何者成立作者性，即从彼而成立，如是亦非于一者成立作者一切智性。若彼是一切果的对境者，且是一切果的作者，则不一定成立通达彼之所依等的唯一一切智者，因为虽有多作者，某者于几许为作者，则于彼几许为一切智者，从作者的能立不能成立一切智性。
仅知自果的所依等不名为一切智者，因为陶师等也将成为彼故。虽非造作超越感官的二微尘等的一切，然非了知色等一切种类，因为对我等而言未成立故。若承许极微方分，将违背宗义故。以见少许超越感官者非能见一切，因为瑜伽师们也有相互观待而有殊胜与低劣的差别存在，故不能遮遣不定性。
若有多作者，以具有自在性而岂非相互矛盾而转？如是，一者所作为他者所毁，然而彼亦不存在，故作者是一，与彼同时成立一切智性，此说不应理。若有多离贪者，如何相互矛盾？仅以离贪不能成为一切智者，因为彼与彼无关联故。
除此之外，具有贪等的圣者，如何与具有殊胜智慧、本性悲悯等功德相顺的众生相互矛盾？如具贪等的诸王护养众生，安住于各自份际而不相互损害。若说见有损害，此中何故不见？如是依止增上者复见堕恶趣，不具增上者复见具增上。对此可作如是推测：由一者于彼等生起圆满与衰败，由他者引导衰败与圆满。

།རྟོག་པ་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕན་བཏགས་པ་ལ་གློ་བུར་དུ་ཚར་གཅོད་པ་དང་ཚར གཅོད་པ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ལ་ནི་སེམས་རྣལ་དུ་གནས་པས་བྱེད་པར་མི་འཐད་དོ།།ཕན་གདགས་པར་བྱ་བ་དང་ཚར་གཅད་པར་བྱ་བ་དག་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡང་སླར་ཆོས་མ་ཡིན་པ་དང་ཆོས་གཞན་ལ་འཇུག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་ རྟོགས་ན་རྟོགས་པར་སླ་བའི་ཕྱིར་དང་།དུ་མ་མ་བཟློག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པ་ཁོ་ནར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཚད་མའི་བྱེད་པ་ནི་མེད་དོ། །སླའོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་ནི་རྟོགས་པ་ཚད་མ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དཀའོ་ཞེས་བྱ་བས་ཀྱང་བྲལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། བྱེད་ པ་མ་མཐོང་བའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གཞན་དུ་མཐོང་བས་ན།རྟོགས་པར་སླ་བ་ལ་ཆགས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྡ་སྤྲོད་པའི་མདོར་བྱས་པ་ཁོ་ན་དཀའ་བ་དང་། ཟོར་ཡང་བའི་བསམ་པ་འཐད་པ་ཡིན་ན་ཁྱེད་ནི་སྔར་མ་བྱུང་བའི་ཚད་ མ་བ་ཡིན་ནོ།།འདིར་ཡང་དེ་ལ་གཅེས་སུ་བྱེད་པས་ན་ཅི་ཞིག་སྨྲར་ཡོད། ཐ་དད་པ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་བརྟག་པར་སླ་བས་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེའི་ཕྱིར་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པ་ལ་ཐབས་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་། དེ་མ་ངེས་པར་ཡང་འདོད་པས་ཡུལ་དུ་བྱས་ པའི་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་ཉིད་མི་ངེས་པས་ན།བྱེད་པ་པོའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ་ལྟོས་ནས་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་གཞན་གྱིས་རབ་ཏུ་སྦྱར་བའི་དབང་ཕྱུག་གི་སྒྲུབ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འགལ་བ་མི་འཁྲུལ་བ་འགོད་པ་མ་ ཡིན་གྱི།འོན་ཀྱང་སྒྲུབ་བྱེད་སུན་འབྱིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ། མང་དུ་སྨྲ་བས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་ཅིང་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པར་ཡོད་པས་ན་འདུས་བྱས་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། དབང་ཕྱུག་སྩོགས་མིན་རིམ་ སྩོགས་ཕྱིར།།ཞེས་གསུངས་སོ། །འོན་ཏེ་ཇི་ལྟར་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་། རྣམ་པ་མེད་པའི་དབང་སྐུ་བློས། །རྡུལ་ཕྲན་བསགས་ པ་དངོས་སུ་རིག་།དབང་པོ་སྟེ་དབང་བྱེད་པ་རྣམས་ལས་སྐྱེས་པའི་བློ་མངོན་སུམ་ཞེས་བྱ་བའི་བློ་གྲོས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་མེད་པས། དེ་དག་གི་བཞིན་རྣམ་པས་བར་དུ་ཆོད་པ་བཏགས་པ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་དངོས་སུ་རྡུལ་ཕྲན་ཏེ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་བསགས་པ་ཕུང་པོའི་རིག་སྟེ་ཤེས་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་བཞིན དུ་ཡན་ལག་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་དེ་དག་སྣང་དུ་རུང་ཞེ་ན། དེ་དག་རེ་རེ་བ་ནི་དབང་པོ་ལས་འདས་པ་ཡིན་ལ་རིགས་མཐུན་པ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་པ་ནི་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཁོ་ནའོ། །སོ་སོར་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་འདུས་ཀྱང་སྣང་དུ་མི་རུང་བའི་ངེས་པ་ནི་མེད་དེ།སྐྲ་ལ་སོགས་པ་གྲམ་པ་རྣམས་ཐག་རིང་པོ་ནས་མི་མཐོང་བ་ཡང་། སྦམ་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་ཆེ་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བའི་གཞུང་། །དེ་ལྟར་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་བཞེད། །ཁ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་སྟེ། །མངོན་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟ་ བུའི་ངོ་བོར་བློ་དང་ལྡན་པ་མཁས་པ་རྣམས་བཞེད་དེ།འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་གི་རྣམ་ཅན་ཤེས་སྐྱེས་པའི། །དབང་པོ་སྤྱོད་ཡུལ་སྣང་རུང་མིན། །མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ ཡུལ་རྣམས་སྣང་རུང་སྟེ།རང་བཞིན་ངོ་བོས་མཐོང་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་རང་དང་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་གང་ལ་ཡོད་པ་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་ཡིན་པ་ན་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་ སོ།།མདོ་སྡེ་པ་ལྟར་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའི་རང་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་རང་ཉིད་གསལ་བའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

这个观点是合乎道理的，对于帮助过的人突然惩罚，对惩罚过的人施以帮助，这些都不是心境平和者所应为的。
对于应当帮助和应当惩罚的人，让他们行善或不善，也不会使他们反过来行不善或行善。
如果认为是单一的造作者，因为容易理解且未排除多样性，那么认为是单一造作者难道不合理吗？对此，量度的作用是不存在的。仅仅因为'容易'就认为是有效量度的理解是不对的，也不能因为'困难'就否定它，因为在看不见制作者的瓶子等物上也看到其他情况，你执着于容易理解而推测单一造作者。
如果认为语法简略本才是困难和轻巧的正确想法，那么你就是前所未有的量度者。在这里也因为珍视这点而有什么可说的呢？
已经说明了容易理解就能推测出没有证明差异的量度。因此对于确定单一造作者没有任何方法，而且不确定的情况下，以意愿为对象的一切认知也不确定，所以关于造作者的一切论证对于所要证明的命题都存在怀疑。
因此，对于他人如此安立的自在天的论证，我们不是提出必然的矛盾，而是仅仅破除论证，说得太多也就够了。因此，既无证明此的量度，又有无过失的破除，所以已经证明有为法无造作者。如经中所说：'非自在等，因次第等。'
那么，如同经部宗者们认为带有相的识以对境为对象一样，这些人的观点是否也是如此？不是这样的，而是：'无相根生识，直接知极微聚。'即从根即感官产生的智慧，称为现量的智慧无境相，不像他们那样被相所间隔而假立，而是直接了知极微聚集，而不像其他人那样是有支分的。
如果说极微是超越感官的，那么怎么能显现呢？单个的确是超越感官的，但与同类其他的共同则必定是感官的对境。不能确定说单独不能显现的东西聚集后也不能显现，因为远处看不见的分散的头发等，粗大时也能被认知。
迦湿弥罗毗婆沙宗的论典，具慧者们如此承许。迦湿弥罗人们的论典，即阿毗达磨如此这般的本质为具慧者们所承许，即是所许。
那么经部宗者们的宗义是什么呢？'生起具自相的识，根境非显现性。'眼等诸根的对境即色等境非显现性，即以自性本质不可见。因为它们具有与自身相似的相而为识所知。
那么它们如何是根的对境呢？成为如此的时候，假立为根的对境。按照经部宗，不像毗婆沙宗那样无相的识明了色等，因为它们本身不是明了的本质。

།དེའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་ནི་སྔོན་པོ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ལ་མི་ལྟོས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ནི་དེ་དག་ཉིད་བཞིན་དུ་ཤེས་པས་བྱེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་གཞན་བྱེད་ན་ཡང་དེ་དག་གི་གནས་སྐབས་དེ་ཡིན་པས་སྔ་མ་ཁོ་བཞིན་དུ་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་ཐམས་ཅད་ཐུན་མོང བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་ཕྱིར་མི་གསལ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་འདི་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་གསལ་བ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གསལ་བ་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས་ཤེ་ན། ཕྱི་རོལ་ལྡོག་ པ་ལས་གྲུབ་འགྱུར།།གང་གི་ཕྱིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ལ། རང་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཙམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ཡིན་པ་འདི་མི་འཐད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་གི་སྟོབས་ཀྱིས་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགའ་ཞིག་གི་ཚེ་འགྱུར་བ་འདི་དག་ལ་ མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ལས་ཐ་དད་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ།།ཅི་སྟེ་ཅི་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱི་བཞིན་དུ་འདུས་མ་བྱས་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། མེད་དེ། འདི་ལྟར་འདི་དག་གི་ལྟར་ན། །ནམ་མཁའ་མོ་གཤམ་བུ་བཞིན་ཏེ། །འགོག་པ་ གཉིས་ནི་ནམ་མཁའ་འདྲ།།ནམ་མཁའ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་ཤིང་། འགོག་པ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུའི་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་ཞིང་བསྒྲེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་མེད་པ་ཙམ་ནམ་ མཁའ་ཡིན་གྱི་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ།།གང་ན་ཐོགས་པ་དང་བཅས་པའི་རྫས་ཡོད་པ་དེར་ནི་ནམ་མཁའ་གོ་མི་འབྱེད་ལ། གང་ན་མེད་པར་ནི་དེ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་འབྱེད་པ་གྲུབ་པས་ན། ནམ་མཁའ་གང་དུ་གོ་འབྱེད་པར་བྱེད། དེས་ན་དེ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་དུ་གོ་ སྐབས་ཡོད་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་ནམ་མཁའ་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ། །སོ་སོར་བརྟགས་པའི་འགོག་པ་ཡང་དཔྱད་ན་མི་འཐད་དོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པར་འདོད་ལ། སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱིས་འཇིག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཡང་ལམ་ཁོ་ན་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉོན་མོངས་པ་འགོག་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཞོག་ཅིག་།མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྒྱུ་ཚང་བ་ཡིན་ན་སྐྱེས་པའི་གེགས་ག་ལ་ཡོད། དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་གེགས་བྱེད་པ་ན་སོ་སོར་བརྟགས་པའི འགོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར།ནམ་ཡང་ཉོན་མོངས་པ་མི་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་འཁོར་བ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་མ་ཚང་ན་ཡང་ཉེས་པ་རྣམས་རང་ཉིད་མི་འབྱུང་བས་ན་དེ་ལ་འགོག་པས་ཅི་བྱེད། དེ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཚང་བ་ཡིན་ན་འདས་མ་ཐག་པའི་ཐལ་བ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཞིན་དུ་མཚུངས་པར་མི་ལྡན་པའི་འདུ་བྱེད་ཡོད་དམ། རིགས་མིན་འདུ་བྱེད་ཡོད་མ་ཡིན། །རིགས་མིན་ཏེ་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན། སེམས་དང སེམས་ལས་བྱུང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ།ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་དང་སྐལ་བ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་དང་མིང་གི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རིགས་མིན་ཞེས་བཤད་པས་ན་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པར་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་རྣམས་མི་དགག་སྟེ། ཚོར་དང་སེམས་པ་འདུ་ཤེས་ དང་།།འདུན་དང་རེག་དང་བློ་གྲོས་དྲན། །ཡིད་ལ་བྱེད་མོ་མོས་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་གཞན་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གཞུང་མངས་པས་ འཇིགས་པས་འདིར་ནི་མི་བྲིའོ།

如果是它的本性，则如同蓝色等一样，应成不依赖于认识，这是不合理的。如果不是刹那性，则如同彼等一样，由认识所作不合理，若作其他义，由于是彼等的那个时位，如同前者一样，明显性不合理。若是刹那性，则一切认知者成为共同，因此唯是不明显。外在的蓝色等，即是此识以蓝色等行相明显。
若明显唯是识，则此时外境存在从何而知？由外境返遮而成立。因为蓝色等行相并非一切时处皆显现，仅由自取而生起力量，这是不合理的。因此，由某种力量在某处某时生起，这些等同等无间缘之外另有某物，这是可以确定的。
此等见解是否如前者们一样承许无为法存在？不存在。如此等所说：虚空如石女子，二灭如虚空。虚空因为是非存在性而与石女子相同，二灭也与如是虚空相似而关联，它们也是不存在的，此为其义。
虚空仅是无有障碍之物，并非有所谓虚空。何处有障碍之物存在，则彼处虚空不开显，何处无有，则以其无性而开显成立，故虚空于何处开显？因此，一切处皆有空间，而彼亦非存在，故应了知虚空实为非存在性。
择灭若加观察亦不合理。彼欲灭烦恼，已生者非由他灭，因为无其因故。虽有因，唯道为因，彼即是烦恼灭，故且置之。未生者若因具足，何有生起障碍？如是虽然，若作障碍，则择灭一切时皆存在故，烦恼永不生起故，将无轮回。
若因不具足，过失自然不生，则于彼灭有何作用？若是彼之因不具足，则成前述过失。此说明非择灭。
此等见解是否如前者们一样承许不相应行存在？不相应行非应理。不相应即非了知体性，除心心所外，得、非得、同分、名身等皆不存在。
说'不相应'故不遮受等相应法：受、思、想、欲、触、慧、念、作意、胜解、三摩地于一切有情中，如是等所说。得等过失应从其他论典中了知，因恐文繁，此处不书。

།ཅི་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་མ་འོངས་པའི་དུས་ནས་འཕོས་ནས་ད་ལྟར་གྱི་དུས་སུ་འོང་ལ་ད་ལྟར་ནས་འདས་པར་རོ་ཞེས་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ན་བུ་ཡིན་ནམ། མ་ཡིན་ཏེ། དུས་རྗེས་སུ་མ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད། །མ་ འོངས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དུས་གསུམ་ཡིན་ལ།དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ། དངོས་པོ་རྣམས་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐད་ཅིག་མར་འཇིག་པས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་སུ་འཕོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་ བ་རྣམས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་བཅུ་གཅིག་པ་འདོད་དེ།གཡེངས་དང་སེམས་མེད་པ་ལ་ཡང་། །དགེ་དང་མི་དགེ་རྗེས་འབྲེལ་གང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་རྒྱུར་བྱས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རིག་བྱེད་མིན་བརྗོད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་འདི་དག་གི་ལྟར་ན་ཡོད་པ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཐོགས་པ་མེད་པའི་གཟུགས་ཡོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐོགས་པ་སྟེ་རང་གི་ཡུལ་དུ་གཞན་འབྱུང་བའི་གེགས་བྱེད་པ་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཟུགས་གང་ལ་མེད་པ་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ཡིན་ལ། འདིའི་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་གཞན་དུ་ བཙལ་བར་བྱའོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དང་བདག་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་པོ་མེད་པར་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པའི་གཟུགས་ཏེ། མ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདི་དག་ཀྱང་འདོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་ཚིག་མ་བཀག་པ་ནི། འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། དེ་ལྟར་མདོ་ སྡེའི་སྒོ་ནས་སྤྱོད་པའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཅི་ལྟར་བརྗོད་ཅེ་ན། བརྗོད་པ་ཡན་ལག་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡོད་མིན་རྡུལ་ཕྲན་རྣམས་ཀྱང་མེད། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ནི་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཕྱི་ རོལ་གྱི་དོན་ནི་ནམ་མཁའི་པདྨའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲའོ།།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་དང་རྫས་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་མང་པོར་བརྟགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་རྫས་ཡིན་ཏེ། དེ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་དག་ དྲུངས་ཕྱུང་བར་འགྱུར་བས་ན་གུད་དུ་སུན་དབྱུང་བས་བརྟག་པར་མི་བྱའོ།།དུ་བ་ཅན་མེད་ན་འདུ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་སུན་འབྱུང་བ་ཡང་རྗེས་སུ་མི་བྱའོ། །རྫས་ཀྱང་ས་དང་ཆུ་དང་མེ་དང་རླུང་དང་ནམ་མཁའ་དང་དུས་དང་ཕྱོགས་དང་བདག་དང་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་དགུ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ལ་བདག་ནི་སྔར་ཉིད་དུ་བཀག་ཟིན་ཏོ། །ནམ་མཁའ་ནི་སྒྲའི་ཡོན་ཏན་ཅན་དུ་འདོད་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་ཡིན་པས་ན་ཡུལ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་སྒྲ་ཐམས་ཅད་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཐོས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་ཐག་ཉེ་བ་བཞིན་དུ་ཡུལ་ཐག་རིང་བར་འདོད་པས་ཀྱང་ཐོས་པའམ། ཡང་ན་གཞན་ནས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀྱང་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་མི་འཐད་དོ། །ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རྟོགས་པའི་དབྱེ་བ་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རང་ལས་ཡིན་ནམ། འོན ཏེ་གཞན་ལས་ཡིན་ཕྱོགས་དང་པོ་ལ་དེ་ཉིད་ལས་རྟོགས་པ་དེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་དོན་མེད་དོ།།གཉིས་པ་ལ་ནི་གལ་ཏེ་དེ་དེ་དག་ཉིད་ལས་ཡིན་ན། དེ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་དག་མི་སྲིད་དོ། །གཞན་ལས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་དག་དོན་མེད་པ་གནས་སྐབས་དེ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བདག་ ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་ཁྱབ་པ་ཉིད་དགག་པར་བྱའོ།།ནམ་མཁའ་དང་ཕྱོགས་འདི་དག་གཅིག་ཡིན་ཞིང་། ལྷན་ཅིག་བྱེད་པ་ཚང་བ་དང་མ་ཚང་བ་དག་གི་ཚེ་ཡང་རང་བཞིན་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ན། འགའ་ཞིག་ཁོ་ནའི་ཚེ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ཅི་ལྟར་འགྱུར། དེ་ལྟར་ཡང་། དེ་དག་ནུས་དང་ནུས་མེད་པ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་གནས་པ་གང་། །རྟག་ཕྱིར་བསྒྱུར་དུ་མེད་པ་ལ། །གང་གིས་དེ་ནི་དགག་པར་ནུས། །ཞེའོ། །ཡིད་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ནི་གཅིག་ཤེས་པ་མི་སྐྱེ་བས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ན། གར་མཁན་ལ་ལྟ་བ་ལ་སོགས པའི་ཅིག་ཅར་བའི་ཤེས་པ་ནི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།དེ་ཡོད་ན་ནི་འདི་ནམ་ཡང་མི་འཐད་དོ།

如此，说一切有部宗认为诸法从未来时转到现在时，从现在时转到过去时的这种安立是否正确？不正确。因为时间不会随顺转变。未来等是三时，随顺于它们，即诸事物的随行，按照他们的观点是不存在的，因为刹那坏灭遍及一切事物，且无有时间的转变。
毗婆沙师所承许的无表色是第十一色法，如说：'散乱及无心，善不善相续，大种为因生，说名为无表。'按照这些论师的观点也是不存在的。如说：'无碍色非有。'无碍即于自处不能障碍他物生起的无表色也是不存在的。此外的破斥应当另寻。
刹那性、无我性、无作者性的积微所成色法，凡是未被破斥的，这些论师也承许，因为'未破他人语，即是承许'的道理。如是通过经部的诸经了知。
若问瑜伽行派如何宣说？所说的有支分，即'非有微尘亦非有。'瑜伽行派认为三界唯是识，外境如同空中莲花的本性。
外境也被他们以德性、实体等差别分别为多种。其中德性等诸法以实体为所依，由破除实体本身，彼等即被根除，故不必另作观察破斥。无有烟者则无和合，故其破斥也不必随行。
实体有地、水、火、风、虚空、时间、方位、我、意九种。其中我已如前破斥。虚空被认为具有声音的德性，它是一体，故由境相同，一切声音应不能别别听闻。因此或如近处般远处也应能听闻，或者都不能听闻。
方位和时间也是一体，故不应有前后等的认知。若说由差别法的差异而有认知的差别，那么差别法的前后是从自生还是从他生？若是第一种情况，则由自身已成立认知，彼等无义。
若是第二种情况，若说是从彼等自身，因为是一体，彼等不应理。若说从他生，则彼等无义，仍是彼等情况。应如破斥我遍及般破斥此等遍及性。
虚空和方位是一体，且在具足助缘与不具足时本性无别，为何唯于某时生果？如说：'彼等有能无能性，自性住于何处时，由常故不可转变，谁能遮止彼等耶？'
意论师们说意是一，由无生二识而可比知，然而如观看舞者等的同时诸识是亲身所证，若有此等，则彼永不应理。

།དེས་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ས་ལ་སོགས་པ་ལྷག་ལུས་པ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཀྱང་ཡན་ལག་ཅན་དང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འདོད་དོ། ། དེ་ལ་རྡུལ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡན་ལག་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། མེད་པ་ཉིད་དེ། དེ་དམིགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་བཀོད་པ་ཡིས། །ཆ་རྣམས་ཉིད་ནི སྣང་བ་ཡིན།།དེ་དང་ལྡན་པ་ཆ་མེད་པ། །གཞན་ནི་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཡན་ལག་གཅིག་ཁ་བསྒྱུར་བའམ་གཡོ་བ་ན། དེ་ལ་འདུས་པ་དེ་ལ་དེ་དག་མེད་པས་ན་དེ་ལ་ཡང་ཁ་མ་བསྒྱུར་བ་དང་གཡོ་བ་མེད་པར་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞིང་ཡོད་ན་གཞན་ལ་ཡང་ཁ་བསྒྱུར་བ་དང་གཡོ་བ་དང་ བཅས་པར་དམིགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡན་ལག་གཅིག་བསྒྲིབས་པ་ན་དེ་ལ་ཡང་མ་བསྒྲིབས་པར་དམིགས་པར་ཐལ་ཞིང་། བསྒྲིབས་ན་གཞན་ལ་ཡང་མི་དམིགས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་དེ་དག་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ ཀྱི་ལྟ་བ་ལྟར་ན་དངོས་སུ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་།མདོ་སྡེ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་རང་གི་རྣམ་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་དོ། །རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་གཅིག་ཏུ་གྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྟེང་འོག་དང་ཕྱོགས་བཞི་དབུས་ན་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་དེ་ངེས་པར་ ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདིའི་ཤར་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ཉེ་བ་མི་འཐད་དེ། དེ་དག་ཡུལ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཤར་གྱི་རྡུལ་ཕྲན་ལ་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་གཞན་ལ་ཉེ་ན་དེ་ཡང་དེ་ན་ཡོད་པར་ འགྱུར་རོ།།འབྱར་བ་མེད་ཀྱང་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། འབྱར་ཡང་ཡུལ་གཞན་གནས་པ་དང་། །བར་མེད་རྣམ་པར་གནས་ཀྱང་རུང་། །དབུས་གནས་རྡུལ་ཕྲན་རྡུལ་གཅིག་ལ། །ལྟ་བའི་རང་ བཞིན་གང་ཡིན་པ།།རང་བཞིན་གཞན་ལ་ལྟ་བ་ཡང་། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་ཡིན་རྟོགས་ན། །དེ་ལྟ་ཡིན་ན་རི་ལ་སོགས། །བསགས་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་དེ་དག་རང་བཞིན་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་དགོས་སོ། །དེ་དག་ ཇི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་བྱང་དང་།ལྷོ་དང་། སྟེང་དང་། འོག་གི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཉེ་བའི་རང་བཞིན་རྣམས་ཐ་དད་པས་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཆ་དྲུག་ཉིད་ནན་གྱིས་ཐོབ་པོ། །དེ་སྐད་དུ། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དྲུག་པོ་གོ་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། གོང་བུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པ་ན་དུ་མ་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པས་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་པ་པ་རྣམས་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ངེས་པར་འདོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན། རྡུལ་ཕྲ་རབ་སུན་ཕྱུང་པ་ཙམ་གྱིས་ཡན་ལག་ཅན་བཀག་པ ཡིན་པས་ན་གུད་དུ་དེ་སུན་འབྱིན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན། འོ་ན་སྣང་བ་འདི་ཅིའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེ་ན། སྣང་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན། སྣང་བ་འདི་ནི་ཡུལ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཡུལ་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ཅི་ཡོད། ཡུལ་མེད་ན་བློ་སྐྱེ་བར་ མི་འདོད་པ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ན་སྣང་བ་འདི་དམིགས་པ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན། མི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཡོད་པ་ན་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ཡང་ཡན་ལག་ཅན་ནམ་རྡུལ་ཕྲན་བསགས་པ་ཡིན་དགོས་ན། དེ་གཉི་ག་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་གནོད་ བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་གཟུང་བའི་ལུས་ཅན་ཡིན་པས་ནམ་མཁའི་པདྨ་དང་ཁྱད་པར་མེད་དོ།།དེས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཉིད་འདི་ནན་གྱིས་འོངས་པས་ན་མི་འདོད་པས་བཟློག་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ཡི་ཕྱིར་ཡང་སྣང་བ་འདི། །དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ལམ་ཉམས་ སུ་མྱོང་དང་མཚུངས།།ཞེས་གསུངས་སོ།

因此，虚空等是完全不存在的。地等是剩余的，而且它们被认为有两种差别：有支分的和极微。
其中，由两个极微等次第组成的瓶等有支分的事物是不存在的，即是无，因为未见到它们的所缘相。
如是安立诸分，唯是显现。具有彼等无分之他者，实非显现。
当一个支分转向或移动时，由于在聚合中这些不存在，所以应当观察到其他部分也没有转向和移动，若存在则应当观察到其他部分也有转向和移动。
当遮蔽一个支分时，应当观察到其他部分也未被遮蔽，若遮蔽则应当观察到其他部分也不可见。
按照胜论派的观点，它们是组成者；按照毗婆沙师的观点，它们是根识的直接对境；按照经部师的观点，它们是安立自相的极微，这些都是不存在的。
极微不是成立为一体的存在，因为处于上下四方中央的极微必定成为六分。
此极微的东方近性不应与其他极微相近，因为它们会成为一处。
如是，若以东方极微的近性靠近其他极微，则彼亦应存在于彼处。
即使没有接触，仅仅面对时也是如此。
因此，聚合将成为仅是极微，如说：'无论是接触而住于异处，或无间隔而安住，中间极微对一尘，其所具有之本性，若谓彼性亦能视，其他本性即知此，若是如此山等物，积聚则不应理。'
因此必须承认它们的自性是不同的。
正如那样，由于北方、南方、上方、下方的极微近性各不相同，所以必然获得极微有六分。
如云：'六者同时相合时，极微成为六分性，六者处所为一故，聚成唯如极微量。'
一不成立时多不能成立，所以极微是不存在的。
行者们不一定承认极微，所以仅以破除极微而遮破有支分，因此不需要另外破斥它。
若问：如果外境不存在，那么这个显现是以什么为对境？答：显现无所缘。
此显现是离境的，此中对境有何可寻思？若无对境则不应生心，那么此显现无所缘不应理？
并非不应理，因为有境时成为有所缘，而且它必须是有支分或极微聚集，而这两者都如前所说被能损害的量所摄，故与空中莲花无异。
因此，识无对境这一点是必然的，不能以不欲求而遮止。
为此也说：'此显现亦无所缘，如同梦中所经验。'

།རྨི་ལམ་ནི་གཉིད་ཡིན་ལ། དེར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྟོག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་སྣང་བ་འདི་མཚུངས་ཤིང་འདྲ་བ་ཡིན་ན། དོན་མེད་པ་ཅི་ལྟར་མ་ཡིན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་དམིགས་པ་ལ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྨི་ ལམ་གྱི་ཤེས་པས་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པར་རིགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རྨི་ལམ་དང་། སད་པའི་མྱོང་བ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་མཐུན་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་མེད་པ་ལས་ཁྱད་པར་མཐོང་ བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་དམིགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་མི་རིགས་སོ།།སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཁྱད་པར་མེད་པ་དེ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་གཅིག་ལས་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །རྩོད་པའི་གཞི་སད་པའི་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པའི་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ།།ཇི་སྟེ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པའི་ཡང་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བ་དེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དེ་སྐད་དུ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་ཤེས་པ་ལ། །ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཡོད་མི་འདོད། །ཀུན་ཏུ་དམིགས་པ་ཕྱི་རོལ་ཏེ། །ཡུལ་དུས་གཞན་གྱིས་བདག་ཉིད་ཅན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱད་པར་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་འདི་མ་གྲུབ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་། དཔེ་ཡང བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་མ་ཚང་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཤེས་པའི་དམིགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་འཛིན་པའི་ངོ་བོའམ། དྲན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང་ན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཛིན་པ་ནི་སྔོན་གཟུང་བ་ལ་མི་ ལྟོས་པའི་ཕྱིར།སྔོན་མཐོང་བའི་ཡུལ་འཛིན་པའི་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། མཐོང་བ་གཞན་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། གསལ་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། འདི་དྲན་པའི་ངོ་བོར་ཡང་བརྟག་པ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ཇི་ལྟར་ཡུལ་གཞན་ལ་སོགས་པར་མཐོང་བའི་དངོས་པོའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མི་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དམིགས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་འགའ་ཡང་ཚད་མ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་འཛིན་པས་ན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ནོ ཞེ་ན།གལ་ཏེ་རང་གི་ངོ་བོར་གཟུང་ན་ཇི་ལྟར་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ཡིན། འོན་ཏེ་གཞན་གྱི་ངོ་བོར་འཛིན་ན་གཞན་གྱི་ངོ་བོ་སྣང་བས་ནི་གཞན་ཁོ་ན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱིས། དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ཚུལ་དུའོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་བ་ཡིན་ན། དེ་འོ་ན་གཞན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཅི་ལྟར་ཡིན། ཅི་སྟེ་མ་ཡིན་ན་འདི་དེའི་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་རང་གི་ངོ་བོ་འཛིན་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གཞན་འཛིན་པ་ཡིན་གྱི། གཞན་གྱི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་མི་རིགས་ཏེ། དངོས་པོ་འདི་ཡུལ་དང་དུས་གང་དང་འབྲེལ་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པ་ཡུལ དང་དུས་དེ་དང་འབྲེལ་པ་ཁོ་ནར་གཟུང་བར་བྱ་བར་འགྱུར་ལ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་ག་ལ་འགྱུར།དེ་མེད་ན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་དངོས་པོའི་འཛིན་པ་ཡིན་པས་ན་ཚད་མ་དང་ཚད་མ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། ། གཞན་ཡང་ཡུལ་དང་དུས་གང་དུ་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པས་དོན་རྟོགས་པའི་ཡུལ་དང་དུས་དེ་ན་ནི་མེད་ལ་གང་ན་ཡོད་པ་དེར་ནི་མ་རྟོགས་པས་ན་འདི་དམིགས་པ་དང་འབྲེལ་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡུལ་ཡིན་པར་རིགས་ན་མི་སྣང་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་དམིགས་པ ཡིན་ན་དམིགས་པ་ངེས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡུལ་ཡིན་མོད་ཀྱི་གཞན་དུ་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་གང་དུ་སྣང་བ་དེ་གཞན་དུ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་མི་སྣང་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ལ་རེ་ཞིག་དེ་ན་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

梦是睡眠，如果其中所经验的蓝色等分别念与此显现相同且相似，怎么不是无义呢？识无差别地缘取对境是不确定的，因为梦识是错乱的。
梦识无所缘是合理的，梦与醒时的体验没有任何差别，因为在一切方面都见到法相同。
从无所缘中见到差别的识不应理与所缘相关。
若某者与无所缘识无差别，则是无所缘，如同从见到一空中毛发而见第二个一样。
争论点是醒时的识也与无所缘的梦识无差别，这是自性因。
如果说梦等识也是有所缘的，因为见到其他境等而了知的缘故。
如说：'梦等诸识中，不许无外境，一切所缘是外境，具有异时处自性。'
因此，由于差别不成立，这是不成因，譬喻也缺乏所立能立法。
这是不真实的，因为梦等识的所缘不应理。如此，是执取的本性还是忆念的本性呢？
首先不是执取，因为执取不依赖于先前所取，将成为无有确定执取先前所见境，如同其他见。
由于无分别、是现在境、明显显现，这也不应理解为忆念的本性。
因此，不知此如何是见到异境等事物的境。
另外，若一切识都有所缘，则都不会成为量。
若说由于以异相执取故非量，若执取自性，如何是异相？若执取他性，由显现他性则唯执取他，而非彼。
若说不是执取他性，而是以他相，若是显现自性，则如何是他相？若非如此，此如何成为彼的？
若说在异时处执取自性即是执取异相，而非他性，这不应理。
此事物与何处时相关的本性，应唯取与彼处时相关，如是又怎能在异时处遍计？
若无彼，则一切识都是如实住的事物执取，故量与非量的区分将坏。
另外，梦等识所了知的境在何时处都不存在，而存在处又未了知，此如何与所缘相关？
若唯显现是境则应理，不显现则非，若彼也是所缘，则所缘确定不应理。
若说虽唯显现是境，但在他处，是显现处是他处，还是不显现处？首先彼处无他，如是则不应理现为异相。

། སྣང་བ་ལུས་མེད་པ་ནི་གང་ལ་ཡང་བརྟེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཅན་འགྲོ་བའི་གེགས་ནི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ནམ་ཡང་རྟེན་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་དུ་བདག་ཉིད་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་རྟེན་ཡིན་ཡང་ཡུལ་དེའི་ཅིར ཡང་མ་ཡིན་པས་ན།རང་གི་ཡུལ་དང་དུས་ན་གནས་པ་ཁོ་ན་སྣང་བར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་ཅི་ལྟར་ཡིན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་མེད་པ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་འདོད་པས་ཀྱང་ངེས་པར་མེད་པ་ སྣང་བ་ཁས་བླང་བར་བྱ་སྟེ།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པ་སྣང་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དང་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་འདི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། འབྲེལ་པ་ཅན་ཡང་མེད་པ་སྣང་བ་ཡིན་མོད། དེ་ལྟ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྟོགས་ པ་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཡིན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ནི་འབྲེལ་པ་ཅན་མེད་པ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་སྨིག་རྒྱུ་ལ་མེད་པའི་ཆུ་བཞིན་ནོ། །མེད་པ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འབྲེལ་པ་ཡང་མེད་པ་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལ་ཡང་ནམ་མཁའ་མེ་ཏོག་སྣང་བར་ཐལ་བ་བཟློག་པར་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་དུ་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་མེ་ཏོག་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་དེ་སྐད་དུ་བརྗོད་པར་ནུས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དེ་ཉིད མེད་པར་སྣང་བར་འགྱུར་བ་འབྲེལ་པ་ན་བཟློག་པ་དང་ལྡན་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་གྱི།འབྲེལ་པ་ཅན་དེ་ཉིད་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ལ་བརྟེན་པར་སྣང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་མེད་པས་ན་དེ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྣང་བར་རིགས་པ་ཡིན་ན། སུ་ཞིག་གིས་དེ་བཟློག་པར་ནུས། འདི་ལས་ཀྱང་མེད་པར་ སྣང་བ་བཟློག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆུ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ན་ཆུ་ལ་སོགས་པ་མི་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་སྣང་བ་ཡིན་ན་འདི་ཆུའི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ན་དེ་ལ་ཞུགས་པ་སླུ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡུལ་དང་དུས་དེར་ཉེ་བ་མི་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེ་ན།འོ་ན་མཐོང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡུལ་དང་དུས་གཞན་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐོབ་པར་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ཡུལ་དང་དུས་གཞན་དུ་ཐོབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཡང་ཇི་ལྟར་ནུས། འོན་ཏེ་མཐོང་བར་ནུས་ན་ཐོབ་པར་ཇི་ལྟར་མི་ནུས། ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་དངོས་ པོ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེའི་ཕྱིར་མཐོང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡོད་ན་ཐོབ་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཅིའི་ཕྱིར་མེད། ཇི་སྟེ་ཡོད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཐོབ། འོན་ཏེ་མེད་ན་ཅིའི་ཕྱིར་སྣང་། གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཐོབ་པ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། མཐོང་བ་ཡང་མ་མཐོང་ངོ་། ། ད་ལྟ་ཁོ་ན་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། ཐོབ་པ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྣང་། ཐོབ་བྱ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བལྟ་བྱ་ཡང་མཐོང་བྱའི་དོན་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པས་ན་དེ་ཡོད་པ་ན་དེ་མེད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར། འོ་ན་མཐོང་བ་ཡང་མི་སྣང་སྟེ། གང་གཟུ་ལུམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་ཞེན་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར འདི་ན་མེད་པ་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།མེད་པ་སྣང་བ་ནི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་མི་འཐད་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ལ་སོགས་པ་མ་གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་ག་ལ་ཡོད། འོན་ཏེ་གལ་ཏེ་སྣང་བ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དུ་མ་ཐུན་མོང་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་རྣམ་རིག་དོན་མིན་ན། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་ངེས་མེད་ཅིང་། །སེམས་ཀྱང་ངེས་མེད་མ་ཡིན་ལ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་འང་མི་རིགས་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་དང་མཚུངས། །སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བར་སྙེགས་སོ། །དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྣང་བ་འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དང་མཚུངས་པར་དོན་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཡུལ་དང་དུས་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་མི་འཐད་པ་མེད པ་ཁོ་ནའོ།

无形的显现不依赖于任何事物，因为有形众生的障碍即是所依。永远不与其他所依相关联，因为一切时皆以自身为依。
虽然其他处所和时间是所依，但由于不是彼处的任何事物，故唯有住于自处自时才能显现。如此，又怎能有其他形相的显现？若非如此，则唯是无中显现，而非其他形相的显现。
即使承许有其他形相的显现，也必须承认是无中显现，因为若是有的显现，则其他形相的显现不合理。
若说虽无关联于其他处所和时间却仍有显现，如果这是可能的，则有关联者也是无中显现。如此则与世间认知相符，因为世间只认知有关联者是无，如同海市蜃楼中无水一样。
若说无不能明显，因为不见空中花的缘故。则有关联者也不应显现为无，如此也不应有其他形相的显现，对此难以避免空中花显现的过失，因为能说'非其他形相的显现，因为不见空中花的缘故'。
再者，若说彼无而显现，有关联时不应显现为具有相违，而是彼有关联者显现为依于其他处所和时间，而彼亦非如是，故应理解为唯是无的显现，谁能违背此理？
由此亦不应否定无的显现，因为当对蜃楼等起水等认知时不能获得水等。若是有的显现，则此唯是水的认知时趣入彼境不应有欺惑。
若说在彼处彼时不能获得，则不应见到。若说因为存在于其他处所和时间，为何不能获得？若说因为不能在其他处所和时间获得，则如何能见？若能见，为何不能获得？
如获得是以事物存在为因，见到也是如此。因此，若依见而有，为何依获得而无？若有，为何不得？若无，为何显现？
若说未见获得他处所有，则见到也未见。若说唯现于现在，为何获得不显现？若说因为无所得，则所见也不异于所见义，故彼有时彼无不应理。
那么见也不显现，随执著邪见欲望即可。因此，此处唯是无中显现，而无中显现不应有所缘，如此则何有因等不成等过失？
若说若显现无所缘，则彼不应决定处所等，诸因不应共同，亦非能作所作。如说：'若识非对境，处时应无定，心亦应无定，作业亦非理。'
此说不实，因为'如梦所经验，显现'所说。此义为：此显现如同梦中经验一样无实义，故如彼相同，处时决定等非不应理，唯是无而已。

།འདི་ལྟར་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིའི་དངོས་པོ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པར་མྱོང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བརྒྱུད་ནས་ཕྱི་རོལ་ཁོ་ན་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་དུ་ཆུག་མོད། ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་ནི་དེའི་ རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་བསྒྲུབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཉེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་རྨི་ལམ་ན་དེ་སྣང་བ་འདི་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པ་ཞིག་ན། དེ་ལྟ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མ་འཁྲུལ་བ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོང་ཡང་འགའ་ཞིག་ཁོ་ནར་ དེ་སྣང་བ་ན་དེས་ངེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གལ་ཏེ་དེ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་སྣང་བ་བསྐྱེད་ན་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་གར་རུང་རུང་དུ་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དངོས་པོ་ཐུན་མོང་བ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཐུན་མོང་དམིགས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་གཉིས་མཚུངས་ པར་རྨི་ལམ་རྨི་བ་ནའོ།།རྨི་ལམ་སྨོས་པ་ནི་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། ཟླ་བ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ལ། སེམས་ངེས་པ་མེད་པར་མཐོང་བ་ཉིད་དོ། །དེར་ཟླ་བ་གཅིག་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོའི་དོན་ཁོ་ན་ཐུན་མོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཟླ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་མོད། རེ་ཞིག་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མེད་ལ། དེ་ཡང་འདིར་དབང་པོའི་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་རྒྱུད་ཅན་གྱི་ངེས་པ་མེད་པར་མྱོང་ན། ཟླ་བ་གཅིག་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ། གང་ལ་དོན་དང་འབྲེལ་པའི་དྲི་ཡང་མེད་པར་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ སྣང་བ་དེར་ཐབས་ཅི་ཞིག་ཡོད།དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་མེད་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྣང་བ་ཉིད་དེ། ཇི་ལྟར་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཆུའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་བཏུང་བ་དང་། རྐྱལ་པ་ལ་སོགས་པ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་སྐོམ་པ་ཞི་བ་ལ་སོགས་པའི་དོན་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཇི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་ན་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་གནས་སྐབས་ན་ཡང་ཡིན་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་དོ། །རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་ཆུའི་འབྱུང་བ་དེ་དག་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལས་ཅིར་འགྱུར། བདེན་པ་ རྣམས་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་མི་འགྲུབ་པོ་ཞེ་ན།མི་བདེན་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པ་ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཡིན། རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་མི་བདེན་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལས་སད་པའི་ཤེས་པས་གནོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གནོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཡིན། མི་བདེན་པར་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། རང་ གི་ཡུལ་བསྒྲུབ་པ་ནི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་ལ།གཞན་གྱི་ཡུལ་འཕྲོག་པ་ནི་མིའི་བདག་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སད་པའི་ཤེས་པ་འདིས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་པར་བྱེད། དེ་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་གཞན་གྱི་ཡུལ་མེད་པར། །ཤེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ འདོད་ན།།རང་དོན་འཇུག་ལྡན་ཤེས་པ་ཡིས། །མེད་པར་ཇི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱེད། །ཅེས་བཤད་དོ། །དེས་མི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་སད་པའི་མཐོང་བ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་དེས་མི་དམིགས་པའི་ ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་སད་པའི་ཤེས་པ་རང་གི་ཡུལ་ལ་དམིགས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་ཟད་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་རྨི་ལམ་དུ་རྨིས་པ་རྣམས་སད་ན་དམིགས་པ་རྣམས་ལ་མེད་པས་མི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་བླུན་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། ། འགྲོ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གེགས་མི་བྱེད་པ་ཡིན་པས་ན། བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་ན། རྣམ་པར་རྟོག་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་གཞན་གྱིས་ཅི་བྱ་སྟེ། བཤད་པ་མཛད་པས། དེས་ན་འདི་དག་མེད་ཉིད་དུ། །བྱ་བ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཡིན། །དེ་དག་འགྲོ་སོགས གེགས་མེད་པ།།དེ་དག་ལ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།

虽然没有外境等确定的外在事物，但在梦中的体验中确实经历了确定的境界等。如果说这是间接由外境作为原因，即便承认它是原因，也不能证明境界等的确定性是由它作为原因。如果说在外境等所在之处，梦中显现彼境是确定性的原因，但事实并非如此，因为这将导致无错乱的过失。
即使彼境空无，仅在某处显现，也不合理地成为确定性的原因。如果由自性空而生起显现，因为无差别，将随处都能生起。虽然没有共同的事物，但心识是共同所缘，即当两人做相同的梦时。
提到梦是为了表示错乱的认识，如同在其他错乱认识中看到二月等显现时，可见心识并无确定性。如果说在彼处只有一月等本性的对境是共同的，虽然有月亮等，但首先没有二等本性，而且在此若由具有相同根器过失的相续者无确定地经验，说有一月等又有何用？
对于毫无实际对境关联而显现发丝等的情况，有什么办法？同样，即使没有外境，在梦中也显现做事，如同清醒状态时以水为因缘的饮用、游泳等，以及与之相关的止渴等作用的实际行为一样，在梦境状态中也是如此。
因此，如同在梦中无外境而有确定的境界等一样，在清醒状态中也是如此，这并不矛盾。如果说在梦境状态中没有那些水的元素，那又如何？如果说真实的诸法与此不相符，那么与不真实无差别者怎么会是真实？
梦中显现的诸法不真实，是因为被清醒的认识所破除。如果问什么是破除？是令知不真实。成立自境是认识的特性，夺取他境是人主的特性。因此，这清醒的认识如何能证成梦境状态的境界不存在？
如说：'若许能了知，他境为非有，具入自境识，如何知无有？'由于是不可得的本性，那么梦中的认识也应能证成清醒所见显现的诸法不存在，因为它们对彼也是不可得的本性。
如同清醒的认识仅仅缘取自境一样，梦中的诸识也是如此。如果说梦中所梦见的诸法在醒时因不可得而不知，这纯属愚痴。
由于不妨碍行走等，以作用本身证成无有才是主要的，何需其他分别念的证成？如论说：'是故此等无，以作用而说，彼等行等无障碍，于彼等是有。'

།སད་པ་ན་སྣང་བ་དང་རུང་བ་ཉིད་དུ་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པའི་གཉིད་ལོག་པ་ན་སྣང་བའི་དམིགས་པས་དེ་དག་མེད་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན། སད་པ་ལ་སྣང་དུ་[(]རང་[,]རུང་[)]བའི་མཐོང་བས་ཀྱང་རྨི་ལམ་ན་ སྣང་བ་རྣམས་མེད་པར་མི་སྒྲུབ་བོ།།འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་མ་གཟུང་ཡང་སད་པ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་མེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གཉིད་ལོག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མི་འགྱུར་རོ། །སད་པའི་ཤེས་པ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདིར་མནའ་ཆུ་བཏུང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །འོ་ན་སད་པའི་ ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེའི་ཕྱིར་ན་གཉིད་ལོག་པ་ཡུན་མི་རིང་བར་སད་པ་ན་ལུང་དང་གོས་བངས་པའི་གནས་སྐབས་དུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་རེ་ཞིག་ལ་བརྟེན་པའི་འབྱུང་བ་འཐོབ་པ་ག་ལས་ཡིན། དེས་ན་འདི་རྣམ་པར་མི་ཕྱེད་ རྨི་ལམ་གྱི་དུས་ན་མེད་པར་བརྟག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེ་ན།དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་སྣང་ལ། དེས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སད་པ་ན་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་ན་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་ པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་འདི་དག་མ་དམིགས་ཀྱང་དུས་གཞན་ན་མེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། འདི་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སད་པ་ན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སད་པ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་རྣམས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་མཚུངས་སོ། །གཉིད་གཅིག་ལ་ ཡང་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་ན་འདི་དག་གཉིད་གཞན་ལ་ངེས་པར་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དེ་ག་ལས་ཤེ་ན།འོ་ན་སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་སད་པ་གཅིག་ལ་ཡང་ངེས་པར་ཁྱབ་པར་མི་བྱེད་དེ། དེས་ན་འདི་དག་ཀྱང་གཞན་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་རྗེས་སུ་ མི་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་དམིགས་སོ་ཞེ་ན།རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་རྨི་ལམ་གཞན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་སྣང་བའི་བག་ཆགས་སད་པར་མཚུངས་པས་ན་སྔ་མ་དང་འདྲ་བའི་སྣང་བ་འབྱུང་ བར་ཟད་དོ་ཞེ་ན།སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་རྟོག་པ་མཛའ་བོས་འདོད་པ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པས་ན་མི་བདེན་པ་ཉིད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སད་པ་ན་དམིགས་པའི་གློག་ལ་སོགས་པ་ཡུན་རིང་དུ་མི་གནས་པར་འདོད་པ་རྣམས་དང་ བརྟན་པ་དང་མི་ལྡན་པ་གཞན་ཡང་མི་བདེན་པར་འགྱུར་རོ།།སྐད་ཅིག་སོ་སོ་ལ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་ལྷ་དགའ་བ་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །རྨི་ལམ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་ཡུན་རིང་དུ་མི་འཇུག་པ་ན་མི་ བདེན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ན་སད་པ་ན་མཐོང་བ་རྣམས་བཟློག་པ་ཡིན་པས་བཟློག་པར་བརྗོད་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིས་ཡུན་རིང་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་རྨི་ལམ་ན་སྣང་བ་ཡང་སྨྲ་དགོས་ཏེ། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་ཁ་ཅིག་ནི་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འཇིག་ལ། དེ་ལས་གཞན་ནི་སད་པའི་དུས་ ཀྱི་བར་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་འཐད་དོ་ཞེ་ན། བདེན་པ་ཡིན་ཡང་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་འགའ་ཞིག་ཡུད་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པ་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནམ། བག་ཆགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འབྱུང་བ་ མི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱང་འགའ་ཁོ་ན་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།གལ་ཏེ་འདི་སྲིད་པ་ཡིན་ན། སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད། །དེའི་ཕྱིར་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བ་སད་པའི་སྣང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་མི་བདེན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །གཞན་ཡང་འདི་དག་ ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་མི་བདེན་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོར་ཡིན་ན། ཁོ་བོ་ཅག་ལ་སད་པའི་སྣང་བ་དེ་ལས་བཟློག་པར་མ་གྲུབ་པས་ན་ཆོས་མི་མཐུན་པར་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།

如果说：'醒时的显现与适宜性不相等，睡眠时的所缘境不能证明它们不存在。'那么，醒时所见的显现也不能证明梦中显现不存在。
如果说：'虽然没有被错乱的认知所取，但醒时的显现是不存在的。'那么，睡眠时也应如此。
如果说：'醒时的认知是不错乱的。'那么在此应当饮誓水。
如果这样，醒时认知所取的对境在梦境时不会相续，因此睡眠不久醒来时，所得的衣物等物质是从何而来？因此，这是无法分别的，不能认为梦中是不存在的。
这是不正确的，因为对梦中显现也是相同的。它们在其他梦中也显现相续，因此如果它们在醒时不相续，在其他梦中也不应相续。
因此，虽然未被认知，怎么能说在其他时间不存在？如果说：'这一切都不在其他梦中相续。'那么，醒时的一切显现也不都在其他醒时相续，这是相同的。
如果说：'一个睡眠中睡眠的显现也不遍满，那么这些怎么能确定在其他睡眠中相续？'那么，醒时的显现在一个醒时中也不确定遍满，因此这些也不会在其他时相续。
如果说：'虽然有些不相续，但观察到其他的相续。'那么，对梦中显现也是相同的。
梦中显现是否完全不在其他梦中相续？还是说由于与醒时相同的显现习气，只是生起与前相似的显现而已？醒时的显现也是如此。
如果这样思维，是随顺友人的愿望。
如果说：'梦中显现因为不长久住，所以是不真实的。'那么，醒时所见的闪电等不长久住的现象，以及其他不稳固的事物也将成为不真实。
在每一刹那生起不同的分别念的差别，按照持此说法的天欢喜的观点，也将变得极不明显。
对于说梦中所见不长久相续故不真实的说法，应当以醒时所见相违而予以反驳。
即便如此，也必须说有长久相续的梦中显现，因为有些梦转瞬即逝，而其他的则持续到醒来为止。
如果说：'这样的虽然不真实，但在其他时间相续是合理的。'那么，真实的也有些转瞬即逝，这难道不合理吗？
如果说：'由习气差别的力量所生的不真实者，也只有某些在其他时间相续。'那么，如果这是可能的，醒时的显现也是如此。
因此，不能证明睡眠时的显现比醒时的显现特别不真实。
此外，这些是作为外境的本性不真实呢？还是作为心识的本性不真实？如果是作为外境的本性，对我们来说醒时显现与此相违未经证成，所以不应说为相违。

།འོན་ཏེ་ཤེས་པའི་ངོ་བོར་ཡིན་ན། འདི་ནི་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་ ལ་གནོད་བྱེད་དམ་དུས་གཞན་དུ་རྗེས་སུ་མི་འཇུག་པས་ཀྱང་རུང་སྟེ།ཚངས་པས་ཀྱང་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །འདི་ལྟར་གནོད་པར་བྱེད་པས་ནི་ཕྱི་རོལ་གྱི་ངོ་བོ་ཙམ་སོལ་གྱི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་མཐོང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ནི་གནོད་བྱེད་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ངོ་བོ་ ལས་ཉམས་པ་ནི་མི་བྱེད་དེ།དེ་སྐད་དུ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །ཡིན་ཕྱིར་གསལ་བར་སྣང་བ་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན། །ཡིན་ན་སྤྱི་ལའང་ཐལ་བར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་འདོད་ཕྱིར་སྐྱོན་ཡོད་མིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །རྨི་ ལམ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་ནི་དོན་བྱ་བ་བྱེད་པར་སྣང་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར།དེ་དག་ནི་དོན་བྱེད་པ་འགའ་ཡང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་སྣང་བ་དེ་དང་དེ་ལས་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅི་འདི་དག་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི་དུས་ངེས་པར་མི་འགྱུར་ལ། རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་དག་གི་རྒྱུ་གང་ཡིན་པ་བརྗོད་དགོས་སོ། །རང་གི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་མེད་པར་ཡང་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་འབྱུང་བར འགྱུར་རོ།།མེ་ལ་སོགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཁོ་ན་སྲེག་པ་ལ་སོགས་པ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སད་པའི་སྣང་བ་ཡང་དོན་བྱ་བ་མེད་ཀྱང་བདེན་པར་གྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། འཁྲུལ་པ་ཙམ་ཡང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངེས་པ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སད་པའི་སྣང་བ་བདེན་ པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྣང་བ་མི་བདེན་པར་སྨྲ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་ལྟར་ན་རྨི་ལམ་དུ་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པའི་བདེ་བ་སད་པར་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ཁུ་བ་འབྱུང་བའི་འབྲས་བུར་མི་འགྱུར་རོ།།བདེ་བ་དེ་ནི་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་གནས་ སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་སད་པ་ན་བུད་མེད་དང་ཕྲད་པས་བསྐྱེད་པའི་བདེ་བ་ཅི་འདྲ་བར་དམིགས་པ་དེ་འདྲ་བ་མེད་པ་ན་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འཐད། འབྱུང་ན་ནི་རྒྱུ་དང་ལྡན་པ་ལས་འདས་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སད་པ་དང་གཉིད་ལོག་པ་ལ་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་ དེ།མངས་པས་ཆོག་གོ། །གཞན་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྣང་བ་དོན་མེད་པ་ལས་ཁྱེད་ཀྱིས་ཡུལ་ལ་སོགས་པ་ངེས་པ་མི་འཐད་པར་ཐལ་བ་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་འདི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་གཉིད་ལོག་པའི་སྣང་བ་དོན་མེད་ཀྱང་ཡུལ་ངེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་བཞིན་དུ་ སད་པ་ལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ཡིན་ན།དེ་ལ་འདིར་སད་པ་ན་དམིགས་པ་རྣམས་བདེན་པས་ཕྱིར་འཇིལ་བའི་སྐབས་ཅི་ཡོད། གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་ན། འོ་ན་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། གཟུང་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི། །རྣམ་ཤེས་དམ་པའི་དོན་དུ་ཡོད། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ ལས་གྲོལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དམ་པའི་དོན་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའི་ངོ་བོར་ཡོད་ཅིང་བདོག་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་དུ། གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །བློ་ཡི་ཉམས་མྱོང་བྱ་གཞན་མེད། །དེ་ཡི་མྱོང་བ་གཞན་ཡོད་མིན། །དེ་ནི་དེ་ལྟར་རང་ཉིད་གསལ། །འདི་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ ཀྱང་།།ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ནི་འདི་སྐད་དུ། །ལུས་དང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོར་གྲགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པར་ ཤེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ།དེ་ཡང་རང་རིག་པ་ཡིན་པས་ན། གང་གིས་ཀྱང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་ནི་རྟོག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཀུན་ཏུ་བཏགས་པའི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོ་དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ ཟེར་རོ།

然而，如果是识的本性，这对梦境显现的障碍或其他时候不随行也好，即使梵天也无法成立。如此，障碍仅能破除外境的本性，而不能破除识的本性。对于眼翳者所见的发丝等，并不会从障碍的认知本性中退失，如所说：'由于是识的本性之义，故而明显显现。'同样地：'若是识的本性之义，则于共相亦应有过失。由于如此承许，故无过失。'如是所说。
这些梦境显现若显为能作事，怎么会成为无呢？它们并不能作任何事，因为它们的所作事是不存在的。然而，从彼彼显现中产生错乱。那么，这些是无因还是有因？若是无因则不会成为确定时间，若是有因则应说明它们的因是什么。若说是自己的习气成熟，则无火等错乱时也应生起燃烧等错乱。
若说唯有火等错乱才是燃烧等错乱的因，那么清醒时的显现虽无所作事也应成为真实成立，因为仅是错乱也成立因果决定故。对于主张清醒显现为真实而说梦境状态显现为不真实者，按照他们的观点，梦中与女人相遇的快乐就不应成为醒时随行和出精的果。
那快乐不是由与女人相遇所生，而是由心的特殊状态所致。那么，醒时所缘如与女人相遇所生的快乐，在无此时如何合理生起？若生起则应成超越有因，是故醒时与睡眠无任何差别，略说为足。
复次，你们从识的显现无对境而推出境等决定不合理的过失，对此我们如是说：如同睡眠显现虽无对境却具有境决定等，醒时亦复如是。对此，这里有何机会说醒时所缘是真实而反驳？
若无外境，那么什么存在呢？离所取能取的识于胜义中存在。离所取和能取的识以无增益的本性存在。如是说：'由无所取能取故，心的体验无他事，彼无他体验，彼如是自明。'世尊亦说：'如同愚者所分别，外境实不存在，心为习气所扰乱，显现为境而生起。'
对此有些人这样说：一切所知为身和境的本性，皆是识性，又因为是自证，故非任何所取能取，所取能取的本性是分别增益。因此，离遍计所取能取本性的识是真实。

།གཞན་ནི་དོན་དམ་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྟོག་པའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་མ་སྦགས་པར་ཤེལ་དག་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་འདི་དག་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཁོ་ནར་མ་རིག་པས་བསྟན་པས་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། དེས་གཟུང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ མེད་པས་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་འཛིན་པ་པོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེའོ།།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་གཞུང་རྒྱ་མཚོ་ཡི། །ཕ་རོལ་སོན་རྣམས་དེ་སྐད་སྒྲོགས། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བའི་གཞུང་ཁོ་ན་ཟབ་ཅིང་གཏིང་དཔག་དཀའ་བ་རིན་ཐང་མེད་པ་དེ་ཁོ་ན་རིན་པོ་ཆེའི་གཞི་རྒྱ་མཚོ་ སྟེ་ཆུ་གཏེར་ཡིན་ལ་དེའི་ཕ་རོལ་ཕ་མཐར་སོན་པ་རྣམས་དེ་སྐད་དུ་སྒྲོག་གོ།།འོ་ན་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེ་ན། མཁས་རྣམས་རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱང་། །དམ་པའི་དོན་ནི་ཡོད་མི་འདོད། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ཡང་མཁས་པ་རིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་རིག་པ་རྣམས་དོན་དམ་པས་སྤྱོད་པར་མི་འདོད་དོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་། །བྲལ་ཕྱིར་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན། །རང་བཞིན་དུ་འཐད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་གཅིག་གམ་དུ་མར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། དེས་ན་འདི་ནམ་མཁའ་ཆུ་སྐྱེས་བཞིན་དུ་དོན་དམ་པ་ཡིན་པར་མི་རིགས་སོ། །སྦྱོར་བ་ནི་གང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་པདྨ་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པར ཤེས་པ་འདི་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ།།གཏན་ཚིགས་འདི་མ་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་བཞིན་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་མི་ལྡན་པར་གསལ་ བའི་ཕྱིར་ཏེ།གང་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་དུ་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ན་གནོད་བྱེད་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་ནང་ཡིན་ན་ཡང་ཡོད་དོ། །གནོད་བྱེད་ཀྱིས་ནི་རགས་པ་གཅིག་ ཡིན་པའམ།རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་མ་ཡིན་པ་སེལ་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཡང་གལ་ཏེ་རགས་པ་གཅིག་ཡིན་པའམ། གལ་ཏེ་རྡུལ་ཕྲན་དུ་ཐ་དད་པའི་དུ་མ་ཡིན་གྲང་ན། རྣམ་པ་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་སུན་ འབྱིན་པ་གསལ་བར་མི་ནུས་སོ།།གང་གིས་དེ་མ་ཡིན་ན་མི་འབྱུང་བ་སུན་འབྱིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་གནོད་བྱེད་ལུས་མེད་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཡིན་ ཏེ།རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་རྒྱས་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པ་འདི་ཉིད་ལུས་ཡིན་ན། འདི་ཕྱི་རོལ་ཡིན་ན་ལུས་ཞེས་བྱའོ། །ཤེས་པ་ཡིན་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་དང་མིང་ཅན་གྱི་འབྲེལ་པ་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་དུས་ འདི་ཙམ་གྱི་བར་དུ་མ་རིག་གོ།།དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ལ་མ་རེག་པའི་སུན་འབྱིན་པ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ནི་མིང་ཙམ་གྱིས་ལྡོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་སྙམ་དུ་གང་དག་གི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་ལ་སྐྱོན་འདི་ ཡོད་ཀྱི།གང་དག་གིས་ཕྱོགས་རྣམ་པ་དང་བྲལ་བའི་རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བ་འདི་མ་གྲུབ་པའི་ལམ་ལ་གནས་པར་ཇི་ལྟར་མི་འགྱུར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ་འདི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་གསལ་བའི་སྔོན་པོ་ ལ་སོགས་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་གསལ་བ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡང་མྱོང་བ་མེད་དོ།

其他，胜义中的识如同清净水晶一般，未被一切分别垢染，而这些行相唯是由无明颠倒所显现，所谓的所取是完全不存在的。由于它在一切行相中都不存在，所以能取识的执取者也不存在。
瑜伽行派的海洋般教法，已达彼岸者们如是宣说。瑜伽行派唯识宗的教法深奥难测无价，正如宝藏大海，已达彼岸究竟者们如是宣说。
那么中观派的见解是怎样的呢？诸智者对于识本身，不许其胜义中存在。瑜伽行派认为胜义中存在的识，诸通达真实理趣的智者们不许其胜义中存在。
为什么呢？离一多自性故，如同虚空莲花。自性成立即是胜义中承许，而它必定是一或多。此识离一与多，因此如同空中莲花，不应是胜义。
论式为：凡离一多自性者，胜义中不存在，如虚空莲花。此识也离一多自性，这是能遍不可得。
此因不是不成立，因为若识具有行相，如同外境般明显不具有一多自性。世间所假立为外境者，即是唯识行相论者所说的识。
因此，若是外境时有能破，则当是内时也同样存在能破。能破即破除粗大一性或微尘多性，识体性所成的行相若是粗大一性或微尘差别的多性，两种情况都不能明显避免外境方面的过失。
若不是彼则不生的过失，不是识为外境的理由。说身体理由的过失对无身的识体性不存在的说法也无实义，因为若具行相则识也是有身的。
具广大境的行相即是身，若此是外境则称为身，若是识则不是，这种名称与所名的关系我们至今未知。
未触及事物本性的过失，不应仅以名称而转，自性存在不能仅以名称而遮遣。
若想：依某些人的观点，识具有行相则有此过失，而依某些人的主张，离行相的唯分别即是真实，对他们来说一多自性离的不成立如何不住于道路呢？说此识是明了自性，除了他们所说明了的青等之外，即使在梦中也未曾经验其他明了。

།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མི་བདེན་པ་ཡིན་པ་གཞན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ལྷག་ལུས་པ་ཅི་ཡོད། ཇི་སྟེ་འདིར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་ན་དུས་མཉམ་དུ་ནང་གི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་མྱོང་བ་ཡིན་ལ། དེ་ལ་བསྙོན་ན་ནི་ མི་བསྙོན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ།།སྣང་བའི་སྔོན་པོ་ཉིད་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཀྱང་བརྗོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། སྣང་བ་ནི་བདེ་བ་ཉིད་དུ་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཆད་པའི་སྔོན་པོ་འདི་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའམ། བདེ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ནི་འགས་ཀྱང་རིག་ པ་མེད་ཀྱི།འཇིག་རྟེན་ནི་ང་བདེའོ་ཞེས་བདེ་བ་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞིར་ཞེན་པར་བྱེད་ལ། གང་ཞིག་མངོན་སུམ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་ཞེན་པས་ཇི་ལྟར་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་དེ་ནི་གནོད་པ་བྱེད་པ་མེད་ན་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་མི་འཐད་ པའི་ཕྱིར་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཟུང་བར་བྱ་བའམ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཞིག་གསལ་གྲང་ན་དེ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འཛིན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་འཛིན་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ང་སྔོན་པོ་ལ་ སོགས་པ་འཛིན་ནོ་ཞེས་འཛིན་པ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་བྱེད་ལ།བཀོད་པས་དབེན་པར་སྣང་བ་དེ་ལ་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་དང་ཐུན་མོང་དུ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཚད་མའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་མ་བཀག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ། བདེ་བའི་བདག་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ལ་བློ་དང་ལྡན་པས་བརྩད་པར་མི་འོས་སོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་མྱོང་དུ་ཟིན་ཀྱང་གནོད་བྱེད་ཀྱིས་བསལ་བས་ན་བརྫུན་པ་ཁོ་ནའོ། །འཛིན་པ་ཉིད་ན་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེ་ན། ཅི་འཛིན་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་འདི་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན། དེ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་ནི་མི་འཐད་དོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ནི་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་ཉིད་ནི་གཟུང་བ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་མེད་ན་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བ་དང་ཞུམ་པ་ལ སོགས་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཉམས་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།འདི་ཐམས་ཅད་ནི་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ན་ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་བུ་ལ་ཅོ་འདྲི་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ནི་དེ་དག་དང་ཐ་མི་དད་པས་ན་དེ་དང་འདྲ་བར་བརྫུན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བརྗོད་ པ་ཡིན་ནོ།།དེ་མི་བཟོད་པས་ནི་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ལ་ནི་ཁོ་བོ་ཅག་མི་མཐུན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་འབད་པས་སྒྲུབ་པ་འདི་ཅི་དགོས། དེ་ཉིད་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཡིན་ ཏེ།གང་གིས་དེ་དེའི་ཤེས་པར་འགྱུར་བ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པར་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་ན་འདི་དེས་གསལ་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། དེ་ནི་མི་སྲིད་དེ། གཟུགས་མེད་པ་ལ་གཟུགས་གཞག་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། དུས་མཚུངས་པ་དག་ལ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་ཡིན་ན་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བསྒྱུར་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བསལ་བ་བསལ་བས་ན་དེས་བསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བསལ་བས་ན་བསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན ཅི་ཡིན།འདི་བསལ་བ་དེ་བསལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་དེའི་དུས་སུ་ཡིན། ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་སྔ་མ་ཁྱད་པར་མེད་པས་ན་དེའི་སུན་འབྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་སུན་ཕྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། དུས་མཉམ་དུ་བྱ་བ་ཙམ་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ན། བདེ་ བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如果蓝色等是不真实的，那还有什么其他的识存在？如果在此显现蓝色等时，同时也体验到内在的乐等，对此若有怀疑，则无有丝毫不可怀疑之处。
也不能说显现的蓝色本身就是乐等的本性，因为显现并不显现为乐的缘故。任何人都不会认识到'这个分离的蓝色是乐'或者'是变成了乐'，而世间在快乐时执著'我快乐'作为我执的所依，凡是以现量为先的执著，在没有违害的情况下，应当如此安立。
若不如此，则世俗名言也不应理，因为那个识本身也是蓝色等的能取。即便如此，若有所取或能取明显，那就不是所取，因此唯是能取。
由此也是能取，因为执著'我取蓝色等'作为我执的所依，而对于离开安立而显现的那个，与所取相共同的一多自性空性不是量的对境。因此未被违害所遮，由现量所成立。
对于这个乐的本性、蓝色等的识不是虚妄的道理，有智慧者不应争论。蓝色等虽然被经验，但因为被违害所遮除，所以唯是虚妄。
若说能取必须依赖所取，没有所取则能取也不存在。那么，是这个乐等自性的能取依赖所取，还是能取性依赖所取？其中自性依赖所取是不合理的。自性不是依赖所取而获得的。
能取性是依赖所取的，没有所取则不存在。如果认为仅此而已，对喜悦和沮丧等行相没有任何损害，这一切都因为无有实质而如同询问芭蕉树干。
如此，蓝色等的识因与彼等无别，所以如同彼等是虚妄的，这是我们所说的。若不能接受这点，则应说彼等是有别的，对于乐等的差别，我们并不相违。
因此何需如此努力证成？若说彼即是蓝色等的识，这只是传说而已。因为蓝色等并不明显为乐等。若由彼成立明显的本性，则此应成为彼所明显，但这是不可能的。
因为无色法不应安立色法，同时的事物没有因果本性，若是果则成为实法。那不是所转变的，因为已被遮除所遮除，所以是应被遮除的。
被遮除故而遮除是什么意思？这个遮除是以那个遮除为因，还是在那个时候？第一种情况与前者无别，所以以其破斥而破斥。第二种也不合理，因为若仅以同时而成为所明显，则乐等也应成为彼。

དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མེད་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ན། གསལ་བར་བྱེད་པ་ཡང་ཅི་ལྟར་ཡིན། གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་གསལ་བར་ནུས་ པ་ཡིན་ལ།མེད་པ་ལ་ནུས་པ་མི་འཐད་མ་ཡིན་གྱིས་གསལ་བར་བྱ་བ་ནི་མི་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་མེད་པ་ལ་ནུས་པ་མེད་པ་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པར་མི་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ ཡང་གསལ་བར་བྱ་བ་ག་ལ་ཡིན།གཞན་ཡང་འབྲས་བུ་ལ་ནུས་པ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་ན། གསལ་བར་བྱ་བ་མེད་པ་ནི་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པས་ནུས་པ་ཉེ་བར་འཇོག་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཤེས་པའི་དུས་སུ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་ལོ། །དེས་འདི་ལ་ཅུང་ཟད་ ཀྱང་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་རང་ཉིད་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ལ། ཇི་སྟེ་མེད་པ་ལ་རང་གསལ་བ་མེད་ན། ད་ནི་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། གང་ཡང་རང་བཞིན་མི་གསལ་ཞིང་གཞན་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གསལ་བར་འགྱུར། མེད་པ་ནི་མི་གསལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་རིག་ པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེ་ན།རྣམ་པར་ཤེས་པས་ནི་དེ་གསལ་བར་བྱེད་དེ། དེ་ནི་གསལ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ཁོ་ནའི་ལྟ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་ཤེས་པས་དེ་གསལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ལ། གསལ་བར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་མཚར་འདི་ཅི་ཡིན། དེས་ན་ཕྲད་པར་བྱ་བའི་ལས་ཡིན་པ་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་རང་གསལ་བ་ཡིན་ལ། རང་གསལ་བ་ལ་ནི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །གསལ་བར་མི་བྱེད་པ་ནི་འཛིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ལ། གཟུང་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་མི་འཐོབ་སྟེ། སྔོན པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུང་བ་མ་ཡིན་ཡང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ང་འདི་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་ལས་ཀྱང་འཛིན་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གནོད་པ་བྱས་པའི་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ལུས་ཀྱང་འདིས་འཛིན་པར་བྱེད་པར་ཞེན་ ཏེ།དེས་ན་དེས་ལས་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྲུབ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཙམ་བདག་ཏུ་འཛིན་པས་ཡུལ་དུ་བྱེད་པ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ང་བདེ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མྱོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་མཐའ་དག་ལ་རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་དཀར་ཤམ་མོ་ ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་ངར་འཛིན་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལྔ་ཀ་ཡུལ་ཡིན་པ་ན་ལུས་ཀྱང་དེའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པས་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་བེམས་པོའམ་མེད་པ་ཡིན་ཡང་རུང་སྟེ། འཛིན་པ་མ་ཡིན་མོད་ཀྱི་ཞེན་པར་བྱེད་པས་ན། ཞེན་པ་ལས་ཀྱང་འཛིན་པར་ མི་འགྲུབ་པོ།།གང་ཞིག་གསལ་བ་གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པར་གསལ་བ་དེ་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ཁོ་ནར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་དུ་ཚད་མ་པའི་གཙུག་གི་ནོར་བུས། དེ་ཡི་སྔོ་སོགས་ངོ་བོ་ནི། །རང་བཞིན་དེ་ནི་མྱོང་བའང་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོར་མྱོང་ཡིན་ཡང་། །སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་མྱོང་བར་བརྗོད།།ཅེས་གསུངས་སོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ནས་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཡིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་ག་ལ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ། འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཆོས་ཅན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་གྲུབ་མོད། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལུས་མེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པར་སྣང་བ་བསྙོན་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།ངལ་བའི་ཡན་ལག་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཆུར་ནུབ་པ་དེ་སྙེད་དུ་ཁྱབ་པའི་བདེ་བ་སྐྱེད་པར་མྱོང་ལ། དེ་ལྟར་མྱོང་བ་ཡང་ཡུལ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པ་མཚུངས་པ་ན་ལུས་ བཞིན་དུ་འདིར་ཡང་ལུས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

不是这样的，因为没有青等是不合理作为显现者的缘故。如果说，若无法显现者不是显现，那么显现者又如何成立？显现者是具有显现能力，虽然无法对无有产生作用，但并非不能成为所显现。那么，如同无有没有作用一样，有法也是无有，因此乐等也不会成为显现者，如此一来，青等又怎么会成为所显现？
再者，如果作用是对果的必要，那么无有的所显现不是果，所以安立作用是不恰当的。另外，在认知时显现青等，它对此毫无作用。那么将成为自显，如果无有没有自显，现在又如何显现？若本性不显现且也不从他显现，它如何能显现？
无有只是不显现，而无明本性的识使其显现。识使其显现，它不是显现，这是大真实见，识不使其显现，而说使其显现，这是什么奇怪的事？因此，作为所接触的对境时，青等是自显，对于自显而言，根本没有所谓的使之显现。不显现就不是能取，仅仅是非所取并不能成立能取性，因为青等虽非所取，但也不是能取。
即便从'我执取'这样的执著来说也不是能取，因为是对受损对境产生另一种分别的缘故。非能取的身体也被执为能取，因此它怎么能成立为乐等的能取？也不是仅仅将乐等执为我而作为对境，因为没有'我是乐'这样的体验。
是对五蕴一切的认知，因为见到'我是白衣'等形式的我执。五者都是对境时，身体也包含其中，所以不是非对境。它无论是物质还是无有都可以，虽然不是能取，但由于是能执著，所以从执著也不能成立能取。
凡是不依赖他显而显现的就是识，因此青等本身就是识。如量论之顶髻宝说：'彼之青等体性，本性即是经验，虽以自性而经验，说为经验青等。'
青等本身即是离一多自性的空性之识，因此何来不成立因？如此一来，难道因的一分不是不成立吗？这样，青等和乐等的识也是有法。其中，离一多自性的空性对青等是成立的，但对乐等则不然，因为它是无形的缘故。
这是不存在的，因为它也无法否认遍及对境而显现，如同疲劳的肢体沉入水中多少，就产生多少遍及的快乐体验，如此体验也不能说是不遍及对境，因为身体也将如此成过。当遍及对境相等时，此处如同身体一样也是有形的缘故。

།ཙནྡན་དང་ཚེར་མ་འབྱུག་པ་དང་། འདྲུད་པའི་བཀོད་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པར་གཞོལ་བའི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གྲུབ་པས་ན་ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། གཞན་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཡིན་པ་རྣམས་བདག་ ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་མ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ཐ་དད་ཡིན་དུ་ཆུག་།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པ་ནི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ལུས་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། འོ་ན་ལུས་ཉིད་ནི་བློ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་གྲུབ་ཀྱང་བློའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་པར་མི་བྱའོ།།འབྱུང་བ་སེམས་པ་ཅན་ཡིན་པ་དགག་པའི་ཕྱིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་རང་གི་ལུས་སུ་མྱོང་བའི་འབྱུང་བ་དག་ལས་བློ་ཐ་མི་དད་ན། དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ན་ཡང་དེ་ཡང་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བས་ན་བློའི་ཡུལ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ དོ།།འདིར་ནི་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ལས་ཐ་མི་དད་པར་རྟོགས་ལ། དེ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པ་འདི་མི་འཐད་དེ། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ལྟ་ན། གཞན་གྱི་ལུས་གཞན་གྱིས་མི་འཛིན་པས་ན་གཏན་ཚིགས་ཁྱད་པར་དང་བཅས་པ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལུས་དང་ལྡན་པའི་ལུས་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ནི་ལུས་མེད་པ་ཡིན་པས་མི་འོས་སོ། །དེས་ན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཡང་སྐབས་མེད་པ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཁོ་ན་ཕྱོགས་སུ་བྱས་ནས་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དགོད་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཆ་ལ་མ་གྲུབ་པ་ག ལ་ཡིན།འོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་མི་བདེན་པར་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པར་བྱ། གང་མི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་མྱུ་གུ་བཞིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མི་བདེན་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ལུས་མི་ བདེན་པའི་ཕྱིར་དང་།བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཤེས་པ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ལུས་ཀྱི་ཡང་ལྡོག་པ་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ ལ་སོགས་པའི་ཕན་འདོགས་པ་ཡོད་ན་མིག་ལས་བྱུང་བར་འདོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བ་སྐྱེ་བར་སྣང་ལ།དེའི་ཕན་འདོགས་པ་མེད་ན་མི་སྣང་ངོ་། །མིག་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེར་སྣང་ བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཕན་འདོགས་ན་དེ་དག་ཀྱང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་དག་གིས་ཕན་འདོགས་པ་ནི་དེ་སྐྱེ་བ་ན་ཡོད་པར་ངེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་དག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་དེ་ བཞིན་དུ་དེ་དག་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ན་འབྱུང་བ་ཡིན་གྱི། ཡོད་པ་ཁོ་ན་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱང་སྣང་བ་ན་ཡིན་གྱི་ཡོད་པ་ན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ། །སྣང་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དག་སྣང་བ་ཁོ་ན་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེའི་བདག་ཉིད་ ཅན་གྱི་ལུས་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར།རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་ཡང་ལུས་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན་ཏེ། མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚིག་གི་ཚུལ་ནི་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དེ་ཡོད་ཀྱང་མ་ཡིན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་དེའི་ངོ་བོ་ནི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡོག་པ་ལས་ གཞན་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ལུས་སུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རྒྱུ་ཡིན་ཡང་བདེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། ལུས་མི་བདེན་པ་ཡིན་ན་དེར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པས་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གྲུབ་པས་ན་མི་བདེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འདི་ལྟར་གང་དག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་དེ་དག་ནི་གཅིག་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་ཤེས་པ་དང་དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་ནོ།

由于涂抹檀香和荆棘，以及随顺拖拽等行为所产生的快乐等感受已经成立，怎么会成为无身体的呢？再者，执我的所依虽然可以不同于色等执我的所依，但是执我所缘的身体若与意识分离，则仅成为期望的对境。快乐等并非显现为与身体分离的。因此不应说'身体本身不是心识，虽然身体已经成立，但对心识的分别仍有怀疑'。
为了否定大种具有心识，应当说：如果从自身所感受的大种与心识无别，那么在现见大种时也应现见心识，因此就不会对心识的对境产生怀疑。在此，了知快乐等与识性的身体无别，对此的破斥也不合理。因为按照唯识宗的观点，他人的身体不被他人所取，所以带有差别的因不成立。
身体所具有的身体性与身体无别就成为无身，这是不合理的。因此，对于某一方的部分不成立也完全没有机会。另外，应当以具有行相的识作为主张，安立能遍不可得因。如此一来，又怎么会有部分不成立呢？
那么，如何说明无行相的乐受等识不真实呢？凡是由不真实因所生的都是不真实的，如同芽一样。乐受等也是由不真实因所生，这是自性因。由于身体不真实，以及乐受等是由此所生，因此能立不是不成立的。
若说乐受等是由前识所生，而非由身体所生，这是不对的，因为见到它们随顺身体的生灭。当眼等有所助益时，可见产生从眼等所生的乐受等，当无所助益时则不显现。
若说眼等并非助益，而是显现为彼的诸识才是助益，那么如果显现为彼的诸识能助益，它们就必定会助益。它们的助益具有在生起时必定存在的特征，这一点对它们也同样适用。正如乐受等确实存在一样，它们也是如此。
若说它们显现为彼时是存在的，但并非确实存在，那么显现为彼的诸识也应当是显现时存在，而非确实存在。若说这些具有显现本性的东西唯有显现才存在，那么为什么具有此本性的身体的存在不也是如此呢？
若说虽有随顺关系，但身体不是因，因为不真实，这种说法方式是有过失的。因为因果之间的那种本性，除了随顺和返背之外别无他物。
再者，虽然显现为身体的识是因，但已成立乐受等的因不真实，因为如果身体不真实，则显现为彼的识由于同时认知决定而成立无差别，所以不真实。因为凡是同时认知决定的都是一体，如同识与其自性一样。

།ལུས་དང་དེར་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་འདི་དག་ཐ་དད་མེད་པར་གྲུབ་པར བྱེད་དོ།།དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པའི་ཕྱིར། །སྔོ་དང་དེ་བློ་གཞན་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་ཞིག་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པས་ངེས་པར་གཅིག་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཐ་དད་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གང་ཞིག་གང་དང་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་ དམིགས་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་ཟླ་བ་གཅིག་ལས་གཉིས་པ་བཞིན་ནོ། །དོན་ཡང་རང་གི་ཤེས་པ་དང་ངེས་པར་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པར་སློབ་དཔོན་བཞེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ནི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ མེད་པས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ཏེ།འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དང་འགལ་བ་ནི་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ནི་ལེགས་པར་སེམས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པར་འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་དེ་མེད་ན་ངེས་པ་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། མི་ བདེན་པ་དང་དེའི་ཤེས་པ་བདག་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་དེ་ཡོད་ན།འབྲེལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ལ། དེས་ན་འབྲེལ་པ་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་སྟེ། ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་འདི་སྲིད་པ་ན། རང་གི་འགལ་ཟླ་མི་འགོག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་ཡང་སྲིད་པས་ན་ འདི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་མ་ཡིན།ཁྱབ་བྱེད་འགལ་བ་དམིགས་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་མ་རིག་གོ། །རིགས་པ་ཤེས་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱ་ཆེར་འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་རིགས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ ཡིན་ན་འབྲེལ་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ནི་རྒྱལ་བའི་བཀའ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་ཀྱང་ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེ་འདིའི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་པས་ན། དངོས་པོ་ལ་ཡང་དེ་མེད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྱུར། ལྷན་ཅིག་དམིགས་ པ་ངེས་པ་འདི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ལ།རྒྱུ་མཚན་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཁོ་ན་ནི་རྒྱུ་མཚན་མ་ཡིན་གྱི། མ་རིག་པའི་ནུས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་ན་བདེན་པའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་མེད་པའི་དོན་ཡང་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། དངོས་པོ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ལ་ནི་མ་རིག་པའི་བྱེད་པ་ མེད་དོ།།དེ་ནི་མེད་པ་སྟོན་པར་ནུས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དེར་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་འབྲེལ་པ་བཙལ་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མི་བདེན་ཏེ། དེར་ཡང་རིག་པའི་བྱེད་པ་རྟོག་པ་ལ་འགལ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་ལྟར་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཤེས་པས་མི་ བདེན་པ་ཉེ་བར་སྟོན་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་རིག་པའི་དབང་གིས་མི་བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པར་འགྱུར་བས་ན་འདི་ནི་གྱི་ནའོ།།དེས་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མི་བདེན་པ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དཔེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་མྱུ་གུ་རེས་འགའ་དམིགས་ པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།དམིགས་པར་རེས་འགའ་བ་ཡིན་གྱི་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་འགྱུར་རོ། །དམིགས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་ཁོ་ན་རེས་འགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན་མོད་ཁྱེད་དམིགས་པ་ཡང་གང་ལ་འདོད། གལ་ཏེ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཡིན། དེ་རེས་འགའ་བ་ཡིན་པས་ན་འདི་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དེའི་དམིགས་པ་ཡིན་ཏེ། འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རྒྱུ་ཡང་མ་ཡིན་འབྲས་བུ་ཡང མ་ཡིན་ནོ།།རྒྱུ་གཅིག་པ་ཡང་མ་ཡིན་རྣམ་པ་གཞན་གྱི་འབྲེལ་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡང་དེའི་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དེ་རང་ཉིད་ཀྱང་རེས་འགའ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་དེའི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་རེས་འགའ་དམིགས་པར་འགྱུར། དེས་ན་དེ་ཉིད་རེས་ འགའ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འདོད་ཀྱང་ཁས་བླང་དགོས་སོ།

身体和显现于其的识也是必定同时所缘，这是以自性因成立这些无有差别。如是所说：'由于同时所缘决定，蓝色与其识非异。'并非由同时所缘而成立为一，然而是无差别，凡是与何者必定同时所缘，彼即非异于彼，如一月亮与第二月亮。
对境也与自识必定同时所缘，此即是遍行相违所缘，此为阿阇黎所许。差别必定遍于无同时所缘，因为无关联故。与此相违即是同时所缘决定，如是思维非为善思，若同时所缘决定是以关联为因，则彼时无有则无决定，然而非真实，与其识于我无有关联，唯有彼存在时，不应成为关联之因。
因此，无论有无关联，当有此同时所缘决定时，不能遮遣自之相违，差别亦可能，故于此返体有疑惑，如何不是不定？如何是遍行相违所缘亦不知。了知正理者说识具有行相，此是广释作者之密意，是大正理。
若谓若是事物则依赖关联，若是无事则不然。此是佛语，虽然无事无关联而是同时所缘决定，此非其因，故于事物亦何故不成无彼？此同时所缘决定具有因，不应无因。非唯关联是因，由无明力所执取故，显示真实自性即是显示极无之义，于显示事物则无无明之作用。
彼具有能显无之相故。因此，若谓于彼应寻求成为事物之关联，此不真实，因为于彼亦无碍于明知之作用分别故。如由无明力识显示非真实，如是由明力亦显示非不真实，故此是偏执。因此非因不成。
若谓非真实非果故，喻无能立，则芽如何成为有时所缘？若谓所缘是有时，彼非如是。于乐等亦如是。由是所缘自性故，唯彼等是有时，若谓芽等亦如是，汝许何为所缘？若谓是事物自性体性，彼是有时故，此如何非有时？
若谓是乐等，如何是彼之所缘？因为无关联故。彼非是芽之自性，亦非因，亦非果。亦非同因，亦非他相之关联，无关联亦非彼之所缘。因此，彼自身亦非有时，亦非彼之所缘，如何成为有时所缘？因此，虽不许彼即是有时，亦必须承许。

།རེས་འགའ་བ་ཡིན་ཡང་གལ་ཏེ་མི་བདེན་པ་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་ན། འོ་ན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །བརྫུན་པ་ཡང་བརྫུན་པའི་རྒྱུར་གྲུབ་པ་ན་ཆོས་མཐུན་པའི་དཔེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་གཏན་ཚིགས་ འདི་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།དོན་དམ་པ་ཉིད་ལ་ནི་དོན་དམ་པའི་རྒྱུ་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་ཁྱབ་ལ། དེ་ཡང་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་འགལ་བས་ན། འགལ་བ་དམིགས་པས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ལས་ལྡོག་པ་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་ག་ལ་ཡིན། འདིས་ནི་མི་བདེན་པའི་འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་ པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པར་སྒྲུབ་ལ། རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པས་ན་ཆ་ལ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ཡོད་ན་གཏན་ཚིགས་འགྲུབ་ པ་མ་ཡིན་ནམ།གཏན་ཚིགས་འདི་ལ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞི་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་མེད་པས་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ཆོས་ནི་གཞི་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མེད་ན་མི་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཀྱིས་དབེན་པ་དེ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ནི་དངོས་ པོའི་ཆོས་གཅིག་དང་དུ་མ་མེད་པ་གཏན་ཚིགས་ཉིད་དུ་འདོད་ལ།དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་ངོ་བོ་མི་འཐད་པས་ན་ཇི་ལྟར་མ་གྲུབ་པ་ཡིན། དངོས་པོའི་ཆོས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཅན་དངོས་པོར་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་ཏེ། མེད་པ་ནི་གཞི་ལ་སོགས་པར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མེད་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མ་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་མི་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཅི་ད་ནི། རང་བཞིན་གྲུབ་པ་རབ་ཏུ་འགྲུབ་བམ། མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་དེ་དག་མ་གྲུབ་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེ་ལས་ལྡོག་མེད་ན། །གཏན་ཚིགས་འཇུག་པར་འདོད་དམ་ཅི། །དེ་ཡང་མིན་ན་འདི་ཉིད་ནི། ། དགག་ཡིན་ལྡོག་པ་ཅི་སྟེ་འགོག་།ལྡོག་པ་མེད་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན། །དངོས་མེད་ལ་ཡང་ཡོད་ཡིན་ལ། །དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཡོད་མིན་ཞེས། །བླུན་པོ་ཡི་ནི་སྤྱོད་ལ་ལྟོས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གཞན་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པའི་རྟགས་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཤེས་པ་མེད པར་ངེས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ངེས་པ་ན་གཞི་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱིས་སུན་འབྱིན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་དེའི་འདོད་པ་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་འགོག་ན་དེ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་གྲུབ་ན་སྒྲུབ་བྱེད་དམ་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་ལ་སུན་འབྱིན་པ་མེད་དོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པ་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་ནི་ མེད་པར་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་དེ་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོད་ན་ཡང་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་དོན་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ནི་འདིར་སྐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡང་རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟགས་ལ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། འོ་ན་ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་འཇུག་གོ་ཞེས་ཁས་བླང་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞི་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པས་མ་ཡིན་པ་ལ་སོགས པ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཆོས་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མི་ཟ་ཞིང་།རྩོད་པའི་གཞིའི་ཆོས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བས་ནི་ཆོས་ཅན་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཐམས་ཅད་དུ་མཚུངས་པས་ན་རྟགས་ཐམས་ཅད་རྟགས་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་ པར་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ན་ཤེས་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྡོག་པ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ་ཙམ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་ཡང་དམིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་དེ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་ནི་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་རིམ་དང་རིམ་མ་ཡིན་པ་མི་དམིགས་པ་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །དེར་ཡང་རྟོག་པའི་བཟོ་བོས་སྦྱར་བ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་ཆོས ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然是偶尔的，如果虚妄不是果，那么乐等也将不是。当虚妄成立为虚妄之因时，由于同法喻成立，因此此因也不相违。
在胜义中以胜义为因遍及，而且由于这些因相违，以相违可得而从异品返，又怎会是不定性。由此说明了不真实趣入的识为因的阿赖耶识。
如是，无相识以自性因成立无自性，有相则是遍不可得，故非于支分不成立。
若有基础则因不成立吗？此因以识为基础，而彼亦无故，由基础不成立而不成立耶？不是，事物之法若无实事基础则不成立，而非离事物之法。
此中认为事物之法一与多之无为因，于无事物中一与多之体性不应理，故如何不成立。
离事物之法的有法非为事物不应理，因为无不应理为基础等。
若说于无中一与多之自性不成立决定不成立，那么现在自性成立决定成立吗？若说不是，则彼等不成立成立，若无从彼返，因成立是否许可？若彼亦非，此即是遮，为何遮遣返？
无返是成立，于无事亦有，事物有非有，观愚者之行。如是说。
复次，由遍不可得因所生的比量决定无识，决定彼时，说基础不成立非能破能立，若破彼欲求成立之因则是能破。
若彼成立则为殊胜能立故，于彼无能破。比量生起之前不可能成立无，因为无量故。
若有则遍不可得成无义过失故。现量于此非时机故，比量亦无因故，于因亦有此时过失等同故。
若然于有无存疑有法上，遍不可得趣入，应当承许，如是则由基础存疑性故，能立将成不成立耶？不成，因为于有法体性无疑故。
若以非识等返体性之青等识为有法，于彼无疑，而于诤论基础之法存疑，非为于有法存疑，因为彼遍一切相同故，将成一切因非因过失故。
于有无存疑时，于识性等亦存疑不应理，因为彼是异返故。由于仅离所得为能立故，而且由于彼无所得故，因自体不成立耶？
不是，因为一与多自性空之能立量是不可得故。由此说明了非刹那于次第与非次第不可得。
于彼中分别工匠所造作胜义中无之非刹那即是有法故。

།སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡོད་པ་འགོག་ན་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་དགག་སྟེ། ཡོད་པ་ལ་ནི་དགག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་ཉིད་འགའ་ཞིག་ཏུ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཅི་ གང་ན་གང་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་དེ་འགོག་གམ་འོན་ཏེ་གཞན་དུ་ཡིན།དེ་ལ་དེར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་གང་དུ་འགོག་སྟེ། ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དགག་པ་མེད། །དེ་ནི་མེད་པའང་ཡོད་མ་ཡིན། །རིགས་ པ་འདི་ཡིས་འགྲོ་བ་ཡི།།དགག་པའི་དོན་ནི་མེད་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་ཡུལ་དུས་འགོག་ཅེ་ན། །ཇི་ལྟར་དེ་ཡོད་དེ་ལྟར་ནི། །མི་འགོག་ཇི་ལྟར་དེ་མེད་པ། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་འགོག་མི་འགྱུར། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་གཞན་ཁོ་ནར་སྒྲོ་བཏགས་ནས་འགོག་ན། འོ་ན་སྒྲོ་ བཏགས་པ་འགོག་པ་ཡིན་གྱི་དངོས་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདི་སྦྲུལ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་འགོག་པ་ན་མི་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་ལ་ནི་འཇིགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་སྦྲུལ་མཐོང་བ་ མ་ཡིན་མོད་ཀྱི།འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་བཀག་པ་ཁོ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་འགོག་པ་ལ་ཡང་ཚུལ་འདི་ཡིན་ཏེ། མི་བདེན་པ་ལ་བརྣག་པས་ཆོག་གོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཁྱབ་བྱེད་མི་དམིགས་པ་མ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གནས་ པ་ཡིན་ནོ།།འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒྲུབ་བྱ་ལས་བཟློག་པས་ཁྱབ་པ་ནི་འགལ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེས་ཁྱབ་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཞིག་འགར་ཡང་གང་མེད་ན་མེད་པ་ནི་བཟློག་པ་ལ་མེད་པ་ན་འདི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་སྣང་བས་ན་འདི་འགལ་ བར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།འོ་ན་ཆོས་ལ་གནོད་པའི་འགལ་བ་མ་ཡིན་ནམ། བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ནི་ཇི་ལྟར་རང་དང་འགལ་བས་འགོག་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཅན་ལ་གནོད་པས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་ཡང་ཆོས་ཅན་འགོག་པ་ཡིན་པས་ན་ཇི་ལྟར་འགལ་བ་མ་ཡིན། བརྗོད་པ་འདི་ཆོས་ཅན་ ལ་གནོད་པ་མི་བྱེད་དེ།མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བའི་ཆོས་ཅན་གྱི་ངོ་བོ་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་འདི་ཉིད་ལ་ནི་བསྙོན་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་སྒྲོ་བཏགས་པ་ལ་ཡིན་ལ། དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཅན་བཀག་པ་ན་སྐབས་ཀྱིས་བསྒྲུབ་བྱའི་ཆོས་ལ་གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་ཅན་འབའ་ཞིག་ལ་གནོད་པའང་སྐྱོན་དང་ལྡན་པར་ཁས་ལེན་ཏེ། དཔེར་ན་མཁའ་སོགས་གཞན་དག་གིས། །སྔོན་མེད་རང་བཞིན་སྐྱེད་མེད་མིན། །ཅིག་ཅར་སྒྲ་སོགས་རྒྱུན་མིན་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་ལ་སུན་འབྱིན་པས། དེ་བཞིན་མཁའ་སོགས་ཆོས་ཅན་གྱི། །དངོས པོའི་ངོ་བོའང་མེད་བརྗོད་བཞིན།།དེ་ལྟར་འདོད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་ལ། །གནོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་པ་ཉིད། །ཅེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ལ་གནོད་པ་ཡང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་འདི་མ་ངེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་གཞན་མེད་པས་ན་དོན་དམ་པ་ པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་དང་།ཁྱབ་བྱེད་མེད་ན་ཡང་ཁྱབ་བྱ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་པ་ལ་གཅིག་དང་དུ་མས་ཁྱབ་པ་འགའ་ཞིག་ཏུ་དམིགས་ན་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནམ། སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ལྟར་ན་དེ་འགར་ཡང་དམིགས་ཏེ། དམིགས་ན་དེ་ ཁོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྱབ་པ་མ་བསྒྲུབས་ན་ཡང་གྲུབ་པ་བཟློག་པར་དཀའོ།

如果说破除增益存在就会变成没有破除实有，那么应当如何破除呢？对于存在之物，并没有所谓的破除，而不存在也不是实物。如果说是在某处破除存在性，那么是在何处破除何物的存在？是在彼处破除彼物，还是在他处破除？
在彼处破除彼物是不可能的，因为相违的缘故。在他处破除也不可能，因为没有实物的缘故。如此，在何处破除呢？如说：'对于诸存在物，无有破除，彼不存在亦非有，以此理趣，世间之破除义不存在。'
若说破除处所时间，如彼存在，如是不破除；如彼不存在，如是亦不成破除。如果仅仅在他处增益后破除，那么就是破除增益而非实物。
即便如此，说'此处无蛇'时破除增益的蛇，也不会变得不恐惧，因为恐惧并非来自增益的蛇，而是来自外在的事物。虽然没有看见外在的蛇，但这是增益，因此破除增益就等同于破除外在之物。
对于破除非刹那性也是这个道理，对不真实的观察即可。因此，能遍不可得不是不成立的这一点是确定的。也不相违，因为存在于同品中。
与所立相违的遍摄是相违，而此处是被彼所遍摄。若某物在任何处都不存在时不存在，即是在相违处不存在，而此因在同品中显现，如何成为相违？
那么，是否是损害法的相违？如同所立法被与自相违者破除一样，也可以通过损害有法而成立。此因也是破除有法，怎么不是相违？
此说不损害有法，因为不舍弃未经观察时悦意的有法之本性。如此，并非怀疑这个显现本身，而是对增益而言，当破除胜义有法时，对所立法并无任何损害。
有些人承认仅仅损害有法也具过失，如说：'如虚空等他物，非无先前自性生，因非顿时声等相续。'对此诤论说：'如是虚空等有法，实物体性亦说无，如是所欲所立法，全无任何之损害。'
由此也说明了对能立法的损害。此因也不是不定，因为在胜义中除了一与多别无他相，以及若无能遍则所遍不成立。
若在胜义中一与多的遍摄在某处被见到，难道不能如此说吗？按照空性论者的说法，这在任何处都不可见，因为若可见到，就会导致那个不是空性的过失。若不成立遍摄，也难以推翻已成立的。

།བཟློག་པར་བླ་སྟེ། གང་འདིར་འགག་པར་བྱ་བ་དོན་དམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགར་ཡང་དམིགས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་རྟག་པར་སྒྲོ་བཏགས་པའི་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ ལྟ་བུ་ཡིན་ལ།སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལ་ཡང་གཅིག་དང་དུ་མ་དག་གིས་ཁྱབ་པས་ན། སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་བཀག་པས་སྒྲོ་བཏགས་པའི་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་འགོག་པར་བྱེད་པ་ཁོ་བོ་ཅག་ཅི་ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་པའི་གནོད་པས་ཉམས་པར་འགྱུར་རམ། དེས་ན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་ གྲུབ་པ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱོན་གསུམ་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྒྲུབ་བྱེད་འདི་བླང་བར་བྱའོ།།གཞན་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྡང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ནི། རེ་ཞིག་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་མ་གཏོགས་པའི་དོན་ནི་ཅི་ཡང་མེད་ལ་དེ་ནི་གཅིག་ཡིན་དུ་ཟིན་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་ དུ་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ན།མ་རིག་པའི་དབང་གིས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྣང་ངོ་། །དེ་ལ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཙམ་མེད་པ་ཡིན་ལ། དེས་སྟོང་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདེན་པ་དམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། དེ་སྐད་དུ། ཡོངས་གཅོད་ནང་ཡིན་ཕྱི་རོལ་ལྟར། །གནས་པ་འདི་ནི་ཆ་གཞན་ ཏེ།།ཐ་དད་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ། །ཐ་དད་སྣང་བ་བསླང་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པའོ། །ནང་དུ་སྣང་བའི་ཤེས་པ་འདི་གཞན་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་དུ་སྣང་བ་ཡང་གཞན་ཁོ་ནའོ། །གཉིས་པོ་དེ་ལ་ཡང་གཉིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་རིག་པ་ཙམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་སྟོབས་ ཀྱིས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་ནི་དེ་དག་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོར་སྒྲོ་བཏགས་པ་དེ་ལས་དེས་སྒྲོ་བཏགས་པ་གཉིས་ཀྱི་ངོ་བོ་བརྫུན་པ་ཡིན་ལ།གཉིས་མེད་པ་ནི་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། རྟོགས་པ་གཅིག་ནི་ནང་དུ་སྣང་། །གཞན་ནི་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་དག་མར་མེ་ གཉིས་བཞིན་དུ།།གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཉིད་མ་ཡིན། །དཀར་དང་བདེ་སོགས་རིག་པ་ཡི། །རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ངོ་བོ་ནི། །དེ་ཡི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བའི། །རྟོགས་པ་ཙམ་གྱིས་སྤྲུལ་པའི་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་དག་ནི་ཕྱི་དང་ནང་དང་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་སྔོན་ པོ་དང་སྔོན་པོ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་སྟོང་པའི་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་དོན་དམ་པར་ཁས་ལེན་ཏོ།།འོ་ན་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། བརྗོད་པ། ཕྱི་དང་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །ཡུལ་དང་དུས་ལ་ལྟོས་པས་ཡིན། །རང་གི་ངོ་བོ་མ་ རྟོགས་པས།།ཡུལ་དང་དུས་ནི་འཐད་མ་ཡིན། །འདིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་ལ་སོགས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། རྟོགས་པ་ཡང་རང་གི་ངོ་བོར་མྱོང་བ་ཡིན་པས་ན་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་ཡང་དོན་དམ་པར་ན་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོགས་པ་དང་ ཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི་འགས་ཀྱང་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།གང་གི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་མ་འདུས་ན་ནི་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྟོགས་པ་ནི་རང་རིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་ན་ཡང་མ་ཡིན་ནམ་སྟེ། རང་ལས་ཐ་དད་པ་འགལ་ བའི་ཕྱིར་རོ།།ཤེས་དང་དོན་གྱི་ཐ་དད་མིན། །སྔོན་ལ་སོགས་པས་བྱས་པའང་མིན། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་ངོ་བོར་ནི། །མངོན་སུམ་གྱིས་ནི་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པའོ། །གཞན་དག་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་འཛིན་པའི་བྱེད་པ་ཉིད་དུ་ནང་དུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་བདེ་བ་ལ་ སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ལ།གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ནི་མ་རིག་པས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་གཅིག་དང་དུ་མས་སྟོང་པས་སྟོང་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པའི་འཛིན་པ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཞི་ཙམ་སྟེ། །བློ་ཡི་ ངོ་བོ་རྣམ་མེད་ཡིན།།འཁྲུལ་པ་ཡི་ནི་རྣམ་པ་རྣམས། །སྒྱུ་མ་བྱས་པ་བཞིན་དུ་སྣང་། །ཞེས་གང་བཤད་པ་སྙམ་དུ་ལྟའོ།

应当遮遣，所谓此处应当遮遣的胜义，并非先有所缘，而是如同遍计所执的常性等。由于遍计所执为一与多所遍，因此以遮遣遍计所执的能遍而遮遣遍计所执的所遍，我们岂会因不成遍的过失而失坏？因此智者应当接受此以三过——不成等所空的空性能立。
复次，有些诽谤空性的唯识论者认为：首先，除识之外别无他法，虽然识是一，但由于内外转变，以无明力而显现为所取能取的本性。其中二取的本性仅是空无，由此空的识是胜义谛。如说：'内识外现相，此乃异分别，无异识显现，异相乃增益。'
内识显现是一种，外境显现又是另一种。此二者亦是无二，因为唯是自证。由其力所生的分别，于彼等增益所取能取的本性，由此所增益的二取本性是虚妄的，无二则非虚妄。如说：'一觉内显现，他者外境现，彼等如二灯，非能所明照。白及乐等觉，所觉能觉性，从彼力所生，唯是分别幻。'
又有其他论者承许胜义中一个离内外、前后、青非青等差别的具种种相的识。若问内外差别云何？答曰：'所谓内与外，依处时而立，不知自本性，处时皆不成。'此中前后等差别唯是假立，觉亦是自性领受，故是识的自性，因此胜义中亦不显现差别。
觉与其他的差别任何人都不能了知。因为若不摄于自证则不能了知差别，因为了知是具有自证相；若摄于自证亦不能，因为与自相异相违故。如说：'识境无差别，非由青等成，前后之体性，现量不能成。'
其他论者认为：执我之所依的能取作用，内明显的乐等，即是胜义识，所取相是由无明显示的，以空一多故唯是空。由于彼不存在，故依彼的能取乐等亦不存在。如说：'唯是执我依，无相智体性，诸迷乱行相，如幻事显现。'如是观察。

།ཁ་ཅིག་ནི་དོན་དམ་པ་པའི་ཤེས་པ་ནི། རྣམ་པ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཚུ་རོལ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ནི་ཀུན་རྫོབ་གཞི་ མེད་པར་འབྱུང་བ་མེད་པ་ལས་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོག་སྟེ།འདི་ཡི་ངོ་བོ་རྣམ་མེད་ཅིང་། །གོས་མེད་ལྡང་བ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་ནི་མཁས་པ་མ་ཡིན་པས། །ནམ་ཡང་ཤེས་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕྱོགས་དེ་རྣམས་ལས་གཅིག་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ ལོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་སེང་གེའི་སྒྲས། །སྐྲག་པའི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །གང་དང་གང་དུ་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་དང་དེར་ནི་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་གང་གསུངས་པའོ། །འདི་ལྟར་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་ཐ་དད་པར་སྣང་བའི་མངོན་སུམ་ ཉིད་ཀྱིས་མི་བཟོད་དོ།།དེ་སྐད་དུ། རིགས་པ་སྨྲ་བས། དཀར་སྡུག་ལ་སོགས་ཐ་དད་སྣང་། །ཐ་དད་མ་ཡིན་བློ་མྱོང་ནི། །ཐ་དད་མེད་སྣང་ཐ་དད་ན། །ཐ་དད་ཐ་དད་མེད་ན་ཅི། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། གཞན་གྱིས་གཞན་ཉིད་ཉམས་ཕྱིར་རོ། །དངོས་མཐོང་མེད་ཕྱིར་གཅིག་མ་ ཡིན།།བློ་དངོས་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བས། །ཐ་དད་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་དང་། གཞན་ཡང་། བདེ་སོགས་ཐ་དད་མེད་དངོས་ཕྱིར། །དངོས་སོགས་ཅིག་ཅར་འཛིན་ཡིན་ན། །ཐ་དད་སྣང་བའི་གཟུང་བ་དང་། །སེམས་དེ་ཅི་ཕྱིར་ཐ་མི་དད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ སྦྱོར་བ་ནི་གང་ཞིག་གང་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་དེ་ནི་དེ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བདེ་བ་བཞིན་ནོ། །གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ཡང་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ལས་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་བྱེད་པ་འགལ་བ་དམིགས་པའོ། །སྐད་ཅིག་ཉིད་ལ་སོགས་ པས་མ་ངེས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་མངོན་སུམ་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལས་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། དངོས་པོའི་ངོ་བོ་མི་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་སྣང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་འཁྲུལ་པར་མ་དམིགས་མོད། སྲིད་པ་ནི་ལྡོག་ཏུ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཐ་དད་མེད་པ་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་ངོ་། །འདི་ནི་མ་རིག་པའི་མ་རིག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ངོ་བོར་ཉེ་བར་སྟོན་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདི་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསལ་བ་དང་པོ་ཉིད་དུ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་པ་ལ་ཁྱབ་པར་དུ་མའི་འཐད པའི་ཕྱིར་རོ།།དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཤེས་པ་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གསལ་བ་ཡིན་གྱི་ཤེས་པ་ལ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་རང་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཅི་ལྟར་སྨྱོན་པ་མ་ཡིན། གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཤེས་པ་གཞན་དུ་གསལ་ན། འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོར་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ ན་ཡང་གཅིག་ཏུ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཅན་ལ་མི་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་།གསལ་བ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པ་ལ་ངོ་བོ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འབད་པས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཚེགས་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པ་ ཡང་མི་རིགས་པས་ཐ་དད་པར་རིག་གོ་ཞེས་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་ལ།དེ་ལྟ་ན་ཡང་རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་རིག་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་གསལ་བ་རྒྱུན་ཆད་པས་ན་སྣ་ཚོགས་ནུབ་པར་འགྱུར་རོ། ། སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ། །མི་བརྟན་རྣམས་ལ་བྱ་ག་ལས། །འདི་དག་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་དེ། །བྱ་བ་དེ་ཉིད་བྱེད་པར་བརྗོད། །དེ་ལྟ་ཡང་ཐ་དད་པར་སྣང་བ་ཡང་ཤེས་པ་དེ་ལྟར་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་འདིའི་རང་གི་ངོ་བོ ཁོ་ན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསལ་བ་སྨྲ་བ་འདིའི་སྐམ་ལ་ལྷུང་བར་འདོད་པ་འདམ་དུ་ལྷུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པའི་གྱལ་པ་སྨྲ་བ་ལ་གུས་པས་ཆོག་གོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་དང་པོ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཡང་མི་འཐད་དོ།

有些人认为，胜义谛的智慧是无相的，这也不是凡夫通过经验所能证得的，而是应当从现在无有世俗基础中推断而知。正如所说：'此之本性无相且，无衣而起如是许，彼由非为智者故，任何时候不能知。'在这些观点中，没有一个偏离空性，如同圣龙树所说：'以空性狮子吼，惊怖一切诤论者，无论趋入何方所，彼处即是空性义。'如是第一观点就不能承受差别显现的现量。如理论家所说：'白净等相显差别，非异智之所领受，无别显现若异者，差别无差何为异？'同样地：'由他性失他性故，无见实故非是一，智体无别得见故，决定成为无差别。'又说：'乐等无别实体故，若能顿取诸实等，差别所现所取相，彼心何故非差别？'
此处论式为：若某物显现为与某物差别，则彼不可能与彼无差别，如同苦与乐一般。所取相也显现为与能取相有差别。这是相违决定因。刹那性等不能成为不定因，因为它在现量中显现为与自性无差别，且在不能执取事物本性的分别中无有显现。
虽然未曾见到错乱，但难道不是可能存在吗？由无明力故，无差别也显现为差别。这是无明中的无明，即显示颠倒本性者。这是不合理的，因为最初已经遮破了颠倒显现，且智慧遍一切处不应成多。
对于其他事物，智慧显现为颠倒，但对于智慧本身不可能有他性，若说智慧对自身颠倒，岂非狂言？再者，若智慧显现为他，则非自性，如是则于一性显现之本性中不应有不显现，且显现也成为颠倒。由于智慧无有任何本性，故不费力即可成立无自性。
再者，主张无差别性不合理而了知为差别者，依其观点则识对自性成为错乱，如是则因无自证且不应有他证故，一切显现皆断，则种种相将灭。
除生起外也无有其他作用，如说：'一切有为刹那性，于无常中何有作？此等生起即是彼，说彼即是所作事。'如是差别显现即是智慧如是生起，如是则此之自性即成差别。这是说无相者欲避枯槁反落泥潭，对愚者戏论生敬足矣。因此，如是首先第一观点不合理。第二观点也不应理。

། གལ་ཏེ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཤེས་པ་དག་ཐ་དད་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུད་གཞན་ལ་སོགས་པ་དག་བཞིན་དུ་ངེས་པར་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་འགྱུར་ཞིང་། དེ་གཉི་ག་རང་རིག་པའི་མཐར་ཐུག་པས་ན་གཅིག་ལ་གཅིག་གཏམ་ཡང་མི་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན མོད།སྐྱོན་ཅི་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། ངས་འདི་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཞེན་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེ་ན། དེ་གཉི་གའི་ནུས་པ་ལས་བྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུའི་ཞེན་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡོད། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡང་ཐལ་ལོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལ་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ནུས་པ་ཡོད་ན་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་བཟློག་ཏུ་ མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ཡང་རྒྱུ་གཅིག་ལ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ན་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་དང་། ཁྱད་ པར་དུ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་ལྟར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་ལྟ་བ་པོ་གཅིག་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་པོ་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པ་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཞན་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་དེ་གཉི་ག་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར།ཇི་སྟེ་འདིར་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ནའོ། །འོན་ཀྱང་རྟོག་པས་དེ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་རློམ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་ན། འོ་ན་དེ་ལྟ་ན། རྒྱུད་གཞན་ལ་ཡོད་པའི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་ལས་མངོན་པར་འདོད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པར་ཁྱད་པར་དུ་མི་ འགྱུར་རོ།།འདི་དག་ནི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཙམ་གྱི་ཐ་དད་པར་བྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བས་བྱས་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ཐ་དད་པ་ལ་ཞིག་པར་འགྱུར་རོ། །འདིས་ནི་ཅིག་ཅར་དུ་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ པར་བཤད་པ་ཡིན་ལ།དེས་ཀྱང་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ན་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སྨྲ་བ་ལ་རགས་པར་སྣང་བ་འགལ་བར་བརྗོད་པ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་རྣམས་རང་རིག་པ་ཙམ་གྱིས་མཐར་ཐུག་ པས་ཕན་ཚུན་མ་རིག་པ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན་ཡུལ་དྲུག་པོ་རགས་པའི་རྣམ་པར་མྱོང་བ་མི་འཐད་དོ།།དེས་ན་འདིར་རང་གི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱོན་མ་བལྟས་པར་གཞན་ལ་སྨོད་པས་ན་ཟླ་བའི་ར་རི་ལ་རྟོག་པར་གཞོལ་བའི་མིག་ཡོན་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། ། ཉེས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་སྨད་པར་མི་ནུས་སུ་ཆུག་མོད། བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྨོད་པ་གང་གིས་བཟློག་སྟེ། བདག་ཡོད་ན་ཤེས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་ན་དེའི་ཡུལ་རྣམས་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་ཡང འགལ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་བེམས་པོ་ཞིག་པ་ཡིན་ནམ། བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྲང་། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ན་འདིར་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཅི་ཡང་མི་རྟོགས་ཤིང་། རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ཞེས་ཐ་སྙད་འདོགས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པ་གང་གིས་གཟུགས་ཤེས་པ་དེས་ སྒྲ་ཡོངས་སུ་མི་གཅོད་པ་ན།དོན་དམ་པར་ན་དེ་གཉིས་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་པ་ཅན་དུ་མི་འགྲུབ་བོ། །རྟོག་པ་གཉིས་རྟེན་གཅིག་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་ན། དེ་དག་ཀྱང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་གཅིག་གིས་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་རྟེན་གཅིག་པར་འདོད་པ་ཁོ་ནའོ།

如果所取和能取的这两种意识是相异的，那么此时就如同不同相续等一样，必定会互相隐蔽，而且由于二者都以自证为究竟，所以会变成互不了知。
如果说：虽然互相隐蔽，但有什么过失呢？'我见到这个'这样的执著不合理。
答：二者的功能所产生的这种执著有什么矛盾呢？如果说：其他相续也会有这样的过失。答：不是的，因为它对此没有功能，若有功能则果生起不可阻止。
如果问：这也如何存在于一因中呢？答：因为生于一个阿赖耶识中。
对此应当说：如果是互相隐蔽的，则不会成为一个认知者的现量。按照无我论者们，特别是瑜伽行派的观点，并不存在一个异于识的观察者。
识本性的观察者是其他的乐等，而青等又是其他的，因此二者不会成为互相隐蔽。
如果认为：在此并非一个认知者的现量，而是分别念如此显现。那么这样的话，就不会与其他相续中的青等显现有所区别了。
这些差别并非仅仅由分别念的生起与否而成立，而是由显现与否而成立，因此会导致认知者的差别性崩溃。
由此也说明，同时生起的色等诸识如果相异，就会互相隐蔽。
这也破除了对瑜伽行派所说的识的极微完全了知时互相隐蔽而与外境论者所说的粗显现相矛盾的说法，因为就像识的极微们仅以自证为究竟而互不了知一样，色等诸识也是如此，因此不能成立六境粗相的体验。
因此，在此不观察自宗过失而诽谤他人，就像观察月亮倒影的斜视眼一样。
由于过失相同，虽然无我论者不能诽谤瑜伽行派，但什么能阻止对有我论者的诽谤呢？如果说：若有我，则诸识互相隐蔽时，一个认知者现量了知其境界并不矛盾。
答：不是的，因为在彼处也有相同的矛盾。即：此我是无情物还是非无情物？若是第一种情况，则此处自身什么也不了知，而是由于具有了知而假立为认知者。即便如此，当某识了知色法时不能遍知声音，则胜义中二者不能成立为具有同一认知者。
如果说：因为二种分别念依于同一所依故无过失。答：彼等也是以一个阿赖耶识为因，以及由一个等无间缘为因，所以正是承认它们是同一所依。

།རྟེན་གཅིག་པ་ཡིན་ཡང་གཉི་ག་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོ་སྤྱོད་ཡུལ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་ཀའི་བདག་ཉིད་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་གཞན་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་གང་གིས་དེ་ཡོད་ན་མི་འབྱུང་བ་འདི་བདག་ལ་འཇིགས་སམ། གལ ཏེ་བོང་བ་དང་མཚུངས་པའི་བདག་ཡོད་མོད།འོན་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་དག་ཕན་ཚུན་གྱི་ངོ་བོའམ་ཡུལ་རིག་པ་མ་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་དེ་གཉིས་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རིག་པ་མ་ཡིན་པས་ན་ཉེས་པ་དེའི་གནས་སྐབས་ཏེ། དེའི་རྟོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་ལའང་ཐ་དད་པར་ཡང་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཡིན་ ཏེ།འདུས་པ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་གཅིག་ངེས་པར་བྱེད་པ་ག་ལས། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པས་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་གཅིག་ཉིད་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །གྲངས་དང་ལྡན་པ་དང་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་ཕྱི་དང་འདུ་བ་དང་འབྲས་བུའི་རྫས་རྣམས་ ཀྱི་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་ཙམ་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དངོས་སུ་ན་ཆོས་འགའ་ཞིག་ཆོས་ཅན་གཅིག་ལས་འདུ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཁོ་ན་རྟོགས་པ་ཡང་ཡིན་པས་ན། ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་དང་འདུ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་དུ་ཐལ་བ་ཁོ་ནའོ། །ཡང་ན་གལ་ཏེ་གཞན་ ལ་རྟོགས་པ་དང་འདུ་བ་མེད་པས་ན་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ན།བདག་ཀྱང་ཇི་ལྟར་འདོད། དེ་ལྟ་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ཁས་ལེན་ན་ཡང་ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བའི་མི་སྤོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་དང་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ མི་འགྲུབ་སྟེ།དེ་དང་དེ་ལ་འབྲེལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོགས་པ་ཡོད་དོ། །འདུ་བ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་བདག་བཞིན་དུ་དེ་ལས་གཞན་ཡང་འགྱུར་རོ། །ལུས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྟོགས་པ་ལ་ནི་རྟེན་མེད་ལ། རྟེན་མེད་པར་ཡང་འདུ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ཙམ་གྱིས་རྟེན་ཡིན་ན་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དེར་ཐལ་ལོ། །མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདག་ཀྱང་སྐྱེད་པ་པོ་ཇི་ལྟར་ཡིན། དེ་ཡོད་པ་ན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཡིན་མོད། རྗེས་སུ་ འགྲོ་བ་ཙམ་གྱིས་ནི་སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ལ་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྡོག་པ་ནི་མེད་དེ།རྟག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། བདག་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །སྐྱེད་བྱེད་དུ་གྲགས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཅི་ལྟར་རྟེན་མ་ཡིན། རྟག་པ་ཡང་སྐྱེད་བྱེད་མ་ཡིན་པས་ན་བདག་རྟོགས་པའི་སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པ་ ཁོ་ནའོ།།སྐྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་ན་ཡང་རྟོགས་པ་པོ་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་རྟོགས་པ་པོ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པས་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། ཐམས་ཅད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་འབྲེལ་པ་མེད་ནི་འདི་ཉིད་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟ་བུས་རྟོགས་པ་པོ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་དེ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དང་ཡང་ལྡན་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དཀར་ཤམ་མོ་བདག་འགྲོའོ་ཞེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་འདི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་བདག་རྟོགས་པ་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་མ་ཡིན། གནོད་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འདིར་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཅི་ཡོད། དཀར་ཤམ་ལ་བདག་དཀར་ཤམ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའམ། འགྲོ་བ པོ་ལ་བདག་འགྲོ་བ་པོ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་མ་ཐག་ཏུ་བཤད་པས་ན་གནོད་བྱེད་གནོད་བྱེད་མ་ཡིན་པས་བདག་རྟོགས་པ་པོར་རྟོགས་པས་མི་འགྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་བདག་བེམས་པོར་ནི་རྟོགས་པ་པོར་མི་འཐད་པ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་དེ་སྨྲ་བ་ རྣམས་ཀྱིས་ལྟར་ན་ཡང་གཟུགས་དང་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་འགྲུབ་བོ།།འདི་ལས་ཀྱང་མི་འགྲུབ་སྟེ། གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་གིས་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་འདི་ལ་ཚད་མ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལྟར་དོན་འདི་མངོན་སུམ་གྱིས་ མི་འགྲུབ་སྟེ།ཡིད་ལས་སྐྱེས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་པོ་ཡང་དེ་ལ་མི་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་གཟུགས་སམ་སྒྲ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ལ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དབང་པོས་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ།

虽然是同一所依，但由于二者互不领受对方的本性境界，以及也没有其他能领受彼二本性的心识，因此确实存在过失。对此，若问：难道这使我感到恐惧吗？虽然有如石头般的我，但是那些心识互不了知对方的本性或境，彼等也不为他者所了知，因此存在这种过失的情况。因为若推及到了知者对了知也成为相异，则成太过。
若说不是，因为是决定聚合的缘故。则问：何处一切都是决定一体？若说由差别因的差异而无相违。则此即是失坏一性。若说数量、分别、外在、聚合及果物等差异仅是名言差别因的差异。那么实际上，若某法从一个有法聚合，则彼即是了知，因此一切成了知与聚合，故定成了知者。
或者，若因为其他无了知和聚合而不承认其为了知者，那又如何承认我？若说因为彼等存在，则不然，因为彼等无关联。即使承认关联，也无法遣除无穷过失。了知与聚合也不成立，因为彼此无关联。若仅仅说'有了知，有聚合'，则如同我一样，其他也应成为了知者。
无形体的了知无所依，无所依则不存在所谓的聚合。若仅以产生为所依，则虚空等也应成为所依。若说不是，因为彼非能生者。则我如何是能生者？若说因为彼存在时存在，则虚空等也同样如此。
若说仅随行不是能生者，而虚空等无遮遣，因为是常法。则我也同样如此。如何不是众所周知的能生根的所依？因为常法非能生者，故我决定非了知的能生者。若非能生者则非了知者。
若说因为以'我是了知者'的认识而如是，则因为一切成过失，难道这种无关联不是可能的吗？若以如此为了知者，则应与色等相应，因为了知'我是白衣'、'我行走'等。若说此是错误认识，则为何'我是了知者'不是？若说因为无违害，则此中有何违害？
不生起'对白衣想我非白衣'或'对行走者想我非行走者'的认识。由刚才所说，违害非违害，故不能以了知我是了知者而成立。因此，我作为无情识者决定不应理为了知者。
即便如此，按照彼等论者，一个了知者也不能现量成立色声等。也不能由此成立，因为对于'色声等唯一了知者'这一点，没有任何量。如是，此义不能以现量成立，因为意生和外根皆不趣入彼故。意生不了知色或声，外根不了知我。

།འདིས་ནི་གཟུགས་དང་སྒྲའི་ཤེས་པ་དག་རྟེན་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ་ ཞེས་བྱ་བ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ།གཟུགས་དང་སྒྲ་དག་མ་གཟུང་བ་ན་བློ་དེ་དག་དང་འབྲེལ་པར་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། རྟགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གཉིས་པ་ལ་ཡང་དེ་མི་འགྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ན་གཟུགས་ ལ་སོགས་པ་དེ་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཁོ་ནར་འདོད་དགོས་ལ།དེ་དག་ཐ་དད་པ་ན་དེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བདག་མེད་དེ་དེ་ཡང་ངེས་པར་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་མི་ཤེས་སོ། །ཇི་ལྟར་དེ་དག་བདག་གཅིག་ལས་ཐ་ དད་མེད་ན།ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པ་ཡང་བཏང་བ་ཡིན་ནོ། །ཅི་ཞིག་ལྟར་ཐ་དད་པས་ན་འགལ་བ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འོ་ན་བདག་ངོ་བོ་གང་གིས་རིག་པ་ལས་ཐ་དད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་ནི་བེམས་པོ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། གང་གི་སྒོ་ནས་ཐ་མི་དད་པ་དེའི་སྒོ་ནས་རིག་པ་ཡིན་པས་ན་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་ལ་ ཡུལ་དུ་མ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་མི་འགྲུབ་བོ།།དེའི་ཕྱིར་བདག་ཡོད་དམ་མེད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཅིག་ཅར་དུ་སྣང་བའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྟོགས་པ་པོ་གཅིག་གིས་མངོན་སུམ་དུ་མི་རིགས་སོ། །འདིས་ནི་ཅིག་ཅར་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་རྣམས་ལ་ཡང་དེ་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འཐད་པ་ཐུན་ མོང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་དེ་རྟོགས་པའི་ས་བོན་དྲུངས་ཕྱུང་བར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། བདག་ནི་དེ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལྟར་ན་དུས་མཚུངས་པར་སྣང་བ་དབང་པོ་ཐ་དད་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་རྣམས་དང་། དུས་མཚུངས་པ་མ་ཡིན་པར་སྣང་བ་དེ་དག་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་པོ་ གཅིག་ཡིན་པར་གྲག་ལ།འདིའི་གཅིག་ཉིད་ཚད་མས་མི་བསླུ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བེམས་པོ་ལྟ་བ་པོ་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན། བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་རྩ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདིས་ནི་ཁ་ཅིག་ན་རེ་བདག་གིས་སྔར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་རིག་གོ་སྙམ་པའི་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པས་ཤེས་པ་ སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ།དེ་ཉིད་བདག་ཡིན་ཞིང་འདིས་བདག་མེད་པར་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་དེ། དེ་སྐད་དུ་བཤད་པ། རྣམ་པ་དེ་འདྲའི་སྐྱེས་བུ་དེ། །ངོ་ཤེས་པ་ཡི་ངོ་བོ་ཡི། །རྟོགས་པ་ཡིན་ཏེ་བདག་མེད་པ། །འདི་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གནོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་ པ་དེ་ཡང་གསལ་བ་ཡིན་ཏེ།བེམས་པོ་ཤེས་པ་པོར་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་དང་། བེམས་པོ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ཐ་དད་པ་ན་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ངོ་ཤེས་པ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་པས་ན་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བདག་གིས་སྔར་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ སྔར་གྱི་ཤེས་པ་པོ་དྲན་པ་ཡིན་ལ།ད་ལྟ་ངས་ཤེས་སོ་སྙམ་པ་ནི་ད་ལྟར་བའི་འཛིན་པ་ཡིན་ན། དུས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་འབྲེལ་པའི་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་གང་གིས་འཛིན། ཇི་སྟེ་ཤེས་པ་འདི་གཅིག་ཡིན་དུ་བཅུག་ཀྱང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཉེ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་སུམ་ནི་རང་གི་དུས་ སུ་ཆད་པའི་ཡུལ་ཡོད་པ་འཛིན་གྱི།དུས་གཞན་གྱིས་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་མ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་དུ་ཡོངས་སུ་གཅད་པའི་ཡོད་པ་ནི་དུས་གཞན་གྱི་ཚེ་ལྟ་བར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་ན་སྔོན་གྱི་ཤེས་པས་ཀྱང་ད་ལྟར་བའི་ཡོད་པ་འཛིན་པས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ཡང་ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མར་མི་ འགྱུར་ཏེ།གཟུང་ཟིན་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་དུས་ལ་སོགས་བྱེ་བྲག་གིས། །དེ་ཡང་ཚད་མའི་སྐབས་ཡོད་དོ། །ད་ལྟར་བ་ཡི་ཡོད་པ་ཉིད། །སྔོན་གྱི་བློ་ཡིས་རྟོགས་མ་ཡིན། །སྙམ་ན། དེ་ཅི་ད་ལྟར་བའི་ཡོད་པ་ཡང་གཞན་སྔར་ཡོད་པ་ཡང་གཞན་ཡིན་ནམ། དེ་ལྟའོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ རང་རིག་གི་ཚིག་གིས་ཡུལ་ཐ་དད་པར་ཁས་བླངས་པས་ན།ངོ་ཤེས་པ་ཚད་མར་ལེགས་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་གཟུང་འཛིན་མི་འདོགས་སོ།

这是遮破'色声等识是同一所依'这种现量所知的说法，因为在未取色声时，不能了知这些心识的关联。也不是由比量所知，因为没有能推理的因相。对于第二种观点也不能成立，如此，若是非物质的本性，则必须承许色等是唯识的本性，当彼等各异时，具有彼等本性的我也必定成为各异。因此，不知如何由一个了知者现量了知色等。
如果它们与一个我无有差别，则它们之间的相互差别也就舍弃了。若问：如何由差别而无相违？那么，我以何种本性异于识，以彼门即是物质性；以何种门无异，以彼门是识性，因此不能成立非物质性对多境的现量认知。因此，无论我是有还是无，同时显现的色等不应由一个了知者现量了知。
这也遮破了非同时显现诸法，因为理由是共同的。如此应知已从根本上破除诸说我者的了知种子。因为按照诸说我者的观点，我是同时显现的诸根所取境以及非同时显现诸法的单一观者，而此一性不为量所证，且物质性不能成为观者，因此执我见毫无根据。
这也明显破除了某些人所说：'我曾经了知，现在我自己认知'的现量识知能了知前后相续的单一知者，而彼即是我，这能破除无我论。如说：'如是类补特伽罗，是相识本性的了知，以此无我性本身，即是能破。'这种说法也已明了，因为物质性不应理成为知者，非物质性在诸识各异时无有无异性，且相识是错乱故非现量。
复次，'我曾了知'是忆念前知者，'现在我知'是现在的执取，则谁能执取前后时相续的单一知者？即使承许此识是一，也非现量，因为境非近取。现量唯取自时限定的境，不取他时所限定的。他时所限定的存在于他时不能见到，否则前识也应能取现在的存在。
如此，相识也不成为量，因为取已取境故。若谓：'由境时等差别，彼亦有量处，现在之存在，非前识所知。'则问：现在的存在是一个，先前的存在是另一个吗？若说是的，则你以自证之语承许境不同，故善成立相识为量。若说不是，则不应安立所取能取。

།དེ་ལྟ་ན། ཡང་འདི་ལ་སྔར་མེད་པའི་དོན་ཤེས་པ་མེད་པས་ན། རེ་ཞིག་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནམ། མངོན་སུམ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཐ་དད་མེད་པར་གྲུབ་ཀྱང་དུས་ལ་སོགས་པ་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ཐ་དད་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ཡང་སྔོན་གྱི་དུས་ལ་སོགས་པ་དང་འབྲེལ་པའི་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པར་མི་འོས་ལ། དྲན་པ་མེད་ན་ཡང་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། མངོན་སུམ་མེད་ན་དྲན་པའི་དྲི་ཡང་མེད་པས་ན། བདག་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མའི་དུས་ལ་ཁྱབ་པར་མངོན་སུམ་ལས་མི་འགྲུབ་པོ། །གཞན་ཡང་བདག་གིས་ཤེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ད་ལྟ་བདག་གིས་ཤེས་སོ་སྙམ་པ་འདི་ལ་ནི་ཤེས་པ་ཡང་བསལ་ལ། དེ་ཡང་དཔྱོད་པ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལྟར་ན་མངོན སུམ་མ་ཡིན་ན།མངོན་དང་ཕྱི་མའི་ཤེས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་པོ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཇི་ལྟར་གྲུབ་ཅེས་པ་མ་རིག་གོ། །དེས་ན་དེ་ལྟར་ངོ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟགས་ལས་མ་སྐྱེས་པས་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཁོ་ནའོ། །ལོག་པའི་ཤེས་པ་ ནི་བདག་མེད་པའི་གནོད་བྱེད་དུ་མི་རིགས་ཤིང་།འདི་ལ་རྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལེགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ན་ཡུལ་འགའ་ཡང་མེད་ལ། མངོན་པར་རློམ་པའི་དབང་གིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔའི་ཡུལ་ཅན་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་འདིའི་ཡུལ་ཅི་ཡིན། ཤེས་པ་སྔ་མའི་སྐད་ཅིག་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་ད་ ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ།འོན་ཏེ་གཉིས་ཡིན་ནམ། འོན་ཏེ་རྒྱུད་ཡིན་ཞེས་རྣམ་པར་བརྟགས་ནས་སུན་འབྱིན་པ་བརྗོད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་འདི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཐམས་ཅད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འཇུག་ཅེ་ན་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཁ་ཅིག་ཁོ་ན་ལ་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་ཤེས་ པ་བསྐྱེད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་སྐད་དུ་སློབ་དཔོན་ཞི་བ་འཚོའི་ཞལ་སྔ་ནས། འདུ་བྱེད་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ནི། །དེ་ཡི་ངོ་བོའི་ཞེན་པ་ལ། །བདག་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ཡིན། །དེས་ན་ཀུན་འཇུག་མ་ཡིན་ན། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །གང་ཡང་བདག་རྗེས་སུ་དཔོག་པ། གཟུགས་ལ་སོགས་ པའི་ཤེས་པ་ནི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་ཏེ།བདག་གིས་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཤེས་པས་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ན། དུས་མཚུངས་པའི་སྐྱེས་བུ་དུ་མའི་གར་མཁན་མོའི་སྨིན་མ་བསྐྱོད་པ་ཤེས་པ་བཞིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ཡང་རྟགས་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་མཚམས་སྦྱོར་བ་ ཡང་ཡིན་ལ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་འགལ་བ་མ་མཐོང་ངོ་།།གལ་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་དུ་ངེས་པར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དེ་ལས་ཤེས་པ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ཡིན་པ་ཞིག་ན། དེ་ནི་འགར་ཡང་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །སྨིན་མ་བསྐྱོད་པ་གཅིག་གི་ཡུལ་ཅན་ རྣམས་ལ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན།གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གལ་ཏེ་མཚམས་སྦྱོར་བའི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་དུ་མཐོང་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་དེ་ལྟར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་དེ་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཏེ། བཟློག་པ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ལྟར་བདག་གིས་ མཐོང་ངོ་བདག་གིས་ཐོས་སོ་སྙམ་དུ་ལྟ་བ་དང་ཉན་པ་དག་གིས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་ངེས་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་ལ།དེ་ནི་དུས་ཐ་དད་པའམ་དུས་ཐ་མི་དད་པ་དེ་དག་གིས་བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཉིད་དུ་མཐོང་བའམ་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། རང་གིས་མཐོང་བའམ་རྗེས་སུ་དཔོག་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ན།ཚད་མ་ཅན་མ་ཡིན་ཞིང་ཚད་མ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཞེན་པས་ངེས་པའི་དངོས་པོ་ལས་འདའ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གང་ལས་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མཚམས་སྦྱོར་བ་མ་མཐོང་ངོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་མ་མཐོང་བ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐེ་ཚོམ་མི་བཟློག་སྟེ། མི་དམིགས་པ་ཙམ་ཚད་མ་ཡིན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་མཚན་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མཚམས་སྦྱོར་བ་དམིགས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། འདི་ལྟར་བདག་གིས་སྒྲོན་མ་གང་ཞིག་སྲོད་ལ་མཐོང་བ་དེ་ཁོ་ན་ད་ལྟ་ནམ་ཕྱེད་ན་ཡང་སྣང་ངོ་ཞེས་སྔ་མ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐོང་བ་དག་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

如此，由于没有了知前所未有的对境，所以暂且连量都不成立，更何况现量。虽然成立无差别，但由时间等关联的差别而安立差别，若如是说的话。
即便如此，也不应成为与前时等相关的现量，若无忆念则不会认为'这就是它'，若无现量则连忆念的痕迹也没有，因此自我遍及前后时的存在不能由现量成立。
再者，'我已经了知'、'现在我正在了知'这样的认知中，了知已被遮破，而且按照胜论派的宗义，若不是现量，则不知如何由现量成立与前后认知相关的认知者。因此，如是认知并非现量。
由于不是从因相而生，所以也不是比量，因此仅是错误的认知。错误的认知不应成为无我的能破，对此进行辩论观察也不恰当。
就胜义而言，此中根本无有对境，但由于增益的缘故，仅是五蕴的所缘，因此此中的对境是什么？是前一刹那的认知？还是现在存在的？还是两者？还是相续？如是观察后作出破斥的说法是无关的。
若问：如果这是无对境的错误认知，为何不在一切处运行？答：不是的，因为只有某些行法具有产生如是认知的能力。
如寂护论师所说：'唯某些诸行，于彼体执著，即成为主体，故非遍一切。'
又有比量推论自我：色等诸识是具有同一因由的，因为由'我所作'的认知而相连，如同时的多人观看舞女眉毛动作的认知。这也因为因相不定而不能成立。
如此，虽是相连却不具有同一因由，对此未见有何相违。若相连必定是具有同一因由，则由此诸识应成为具有同一因由，然而这在任何地方都未成立。
若说在观看同一眉毛动作者中成立，也不成立。虽然见到某些相连的认知具有同一因由，但是怎能说一切如是者皆如此？因为没有能破相反情况的量。
如此，'我见到了'、'我听到了'这样由见闻等产生确定单一作者的认知，它既不是随顺于由不同时间或同一时间的彼等见到或推度单一作者，也不是自己见到或推度，那么怎能说不能超越非量及非量者的执著所确定的事物？
若说未见到在不同因由上有相连，即便未见到如此，也不能遮遣怀疑，因为仅仅不可得不是量。
在不同因由上也确实见到相连，如此：'我在黄昏时见到的那盏灯，现在午夜时也在发光'，这样前后的见到虽有相连，却不具有同一因由。

།བྱེད་པ་པོ་གཅིག་ཡིན་པས་ ན་འཁྲུལ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན།མ་ཡིན་ཏེ། ཡུལ་ཐ་དད་པ་ལས་བསམས་ནས་འཁྲུལ་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚམས་སྦྱོར་བ་འདིས་ནི་བྱེད་པ་པོ་བཞིན་དུ་ལས་ཀྱང་གཅིག་ཉིད་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ལ། དེ་ལ་ལས་ལ་ལྟོས་ནས་འཁྲུལ་པ་བཟློག་པར་དཀའོ། །འདིར་རེ་ཞིག་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་པ་ཅན་ཉིད་ ཡོད་དེ།དེས་ན་བཟློག་པར་སླའོ་ཞེ་ན། བྱེད་པ་པོ་གཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཐ་མི་དད་པར་ཞེན་པའི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཁས་ལེན་ན། ཡུལ་ཐ་དད་པའི་ཐ་སྙད་དང་བྲལ་བར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ནི་ལྡོག་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ ཀྱང་མ་ངེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ཞིང་།རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། དཔེ་མ་གྲུབ་པས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །མ་ངེས་པའི་རྟགས་ནི་རྗེས་སུ་དཔག་པའི་ཡན་ལག་མ་ཡིན་ཞིང་། ཚུལ་གསུམ་ངེས་པ་ཅན་གྱི་བདག་གིས་སྒྲུབ་བྱེད་གཞན་ཡང་མེད་པས་ན། ཐོག་མ་མེད་པ་ ནས་ལོག་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ནི་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལས་ཀྱང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་ཡུལ་བཀག་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བེམས་པོ་དང་བེམས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་པོ་གཅིག་སུན་འབྱིན་ པས་ཡུལ་འགོག་པ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།ཧ་ཅང་ཐལ་བས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟ་ན་རེ་ཞིག་ཕྱོགས་གཉིས་པ་མི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་སྣ་ཚོགས་ཉིད་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ག་ལ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་ པ་སྣ་ཚོགས་དང་ཐ་དད་མེད་པའི་ཤེས་པ་གཅིག་ག་ལ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་ལས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པ་མང་པོར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །རྣམ་པ་ལས་ནི་གཞན་མིན་ཕྱིར། །ཡང་ན་ཤེས་པ་དུ་མར་འགྱུར། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ ལ།དོན་དམ་པར་དེ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་སྟེ། དེ་སྐད་དུ། ཡང་ན་སྣ་ཚོགས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་དོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡང་དེ་གཉིས་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་། ཡང་ན་དེ་ཤེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་དེ་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཐ་དད་པར་མི་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་བརྗོད་དགོས་སོ། །དོན་དམ་པར་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ཅུང་ཟད་ཀྱང་བརྗོད་དུ་མེད་པས་ན་ལྐུགས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །རང གིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་བྱ་སྟེ།དེར་ཡང་རིགས་པའི་འདི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱིས་འདི་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་གཞག་པར་བྱ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་སྣ་ཚོགས་པ་ཉིད་དུ་ཡང་བརྗོད་ཅིང་རྣམ་པར་གཞག་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག་།དེ་ བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་དང་ཐ་དད་པའི་བརྗོད་པ་དང་རྣམ་པར་གཞག་པ་དག་ཀྱང་དགག་པར་མི་འོས་སོ།།སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ན་སྣ་ཚོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། ཐ་མི་དད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་ པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ངོ་བོ་ཐ་མི་དད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ། དངོས་མཐོང་མེད་ཕྱིར་གཅིག་མ་ཡིན། །བློ་དངོས་ཐ་དད་མེད་མཐོང་བས། །ཐ་དད་མེད་པར་ངེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཐ་དད་མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པ་གྲུབ་བོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་ མེད་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འགྲུབ།ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཕན་ཚུན་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། ཐ་དད་ན་ཡང་སྣ་ཚོགས་དང་འགལ་བ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་མེད་པ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མངོན་སུམ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པར་ གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་དོ་ཞེས་མ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འོ་ན་རང་གི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་རྟོགས་པས་ན་མངོན་སུམ་གྱིས་མི་འགྲུབ་བོ།

如果说因为是同一作者所以没有错误的话，这是不对的，因为是基于不同对象而说的错误。这个联系表明，如同作者是一样的，业也是一样的联系，对此，从业的角度来说错误是难以遮破的。
在此，如果说暂时有相同的理由，因此容易遮破的话，如果承认仅仅因为作者是一个而执著诸识的对象无差别的联系，则会导致远离不同对象的名言之过。
因此，这是从怀疑返回和共同性的角度来说是不定因，按照瑜伽行派的观点，由于无有譬喻故从不共同的角度也是不定因。不定因不是比量的支分，也没有其他具足三相的能立，所以，这个由无始以来颠倒分别习气所控制的有情们的我执是无理由的。
从这一点来说也是无理由的，即是遮破此境。应当观察以遮破无情和非无情的知者、非知者一体的过失，因为太过遍了。如此则首先第二边不应理。
第三也不应理，因为若是一体则与多样性相违故。一个识怎么会有不同的多种行相呢？与多种行相无别的一个识怎么会存在呢？因为不异于识的缘故，不会成为多种行相，因为不异于行相，要么识成为多体，如是所说。
如果说在世俗谛中说为多种行相，胜义中唯是无二，如是说道：'或者因为不显现为异于非多样故'的话，如果是这样的话，也不是无二，因为不显现为异于二故，或者说它不是识，因为不显现为异于非识故。
或者说它不是正理，因为不显现为异于非正理故，也应当如是说。如果说胜义中就是如此的话，则因为什么也不可说而成为哑者。
自己也不应作任何安立，因为在彼处此理相等故。如果说以言说世俗这一切是所说、所安立的话，那么也应当说为多样性并且也应当安立。
对于彼等言说和安立异于言说和安立者也不应遮破。如果说因为无有能立量故非异体的话，如此则不成为多样，也不成为无别，因为对此也无有能立故。
执著体性无别的心是不存在的，如是说道：'因无见实故非一，由见心实无别故，当定为无差别性。'如果说因为不执著无差别故成立差别的话，因为不执著无差别故为何不成立差别？
如果说若是差别则成为互相隐蔽的话，若是差别也与多样性相违而成为一性。能立差别的量不成立也是未成立的，因为由现量本身成立差别故。
如果说因为未了知此异于彼故非如是的话，那么因为不了知是自性故不由现量成立。

།རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཀྱང་རང་གི་ངོ་བོ་སྣང་ངོ་ཞེ་ན། འདི་ནི་ཐ་དད་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་སོ། །དུ་མ་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ་ཐ་དད་པར་སྣང་ བ་ཡིན་ཏེ།དེས་ན་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་ངོ་ཞེ་ན། དེ་ཅི་ཁྱེད་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྟ་བརྗེད་དམ། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་གཅིག་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་དེ་ཉིད་ཐ་དད་པར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་དུ་མ་མ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཐ་དད་པར་མི་འཛིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལན་འདི་གང་དུ་འབྲེལ་ པར་འགྱུར།དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་བཞིན་དུ་རིག་པའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་ཐ་དད་པར་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། དེས་ལས་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡང་དེས་ཐ་མི་དད་པ་འགལ་བ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དངོས་པོ་ལ་རྣམ་པ་གཞན་མེད་དོ། །འོ་ན་དེ་ལྟར་ན་དངོས་པོ་མེད་ པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།གཞན་དམིགས་ཀྱང་དངོས་པོ་གཞན་གྱི་ངོ་བོས་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་འདི་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་དངོས་པོའི་འཆོལ་བས་ན་དེ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་ཐ་དད་པ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་ཐ་དད་ པ་གཞན་ཁས་ལེན་ན་ཐུག་པ་མེད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རང་གི་ངོ་བོས་ཐ་དད་ན་དངོས་པོ་གཞན་དམིགས་པས་ཅི་ཞིག་བྱ། དེ་ནི་འདི་འདི་ལས་ཐ་དད་དོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་ཙམ་ལ་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཡིན་གྱི། དེའི་ངོ་བོ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དག་ ལྷན་ཅིག་དམིགས་པ་མེད་ཀྱང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ།།དམིགས་པ་མ་དམིགས་པ་ལས་ཐ་དད་པར་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་ན་དམིགས་པ་ཉིད་མི་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དམིགས་པར་འགྲུབ་ལ། སྔ་མ་ནི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེ་ན།དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཐ་དད་པ་གྲུབ་པ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ནི་མི་རྟོགས་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་ནི་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འགལ་ལོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་ཉམས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། འགལ་ཟླས་རྟོགས་པ་ལ་དེ་ལས་གཞན་པ་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་དེ་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་པས་ན་ཐ་དད་པ་རྟོགས་པ་ལ་དགོས་པ་མེད་དོ། །དེ་ནི་མ་རྟོགས་པ་དེ་ལས་ཐ་དད་པར་རྟོགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཉིད་འགལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཅིག་ཡིན་ན་མི་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་འདི་ནི་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་རྣམས་ལ་ཉེ་བར མཁོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།ཐ་དད་ཐམས་ཅད་ནི་བླང་བྱ་དང་དོར་བྱ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐ་དད་པའི་རྟེན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་གྲོལ་བར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ཀྱང་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྲིད་པ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། ། གཉིས་པོ་འདི་ནི་ཡོད་མིན་ཏེ། །སྲིད་པ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཞེས་བྱར་བརྗོད། །ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་མི་བདེན་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་ཤེས་པ་ཡང་། ཅིག་ཤོས་ཡང་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ཉེ་བར་མཁོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པས་ན་མཁས་པ་རྣམས འདི་ལ་ཇི་ལྟར་མངོན་པར་ཞེན་ཞེས་མི་རིགས་སོ།།བཤད་པ་མཛད་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་རློམས་ཏེ་གསུངས་པས་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཚུལ་སྒྲུབ་པ་ན་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཁོ་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་ཡིན་ནོ། །འདི་ ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ནི་ཐ་ཆད་ཡིན་ལ།རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་པ་ན་ཡང་གལ་ཏེ་སྣ་ཚོགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལ་སྡང་ན། གང་དུ་ཡང་གཅིག་ཉིད་རྣམ་པར་མི་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་དཀར་པོ་ལ་སོགས་པ། །རིག་པ་རྣམ་པ་གཅིག་ལ་ནི། །ཐོག་མ་བར་མཐའི་བྱེ་བྲག་གིས། ། སྣ་ཚོགས་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་རིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡིག་པ་ལས་ཀྱང་སྡིག་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །ཕྱོགས་བཞི་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བའི་རྣམ པ་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如果说虽然无分别但自性显现，这在差别上也是相同的。是多个所缘而显现为差别，因此若无彼则不生起，对此，难道你骑在马上却忘记了马吗？主张具有种种行相的知是一，我等也正是成立彼为差别。因此'由于未执取多故不执为差别'这一回答于何处相应？
如果说如是成为自性般摄入于了知中成为彼之本性差别相违，那么与彼相反的自性者也不就仅是与彼无差别相违吗？事物上无有其他行相。那么如是则成为无事。
虽缘他但不以他事之自性为差别，因为此差别从差别无差别故。若是差别则由事物混乱故成无有之过故。彼亦由从差别无差别故，若许可其他差别则成无穷故。
若以自性差别则缘其他事物有何用？彼仅是于'此从此差别'之分别念生起有所需要，而于现前彼之自性则不然。正因此故，虽无前后二者同时所缘亦成差别性。
若问如何从所缘非所缘成立差别？正因此故，若是其他行相则所缘性不成立。因此所缘得以成立，而前者既非所缘亦非非所缘。
若如是说，则差别成立亦不相违。若说'从彼不了解而了解为差别'此相违，对此全无过失，因为以相违了解时，从彼之外未了解为彼之本性即是了解为从彼差别，虽未了解彼亦无过失故，于了解差别无所需。
'从彼未了解而了解为差别'此说本身相违，因为若是一则不应理未了解故。此无二说于假立名言诸者无所需要，因为一切差别皆依所取所舍性而有差别故。
无二说于欲解脱诸者亦不然，因为轮回与涅槃亦无差别故。若说如'有与涅槃此二者非有，完全了知有即说为涅槃'亦不真实，因为如实了知与另一者亦无差别故。
因此此既无所需要，故诸智者如何执著于此乃不应理。讲说者以具殊胜智慧而自负而说，于修瑜伽行时如是宣说。种种无二唯是瑜伽行者之皈依。
如是说识无行相者是最下劣，若具行相时若厌离种种无二，则于何处一性亦不安住，如所说'如是白等，了知一行相，以始中末差别，觉知为种种'。
通达识之极微亦实不应理故比罪更为罪恶，已足广说。依第四边亦不应理，因为若所取行相虚妄则不应理明了故。

།དེ་ལྟར་ན་ཤེས་པ་གསལ་བ་ཁོ་ན་གསལ་བ་ཡིན་ནམ། དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྲང་ན། ཕྱོགས་དང་པོ་ལྟར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པའི་གསལ་བ་མི་གསལ་བ་ལས་ལོག་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ། གལ་ཏེ་ གཟུང་བའི་རྣམ་པ་ལ་ཡོད་ན།སུ་ཞིག་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པ་འགོག་པར་བྱེད། གཉིས་པ་ལྟར་ན་གུད་དུ་གསལ་བས་ན་ཤེས་པ་བཞིན་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གསལ་བ་ནི་ཤེས་པའི་ཆོས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གཟུང་བའི་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་ལྟོས་པས་འཛིན་པ་ཡང་མེད་དོ་ ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཡིན་ཡང་འཛིན་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་གསལ་བའི་ནུས་པ་མ་རིག་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཤེས་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། དེ་མེད་ན་དེ་ཡང་མེད་པར་ཐལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་ལྔ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་བཟང་པོ་ མ་ཡིན་ཏེ།ཤེས་པ་ནི་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེ་མེད་ན་ཡོད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ནི་གསལ་བ་ཁོ་ན་སྟེ་མི་ངེས་པར་ཟད་དོ་ཞེ་ན། མ་ངེས་ན་གསལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བ་ག་ལས། གཞན་དུ་ན་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་གསལ་བ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་གསལ་བ་ན་ཀུན་ ཏུ་བརྟགས་པ་གསལ་བ་མཐོང་ན་རྗེས་སུ་དཔག་པ་འདིར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ།དེ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ནམ་ཡང་དེ་གསལ་བར་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་ནམ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡང་མ་ངེས་པ་མི་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་སེམས་དོན་གཞན་ལ་ཞུགས་པ་འགྲོ་བ་ ན་རྩ་ལ་སོགས་པ་ལ་རེག་ཀྱང་མི་ངེས་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་མཐོང་བ་གཞན་ལ་ངེས་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མ་ངེས་ཀྱང་སྔོན་པོའི་བདག་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་ཁོ་ནའོ། །གལ་ཏེ་གང་ཞིག་ངོ་བོ་གང་དུ་ཡང་ནམ་ཡང་རྗེས་སུ་དཔག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ དེ་ཡང་གསལ་ན་ཐམས་ཅད་ལ་ཐམས་ཅད་གསལ་བར་འགྱུར་རོ།།གལ་ཏེ་དེར་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་གསལ་བ་མི་བཟོད་ན། དེ་ལ་ཡང་བཟོད་པར་མི་བྱའོ་ཞེས་ངེས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ལ་ངེས་པ་ཡང་ངོ་ཞེ་ན། རེ་ཞིག་ཚེ་འདི་ལ་ནི་གང་ལ་ཡང་མ་དམིགས་ལ་གནས་སྐབས་དེར་སོན་པ་རྣམས་ ཀྱིས་ནི་མ་གཏོགས་སོ།།གཞན་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ངེས་པ་བརྟགས་ནས་ཡོད་ཡོད་པའི་ཐ་སྙད་འདོགས་ན་ནམ་ཡང་སྣང་བ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཐ་སྙད་དུ་མི་བྱ་བར་འགྱུར་བས་ན། འདི་ནི་གྱི་ནའོ། །གང་ཡང་ཀུན་རྫོབ་གཞི་མེད་པ་མི་འཐད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་མ་ཡིན་པ་དག་ཉེ་བར་བླང་བྱ་དང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ངོ་བོར་མ་རྟོགས་ཤིང་། འབྲས་བུ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་མ་རྟོགས་སོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་གཞི་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན་དབུ་མ་པ་ཁོ་ན་ལ་དེ་གཞི་དང་བཅས་པར་མཐོང་སྟེ། གང་དུ་སྨྲ་བས་ཆོག་གོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམ་པ དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པ་དཔྱད་མི་བཟོད་ཅིང་རྣམ་པ་གཞན་ཡང་མེད་པས་འདི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཉིད་རིགས་པའི་སྟོབས་ལས་འོང་བ་ཡིན་ནོ།།སྦྱོར་བ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཅན་གྱིས་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་རྟག་པ་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་ནུས་ པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པུའི་རང་བཞིན་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་དང་བཅས་པ་དང་རྣམ་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་དེ་ཁོ་ནར་མེད་པའི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མི་དམིགས་པའོ། །འདི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་ནི་སྤངས་ ཟིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་།མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཡོད་པས་འགལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་དང་ཁྱབ་པར་བྱེད་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ན། ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་མེད་ན་ཁྱབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པས་ན་མ་ངེས་པ་ཉིད་ཀྱང་རྒྱང་བསྲིངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཁྱབ་པར་ བྱེད་པ་འདིས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླང་བར་འོས་སོ།

那么，是唯有明了的心识才是明了的，还是非其本性呢？如果是第一种情况，就成为心识的自性了。心识的明了性是远离不明了的本性，如果这存在于所取相中，谁能遮遮其本性呢？如果是第二种情况，由于是分离的明了，就如同心识一样成为他性，因为明了是心识的法性。
有人说'由于无所取相，故对此而言能取也不存在'，这也不正确。虽是所取和能取，但能取是胜义，因为若无不存在显现的功能这一无明本性即是心识的本性，若无彼则彼也不存在之故。
依第五方面也不好，因为心识是明了的本性，若无彼则存在相违之故。若说'彼仅是明了而已，不确定'，则不确定时何来'明了'之说？否则，遍计所执明了不应理之故。若说'若明了时见到遍计所执明了，此处岂不成为比量'，此不存在，因为从未确定其明了之故。
具明了性者决不应该在任何时候都不确定，比如当心专注其他事物而行走时，虽触及草等而不确定，但对其他所见却必定确定，虽未确定所缘蓝等为刹那性，但必定执著为蓝的本性。
若某物以某本性在任何时候都不是所比量者，若彼也明了，则一切对一切都将成为明了。若彼处不能容许如是任何明了，则于彼也不应容许，如是决定。若说'瑜伽师们也有决定'，暂且今生除已达到彼境界者外，于任何处皆未见。
复次，若观察未来瑜伽师的决定而安立有有的言说，则任何时候都不应成为无显现的言说，故此乃是偏执。若说'世俗无基础不应理'，此亦不合理，因为非因果者未被了知为所取和能取的本性，若是果，也未被了知为世俗。
由于世俗的基础唯是世俗，故唯中观派见其有基础，于何处说即可。如是，有相和无相的心识经不起观察，也无其他形式，故此于世俗中存在，是从理的力量而来。
论式为：凡是胜义中不存在的遍属法，彼即胜义中不存在，如同常有胜义中不存在的功能之单一自性遍属法。识也是有相和无相本性胜义中不存在的遍属法，此乃不见遍属。
已经遮除了此不成立，由于存在于同品故也非相违。因为无其他形式，故是所遍和能遍的本性，若无能遍则所遍存在不应理，故不定性也被远离。因此，通过此能遍所成就者，智者们应当承许。

།ཇི་སྟེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་སུན་ཕྱུང་སྟེ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པས་རྣམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་པ་སྤོང་བའི་དབུ་མ་པ་རྣམས་དེ་ཁོ་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ལྟ་ཞེ་ན། ཡོད་མིན་མེད་མིན་ཡོད་མེད་མིན། ། གཉི་ག་མིན་པའི་བདག་ཉིད་མིན། །དེ་ཉིད་མཐའ་བཞི་ལས་གྲོལ་བ། །དབུ་མ་པ་ཡིས་རྟོགས་པ་ཡིན། །མཐའ་བཞི་སྟེ། རྣམ་པ་བཞི་ལས་གྲོལ་བའི་དེ་ཁོ་ན་དབུ་མའི་སྒྲུབ་པས་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཡོད་མིན་ཏེ། ཡོད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་པ་དང་ཤེས བྱ་གཉི་ག་ཡོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མེད་མིན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་བསྙོན་གདབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གཉི་གའི་ངོ་བོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལས་གཉི་ག་མ་ཡིན་ པའི་རང་བཞིན་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།གཉིས་ལས་ཕྱི་རོལ་དུ་གྱུར་པ་མ་བསལ་བའི་རང་བཞིན་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་དེ་ཁོ་ན་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནམ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས།ཡོད་དང་མེད་ཅེས་གཉི་ག་མཐའ། །དག་དང་མ་དག་འདི་ཡང་མཐའ། །དེ་ཕྱིར་མཐའ་གཉིས་རྣམ་སྤངས་ནས། །མཁས་པས་དབུས་ལའང་གནས་མི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །འདིས་ནི་གཞོན་ནུ་མ་ལེན་གྱིས། །དེ་ལ་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་རྣམས། །དོན་མཐོང་རྣམ་པར་ཤེས་ ལ་བརྟེན།།གང་དག་དབུ་མ་པར་སྨྲ་རྣམས། །དེ་ཡང་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གིས་འདི་བརྗོད་པ་མཛེས་པར་གྱུར་པ་དབུ་མ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ནི་ཐམས་ཅད་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རེ་ཞིག་ཉེས་པ་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས།།འབྱུང་གནས་མེད་པ་བསལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡོད་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མ་གྲུབ་ན་དེ་ཡང་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡོད་པའི་ ཟླས་དྲངས་ཏེ།།ཡོད་པ་མེད་པའི་ཟླས་དྲངས་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མེད་པར་མི་བརྗོད་ཅིང་། །ཡོད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྟག་གོ། །ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་གསུངས་པའོ། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དངོས་པོ་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་དེ་ཡོད་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པ་གང་བརྗོད་པ་ དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅག་ཀྱང་སྨྲ་སྟེ།གལ་ཏེ་དངོས་པོ་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པར་གསུངས། འོ་ན་འདིར་དེ་ཁོ་ན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་ཁོ་ན་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱད་པར་དུ་སྟོང་པ་ཁོ་ན་མདོ་གཞན་དུ་དེ་ཁོ་ནར་མགོན་པོས་བསྟན་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡིན་ཡང་མི་འགལ་བ་ཉིད་དོ། །སྟོང་པ་ཉིད་དུ་སྨྲ་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡང་མི་བཟོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་དོན་དམ་པ་པར་འཐད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པར་མི་རིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པ་ཡིན་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ བསྟན་པ་མི་འཐད་པས་ན་ངེས་པར་དེ་ལ་གནོད་པ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་བསྟན་པ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པས་ན་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཚད་མ་ཡིན་ལ། བསྟན་པ་གཞན་ནི་བཟློག་པ་ཡིན་པས་ཚད་མ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ནི་ ཚད་མས་མི་བསླུ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན་དེ་ལ་དེ་ལས་བཟློག་པའི་ངོ་བོ་ཅན་གཞན་གྱིས་སེལ་བའམ་གེགས་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར།སེལ་བ་དང་གེགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ལ་ནི་དྲང་བའི་དོན་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་ནོ།

如果否定了外境对象，瑜伽行派所安立的识也不是真实的中观师们是如何看待真实性的呢？'非有非无非有无，非是二者之自性，远离四边之真实，中观师能如实知。'远离四边即远离四种情况的真实性是中观修行者的正理。如是非有，即非有之自性，因为能知与所知二者皆不成立之故。非无，即于世俗谛中也非无，因为不能否定世俗谛之故。非有无二者之自性，因为有与无相违之故。非是离有无二者之自性，因为离二者之外无未被遮破的自性之故。
那么是否可说真实性什么都不是呢？如是，以有无等为空，这不就是真实性吗？对此世尊也说：'有无二者是边，净与不净亦是边，是故舍离二边已，智者亦不住中间。'由此否定了童受所说：'对此瑜伽行派等，见境依于识，诸说中观派，认为彼亦无。'因为中观派所说的真实性并非一切皆无，他们也不承许是无，如说：'一切过失之，生处无已遮。'
若说遮破有即是承许无，则不然。因为无是以有为前提，若有不成立则无也不成立之故。如世尊所说：'无从有对显，有从无对显，是故不说无，亦不观察有。'再者，若事物确实是无，为何世尊说其为有？对此我等也可说：若事物确实是有，为何世尊说其无自性？
那么此中何为真实性？无自性即是胜义谛，特别是在其他经中怙主说空性即是真实性，这与其为世俗谛并不相违。说空性者并非不容许事物在世俗谛中存在。因此，说有并不能否定空性是胜义谛之理。若一切皆是胜义谛则说空性不应理，故必定能破除彼义。
因此，说空性不被他说所破故是了义，而其他说则相反故非了义。再者，说一切法空性是不欺诳的量，对此具有相反性质的他说如何能遮破或障碍？对于无有遮破与障碍者，认为是不了义实不合理。

།སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཚད་མས་མི་བསླུ་བ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་མ་ ཡིན་ནམ།སྒྲུབ་བྱེད་གང་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པའམ་མི་སྟོང་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང་ན། སྟོང་པ་ཡིན་ན་དེ་ནི་མེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ན། ཇི་ལྟར་དེས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། ཇི་སྟེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ལ་གནོད་ཅིང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཀྱང་མ་ངེས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་སྐད་དུ། ཐམས་ཅད་མེད་ཅེས་སྨྲ་བ་གཏན་ཚིགས་བཅས་པའམ། །འོན་ཏེ་དམ་བཅའ་རང་ཉིད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དམ་ཅི། །ཇི་སྟེ་གཏན་ཚིགས་འགོད་པ་གཡེལ་བར་གྱུར་ན་ནི། །དམ་བཅའ་འགའ་ཞིག་གིས་ནི་འདི་ལ་ཅི་ཞིག་འགྱུར། །ཞེས གསུངས་སོ་ཞེ་ན།སྟོང་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མེད་པར་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ལྟར་སྟོང་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་མེད་པར་མ་ཡིན་ནོ། །སྟོང་པ་ལས་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་ཞེ་ན། གནོད་ སྦྱིན་ཇི་འདྲ་བ་གཏོར་མ་དེ་འདྲའོ་ཞེས་འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་སྐད་དུ། སྟོང་པ་ཁོ་ནའི་ཆོས་རྣམས་ལས། །སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་འབྱུང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་དོན་དམ་པར་ན་སྒྲུབ་བྱེད་མེད་ཅིང་བསྒྲུབ་པ་ཡང་མེད་པས། དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་ མི་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།སྐྱོན་འདི་ནི་མེད་དེ་གང་གིས་དེ་དོན་དམ་པར་མ་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དེ་ལྟ་བུར་འགྱུར་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དོན་དམ་པ་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་ངོ་བོར་ག་ལ་འགྱུར། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ པ་ལས་ཡང་དག་པའི་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ངེས་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་གྱི་འོན་ཀྱང་ཡང་དག་པར་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པ་ཡང་དག་པ་ལ་ནི་དགོས་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོད་དོ། །ངེས་པ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པས་ཡང་དག་པ་ངེས་པ་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། འོ་ན་ལོག་པའི་སྣང་ བ་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པས་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ངེས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡང་དག་པ་དེས་ན་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་ལས་དེར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འདིའི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ནི་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་རམ། འགལ་ བའི་ཕྱིར་རམ།མ་ངེས་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་གྱི། འོན་ཀྱང་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་འདི་ལས་ཡིན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་བྱེད་ལྟར་སྣང་བ་ལས་ཀྱང་ངེས་པ་འབྱུང་བར་ཇི་ལྟར་འོས། སྒྲ་མཚུངས་པ་ཙམ་གྱིས་ནི་དོན་མཚུངས་པ་འཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་ ཁ་ཅིག་ན་རེ།གལ་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ངེས་པའི་ཡུལ་ཡང་དག་པ་ཡིན་ན་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བའི་ཡུལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་བ་དེ་ཡང་བསལ་བ་ཡིན་ཏེ། འདིར་ཡང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་སྒྲ་མཚུངས་པ་ཡིན་གྱི། དོན་ནི་མ་ཡིན་ ནོ།།འདི་ལྟར་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་བ་ནི་ཞེན་པར་བྱས་པའི་ཡུལ་ལ་བསླུ་བས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་ལ། སྐབས་སུ་བབ་པ་ནི་ངེས་པ་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུར་ཟིན་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་གལ་ཏེ་དབུ་མ་པ་ཚད་མ་ཁས་ལེན་ཀྱང་རུང་། གལ་ཏེ་ ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་རུང་སྟེ།གཉི་ག་ལྟར་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བརྗོད་པར་མི་བྱ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཚད་མ་ལྟར་སྣང་ལས་ལོག་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཞེན་པའི་ཡུལ་ལ་མི་བསླུ་བའི་ཤེས་པ་དེ་དག་གིས་ཚད་མར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ བསྟན་པ་འདི་ལ་ལྟ་བའི་ཆུ་བུར་བྱུང་བ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ།ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་དང་། ཁ་ཅིག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་སྨྲ་བའི་ཞེས་གང་བརྗོད་པ་འདི་ཡང་མི་རིགས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མ་པ་ལ་བསམས་ནས་དེ་སྐད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་དག་གི་གྲུབ་མཐའ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡང་ན་སྡང་བ་ལ་སུ་ཞིག་ནུས་ཏེ། དེ་ལ་བརྟགས་པས་ཆོག་གོ།

难道不是仅仅在于以量度不能欺诳空性吗？如果问及能成立空性的能立是空还是不空，若是空，那就仅仅是无，如何能由此成立空性？如果不空，则违背一切皆空的立宗之义，且其因相也成不定。如说：'一切无的说法是否具有因相，或者是否仅由立宗本身来成立？如果疏忽于立因，仅由某个立宗又能如何？'如此说道。
仅由空性的能立来成立空性，虽然如此，没有能立就不会成立所立。如此，仅仅说是空并不意味着在世俗谛中也不存在。如果问及如何从空性中生起所立，就如世间所说'供品如何则夜叉如何'。如说：'唯从空性诸法中，空性诸法得生起。'
那么，若在胜义中无能立也无所立，则不能成立胜义无自性。对此过失的回答是：并非如此，因为能成立彼非胜义者，也不是如此能立所立的作者。即使能知不是胜义，所知又怎会是如此的体性？如何从非真实中产生真实的决定？
决定并非真实，但也非非真实。对真实的决定毫无必要，但对所决定则有必要。如果问及如何由非真实的决定来决定真实？那么以具颠倒显现的比量也将不能决定无颠倒的真实性。
如果说从非真实中产生真实，则将导致从似能立中也产生真实的过失。对此，其非真实性与似能立不同，并非因为不定或相违或不确定，而是因为胜义中无自性。因此，如何能适合从似能立中也生起决定？仅仅语言相同并不能获得意义相同。
由此也遮破了有人说：'如果决定的对境是真实，则量的显现的对境为何不是真实？'因为这里也只是非真实的名称相同，而意义不同。如此，似现量之所以非真实是因为对所执著的对境有欺诳，而此处决定虽然对所执对境不欺诳，但因为远离胜义自性而为非真实。
因此，无论中观师承许量或不承许量，在两种情况下都不应说不能安立一切法空性，因为承许世俗谛中离开似现量的世俗所执对境不欺诳的诸智为量故。
因此，在此教法中所生起的见解泡沫是：有人说一切存在，有人说一切不存在，所说这些都不合理，因为是针对中观师而说，且他们的宗义也不是如此。或者说谁能对嗔恨有所作为，对此观察即可。

།རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་རྟོགས་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཅན་བློ་དང་ལྡན་པའི་དབུ་མ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཇི་ལྟར་སྡང་བ་ཞེས་མི་རིགས་སོ། །འདི་སྙམ་དུ་རེ་ཞིག་གང་དག་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཉིད་རྟོགས་ཀྱང་ངན་སོང་མེད་དོ། །ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང ཉེས་པར་སྤྱད་པའི་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མེད་དོ་ཞེས་ལྟ་བ་དེ་དག་ཀྱང་མེད་པ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཏེ་ཡོད་པའི་འཇིག་རྟེན་སྡང་བ་ཡིན་ན།གང་དག་ཐམས་ཅད་མེད་པར་ལྟ་བའི་དབུ་མ་པ་དེ་དག་མེད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་མི་སྡང་བར་འགྱུར་སྙམ་ན། དེ་ནི་མ་ ཡིན་ཏེ།མེད་པར་ལྟ་བ་མེད་པས་ན་དབུ་མ་པ་མེད་པ་པ་ཉིད་དུ་མི་འཐད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མེད་པ་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད་དེ། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། གལ་ཏེ་ཡོད་པ་སུན་ཕྱུང་བ། །ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ འཕེན་ཡིན་ན།།མེད་པ་སུན་ནི་ཕྱུང་ཉིད་ཀྱི། །ཡོད་པ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་མི་འཐོབ། །ཅེས་གང་གསུངས་པའོ། །གལ་ཏེ་དོན་དམ་པ་པའི་ཡོད་པ་བཀག་པས་མེད་པ་པར་འདོད་ན་གོད་པ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཇི་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཡོད་པ་ཡང་བཀག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ན། དེ་ནི་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དང་ འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་ཡི།།ཀུན་རྫོབ་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་སོགས། །རྣམ་པར་གཞག་པ་འཇིག་མ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གསང་བ་འདི་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་ པོའི་མདོ་རྣམས་སུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་ན།གང་གིས་དེ་དག་ལ་སྡང་བ་དེ་ལ་མ་གུས་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལ་མོས་པས་ཉེས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན། གང་ཞིག་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་མངོན་དུ་གྱུར་པ་དབུ་མ་པའི་མཆོག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་གུས་ལ་མོས་པ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་དབུ་མ་པ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྐྱེ་བོ་སྡང་བ་འདི་ནི་ ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་རོ།།དེ་བས་ན་དབུ་མ་པ་ལ་སྡང་བ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་སྡང་བ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མའི་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ན། དེ་སྤོང་བ་ན་དེ་ཡང་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་ཡུལ་ནི་དམིགས་པའི་ངོ་བོ་ཅན་ཡིན་ལ། སངས་ རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེའི་ལྟ་བ་ཅན་དུ་སྨྲ་བ་ནི།ཤིན་ཏུ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་ཡོད་པའི་ལྕེ་རྟེན་ཅན་མཆོག་ཏུ་མེད་པ་དམྱལ་བ་ལ་གཞོལ་བ་འདི་ནི་རང་བརླག་ཅིང་གཞན་ཡང་རླག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དད་པ་བླུན་པས་འཇིག་རྟེན་བསླུས་པ་ཡིན་ནོ། ། གང་དག་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོའི་གཉའ་ཤིང་གི་བུ་གར་རུ་སྦལ་གྱི་མགྲིན་པ་ཆུད་པ་ལྟ་བུའི་མི་ཉིད་དང་ཤིན་ཏུ་ཐོབ་པར་དཀའ་བའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་བསྟན་པ་ལ་དད་པ་ཡང་ཐོབ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐུར་པས་དལ་འབྱོར་ཆུད་གཟོན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འདི་དག་ནི་མཆོག་ཏུ་མྱ་ངན་བྱ་བའི་འོས ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཆེན་པོ་ལ་བརྙས་པ་འདི་ནི་བསླུ་བ་ཆེན་པོ་ཡིན་ཞིང་། རྣམ་པར་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་འདི་ནི་སྐལ་བ་དམན་པའི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པའོ།

对于通过理论和教证而通达宗义、具有智慧的中观师,世间怎么会对他们生起嗔恨呢?这样想:'暂且那些了知有他世的人也无恶趣,认为善行与恶行的业果报不存在的见解,他们也是断见者',如果对有见者世间生嗔恨,那么对于一切皆空的中观师,他们是断见者之顶上明珠,怎么会不生嗔恨呢?
然而并非如此,因为中观师并无断见,所以不应该认为中观师是断见者。如果说由于否定有而成为断见者,那为什么不承许由于否定无而成为实在论者呢?正如龙树菩萨所说:'若以破有故,即是说于无,以破于无故,何不得于有。'
如果认为由于否定胜义有而成为断见者,那么没有任何过失。如果因为也否定世俗有而如此,那是不对的,因为如说:'因为未破除,因果性相之,世俗谛本性,不坏染净等,一切之安立。'
诸法最极秘密之理,世尊已在般若波罗蜜多等大乘经典中开显,那么对于不恭敬这些经典者生嗔,对于信仰这些经典者有何过失?对于现证中观真实性的最胜中观师-世尊恭敬信仰,而仅仅因为信仰而成为中观师的人,众生对他们生嗔,这是极为稀有的。
因此,对中观师生嗔就是对一切诸佛菩萨生嗔,因为唯有中观正理即是般若波罗蜜多,舍弃它就是舍弃般若波罗蜜多。说诸佛菩萨的境界是有所缘相的本性,这是极大的诽谤。
因此,这些执著有的人最终堕入地狱,不仅自取灭亡也令他人灭亡,以愚痴信心欺骗世间。对于如同大海中的龟颈入轭孔般难得的人身,以及极难获得的善逝教法虽已获得信心,却因诽谤大乘而浪费暇满,这些烦恼是最应悲叹的。
轻视这大乘法是大欺诈,也是远离正行的大过失,因此这是下劣根机者的恶行。

།འདི་ནི་བདེ་འགྲོའི་སྙད་ཅན་མཆོག་ཏུ་ངན་སོང་དུ་ལྟུང་བ་ཡིན་ཞིང་། འདི་ནི་དེ་དག་གིས་བདེ་བ་དང་ཕན་པ་ཕུན་སུམ་ ཚོགས་པ་མི་བཟོད་པ་ཡིན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ལ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་དེ་སྤངས་པ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མ་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་ བ་ཇི་ལྟར་ཡིན་གྱི།གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པར་ལྟ་བ་ལམ་ཡིན་པས་ན་སྐྱོན་འདི་མེད་དོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོ་ན་དེ་དང་དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྟོང་པ་སྟེ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དངོས་པོ་རྣམ་པར་འཇིག་།སྲིད་ པ་ཐམས་ཅད་ཡོང་ཡེ་སྟོང་པ་སྟེ།།ཉི་ཚེའི་སྟོང་ཉིད་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི། །ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ནམ་མཁའ་ལ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད། །འཇིག་རྟེན་གསུམ་པོ་མ་ལུས་པ། །ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན། །མཐོང་བ་དང་ནི་རེག་པ་ཉིད། །ཀུན་ཏུ་སྒྱུ་མ་ཇི་བཞིན་ཏེ། །འགྲོ་ བའི་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ནི།།དེ་ལྟར་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དངོས་པོ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་སྟོན་པར་མཛད་པས་དེ་ཁོ་ན་གཟིགས་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དེ་སྙམ་དུ་བསམ་པར་མི་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་ པ་ལ་འཇུག་པ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངོས་ཡིན་ལ།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་ཁ་ཅིག་ངེས་པའི་དོན་ཡིན་ནོ། །དྲང་བ་དང་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཡང་མདོ་གཞན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསྟན་པ་ཁོ་ནའོ། །དེས་ན་སྐྱོབ་པ་དེས་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཁོ་ནས་ནི་དེ་ཁོ་ནར་ གཟུང་བར་མི་བྱ་སྟེ།སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། དེས་དེ་ཉིད་དོན་བཏང་སྙོམས་ཅན། །གླང་ཆེན་གཟིགས་སྟངས་མཛད་ནས་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཐུགས་ནི་འབའ་ཞིག་གིས། །ཕྱི་རོལ་སྤྱོད་པ་སྤྲོས་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ། །འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ ནས།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར། །ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་སོགས་པ་བསྟན། །སེམས་ཙམ་དུ་ནི་རྣམ་གཞག་པས། །སྐལ་ཆེན་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཡང་བསལ། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་སེམས་ཙམ་ཞེས། །ཐུབ་པ་ཆེན་པོས་གང་བསྟན་དེ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྲག་པ་ནི། །བསལ་ཕྱིར་ ཡིན་གྱི་དེ་ཉིད་མིན།།ཞེས་སོ། །སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་ཀྱང་། གཟུགས་སོགས་སྐྱེ་མཆེད་ཡོད་པར་ནི། །དེས་འདུལ་བ་ཡི་སྐྱེ་བོ་ལ། །དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པ་སྟེ། །བརྫུས་ཏེ་འབྱུང་བའི་སེམས་ཅན་བཞིན། །ལྟ་བའི་མཆེ་བས་སྨྲས་པ་དང་། ། ལས་རྣམས་འཇིག་པ་ལ་ལྟོས་ནས། །སྟག་མོ་ཕྲུག་གུ་ཁྱེར་བ་ལྟར། །རྒྱལ་བས་ཆོས་འདི་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེའོ། །འོ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་མི་བདེན་པ་གསུང་བས་ན་ཁྱེད་ཅག་ཉིད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བརྫུས ཏེ་བྱུང་བའི་སེམས་ཅན་ཡོད་པར་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་གཞན་ཡང་དག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པ་ཉིད་ཡིད་ལ་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །དེ་ལ་ཡང་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་དོགས་པ་དགག་པ་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེ་ཞིག་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་ བསྟན་པ་འདུལ་བར་བྱ་བའི་བསམ་པའི་ངོར་ཡིན་པར་སེམས་དང་ལྡན་པས་དོགས་པར་མི་འོས་ཏེ།སེང་གེ་དང་འཕྲོག་བྱེད་དང་དབྱིག་གི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱི་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྟོན་པ་པོའི་ཚོགས་ ཀྱི་སྤྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་ཡིན་ཏེ།གལ་ཏེ་འདིར་ནི་སངས་རྒྱས་པ་དང་ཕྱི་རོལ་ལ། །རྣམ་པར་འབྱེད་བྱེད་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་གཅིག་མེད་ནི། །སྤྱོད་པ་ཞིབ་མོས་བློ་སྦྱངས་རྣམས་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའ། །ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་མཚུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་བཤད་པའོ། །མཁས་པ་སུ་ཡང་ འདི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཡིན་པར་ཡང་རྟོགས་པར་མི་བྱེད་དེ།རྒྱུ་མཚན་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

这是善趣的名声最高者堕入恶趣，这是他们不能忍受圆满的安乐与利益。因为所谓大乘是菩萨道及其果，观一切法空性也是菩萨无上道，因此舍弃它时怎么能说是未舍大乘呢？
若说由于二空见是道故无此过失，则不然。因为佛陀在诸经中唯说一切法空性，如说：'此等一切法自性空，诸佛子破除诸事物，一切轮回本来空，外道偏空非究竟。一切具虚空性相，虚空本身无性相，三界一切无余尽，皆如幻化而显现。所见及诸触受等，一切如幻而显现，一切众生之住处，如是皆非所缘境。'
若想：若诸事物胜义中无，则佛陀宣说此理，如何是见真实？不应作如是思维。如是具大悲心之教法，是随顺所化众生而说，其中有些是权说，有些是实说。了义不了义经典的区分也是佛陀在其他经中明确宣说的。
因此不应仅因是救主所说就执为真实。如法称论师所说：'彼舍真实义，作观象之态，唯以世间心，开显外行相。'
龙树菩萨亦云：'为除我执故，宣说蕴界等，建立唯心已，智者复除彼。如来大师说，一切唯是心，为除愚者惧，非是真实义。'
世亲论师亦云：'色等诸处有，为所化众生，依意趣而说，如化生有情。为除见毒牙，观待业灭尽，如虎携子去，佛陀如是说。'
若说：如是则佛说不实，汝等即是诽谤佛陀。答：不然，因为依特殊意趣而说，如说有化生有情等，其他教法亦是真实。
若说：则不应执著所说空性，因为于彼亦不能遮除是具密意之疑惑。答：不然。如是首先不应怀疑空性之教是随所化众生意乐而说，因为狮子、执持、宝藏等亦是具有通达空性根器者。
佛为说此教法者即是诸导师中的顶髻明珠。如说：'若于此处无一空性教，能辨佛教与外道别，则以细行修心者，一切宗义观察同。'
任何智者亦不会认为这是由于其他原因，因为没有其他理由。

།འདི་སྙམ་དུ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཁམས་གསུམ་པ་འདི་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ན། གདུལ་བར་བྱ་བ་རྣམས་དེ་ཉིད་ལ་འཛིན་པར་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།འདི་ལ་བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དོན་དམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེའི་ཚེ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལ་ཉེས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན་ཅིའི་ཕྱིར་འགོག་པར་བྱེད། ཇི་སྟེ། འདི་དག་རྣམ་རིག་ཙམ་ཉིད་ཅེས། །དེ་སྙམ་དུ་ནི་དམིགས་ནས་སུ། །ཅི་ཡང་རུང་སྟེ་ མདུན་འཇོག་ན།།དེ་ཙམ་ལ་ནི་གནས་མ་ཡིན། །སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེ་ལྟ་ན་འོ་ན་དེ་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ཁོ་ནས་དེར་མངོན་པར་ཞེན་པ་བསལ་བས་ན་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་པས་མི་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་འདི་མངོན་པར་ཞེན་པ་བཀག་པ་ཙམ་དགོས་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་ཡང་མངོན་པར་ ཞེན་པར་མི་བྱའོ་ཞེ་ན་ཚུལ་དྲང་པོ་ཁོ་ནར་གསུངས་པར་རིགས་ན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསུངས་པས་ཅི་བྱ།རྣམ་པ་གཞན་དུ་གསུངས་ན་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་འཛིན་པ་མི་བདེན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དོན་མ་ཡིན་པ་ཆུང་ངུ་ལས་བཟློག་པའི་གདུལ་བྱ་དོན་མ་ཡིན་པས་ཆེན་པོ་ཉམས་ པར་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི་དྲང་བའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་བསྟན་པ་ཡིན་གྱི། དེ་ལྟར་ཡང་དག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྟོགས་སོ། །འདི་ལས་ཀྱང་དྲང་བའི་དོན་མ་ཡིན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགག་པ་བསྟན་པ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་པའི་དོན་ཉིད་དུ་སྣང་སྟེ། དཔེར་ན། འདི་ནི་བདག་གམ་སེམས་ཅན་མེད། །ཆོས་འདི་རྒྱུ་དང་བཅས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་འདི་ནི་རང་གིས་མ་བྱས་གཞན་གྱིས་མ་བྱས་གཉི་གས་མ་བྱས་དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྲུལ་པ་མ་ཡིན་དུས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མ་ཡིན། རང་བཞིན་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་རྒྱུ་གཅིག་ལ་རག་ལས་པ་མ ཡིན་རྒྱུ་མེད་པར་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་དུ། མིང་ནི་གང་དང་གང་ཞིག་གིས། །ཆོས་ནི་གང་དང་གང་བརྗོད་པ། །དེ་ནི་དེ་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཆོས་རྣམས་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་ལྟར། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། ། བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དུ་སྣང་བར་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་བཞིན་ནོ། །སྒྲུབ་པ་བསྟན་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་དྲང་བའི་དོན་དུ་སྲིད་པ་རིགས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟ་ཡིན་ཡང་དྲང་བའི་དོན་དུ་རྟོགས་ན། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར བསྟན་པ་ཡང་དེ་ལྟར་བརྟག་པར་གྱིས་ཤིག་།གཞན་ཡང་འོ་ན་གལ་ཏེ་དབུ་མ་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པ་གྲུབ་བྱེད་ལ་རག་ལུས་ན། འོ་ན་བསྒྲུབ་བྱ་གྲུབ་པར་བྱེད་པས་དོན་བྱེད་ནུས་པ་ཇི་ལྟར་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་བྱེད་ནུས་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་འདིར་དོན་དམ་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གསུངས་པའོ ཞེ་ན།བརྗོད་པ། གལ་ཏེ་དོན་བྱེད་པ་དོན་དམ་པ་པ་ཡིན་ན་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། བྱེད་པོ་དང་ལས་དག་གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ན་འདི་དོན་དམ་པ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་ཡིན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཚད་མ་ནི་ཅི་ཡང་མེད་ལ། གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ མེད་པར་ཡོད་པས་ན་དོན་བྱེད་ནུས་པ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ།།འདི་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མང་བས་རེ་ཞིག་གཞག་སྟེ། འདིར་རྣམ་འགྲེལ་མཛད་པས་ནི་ཐ་སྙད་ལ་བརྟེན་པའི་དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་གསུངས་པ་ཡིན་པས་དེའི་དགོངས་པ་དང་མི་འགལ་ལོ། ། རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་དེ་ནི་དོན་དམ་པར་ན་དབུ་མ་པ་ཁོ་ན་སྟེ། གལ་ཏེ་ཐམས་ཅད་ནུས་མེད་ན། །ས་བོན་སོགས་ནི་མྱུག་སོགས་ལ། །ནུས་མཐོང་གལ་ཏེ་དེ་ཀུན་རྫོབ། །འདོད་ན་ཇི་ལྟར་དེ་ལྟ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

作如是想：'诸位佛子，所说三界唯是识时，愿所化众生不要执著于此。'世尊亦说此为空性。对此回答：若唯识是胜义，则于执著无有过失，为何要遮止？若想：'此等唯是识，如是作意已，不论是何物，置于前方时，不应住于彼。'如是思维，则仅以说唯识便能遣除执著，无需说空性。
若仅需遮止执著，则应直接说'于此亦不应执著'，何必用其他方式说？若用其他方式说，则如所说般执著，将成执著不真实，如是则为了遮止小过失而使所化众生堕入大过失。
因此，说有能知所知是了义经，而非如是真实，应当了知。此亦非了义，因为世尊所说遮止皆显为了义，如说：'此中无我亦无众生，此法从因缘而生。'
同样，'此芽非自作，非他作，非共作，非自在天所化，非时间所变，非从自性生，非依一因，非无因生。'又如：'以何名称说何法，彼于彼中实非有，此是诸法之法性。'又如：'如同愚者所分别，外境实际是非有，心为习气所扰乱，显现为境而生起。'
所说能立有二相，故于此理解为了义是合理的。即便如此，若了解为了义，则对所说人无我亦当如是观察。
复次，若中观师所立须依能立，则所立能作所作如何为空？如说：'若能作所作，此是胜义有。'对此回答：若所作是胜义，此处则有过失。
因作者与业空离一多自性，如何说此是胜义？因果体性无任何能立量，而有无过能破，故不应以能作所作为胜义有之相。
此处应说甚多，暂且搁置。此处量论作者说依世俗的胜义有相，故不违其密意。彼胜理之王实际上即是中观师，因说：'若一切无功能，种子等于芽等，见有功能若许，彼皆世俗如何尔？'

།འདི་ལས་ཀྱང་དབུ་མ་པ་ཡིན་ཏེ། སྣ་ཚོགས་སྣང་ཅན དོན་རྣམས་ལ།།གལ་ཏེ་གཅིག་ཉིད་མི་རིགས་ན། །རེ་ཞིག་གཅིག་པུའི་བློ་དེ་ཉིད། །སྣ་ཚོགས་སུ་ནི་ཇི་ལྟར་སྣང་། །ཞེས་ཕྱོགས་སྔ་མ་བསླང་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བས། ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་དོན་བསམས་ལ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རྣམ་དབེན་ཞེས། །མཁས་པ་རྣམས་ནི་གང་གསུང་བ། །དེ་ནི་དངོས་སྟོབས་འོངས་པ་ ཡིན།།སྣ་ཚོགས་གཅིག་ན་ཅི་ཞིག་འགྱུར། །བློ་དེ་ལ་ནི་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་དོན་འགའ་འདི་འདོད་ན། །དེ་ལ་ཁོ་བོ་ཅི་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐབས་ཉིད་ནས། །གང་གིས་དངོས་པོ་རྣམ་དཔྱད་ནས། །དེ་ཉིད་དུ་ན་དེ་དངོས་མེད། །གང་གི་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། ། གཅིག་དང་དུ་མའི་རང་བཞིན་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ཀྱང་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་ཐུན་མོང་དུ་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདུད་རྩི་ལ་དགྱེས་པ་མི་མངའ་ན་ནི། དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་རིགས་པར་མ་མཐོང་ངོ་། །གང་ལ། རིགས་ལམ་སྲང་ཞུགས་འགྲོ་བ་ནི། །གཅིག་ཏུ བྱས་དང་བདག་གི་བློ།།འོན་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་ནི། །སྐལ་ལྡན་ཡོད་ན་དེ་རྣམས་རྒྱལ། །ཞེས་བྱ་བའི་སེང་གེའི་སྒྲ་ཡོད་ཅིང་། །གང་ཞིག་ཤེས་རབ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དང་ལྡན་པས་ལྷའི་བླ་མ་རྒྱང་རིང་དུ་སྨད་ཅིང་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དང་མཚུངས་སོ། །གང་ལ་ བསྔགས་པ་འཐོབ་པ་རྣམས་ལྟ་བ་ངན་པའི་གཡང་ས་ཆེན་པོར་ལྷུང་བའི་སེམས་ཅན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བས་རྗེ་བཙུན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གཤེགས་པར་བསྔགས་པ་བརྗོད་པ།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱིས་མུ་སྟེགས་ངན་པའི་ཤ་ཟ་སྐྲག་པར་མཛད་པ་ཚད་མ་པའི་ཚོགས་ ཀྱི་གཙུག་གི་ནོར་བུ་སྟེ།དབུ་མ་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་སུ་ཞིག་ཡིད་ཆེས་པར་འགྱུར། དེ་ལྟ་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལུང་ལས་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་དག་ལ། འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་གསལ་བར་མཛད་པ། སློབ་དཔོན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་བཞེད་པའི་དབུ་མ་དེ་ཁོ་ན་འདི་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁས་བླང་བ་དང་། གོམས་པར་བྱ་བར་འོས་པ་ཡིན་ཏེ། རེ་ཞིག་མོས་པ་ཙམ་ཡང་བསོད་ནམས་དག་པ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། གོམས་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ ལྡན་འདས་ཀྱིས།བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་བསོད་ནམས་གང་། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཟུགས་མཆིས་ན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་ནི་ཀུན་གང་སྟེ། །དེ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་པར་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་ཡོངས་འཛིན་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཕུང་པོ་འབྱུང་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དམ་ཚིག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་དེ་བས་ཤིན་ཏུ་མང་། །སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་འབད་པ་ཡིས། །བསྐལ་པ་བྱེ་བར་བཀའ་སྩལ་ཡང་། །དམ་ཆོས་འཛིན པའི་བསོད་ནམས་ཀྱིས།།མཐར་ནི་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་དམ་པའི་ཆོས། །ཡང་དག་སྡུད་ལས་བསོད་ནམས་གང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མོས་པ་ཡི། །བཅུ་དྲུག་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །འདིར་ནི་སྟོང་ཉིད་ལ་མོས་ཤིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་འདོར་མི་བྱེད། །དམ་ པའི་ཆོས་ཉིད་འཛིན་བྱེད་པ།།འདི་ནི་བསོད་ནམས་མདོར་བསྡུས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པའོ། །དེ་ཁོ་ན་འདི་ལས་གོམས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ནི་ཚེགས་མེད་པར་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པ་འཐོབ་པ་འབྱུང་སྟེ། མི་དམིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཉམས་སུ་ བླང་བ་ལ་ཇི་ལྟར་གྱུར་པའི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེ་ལྟ་བུ་དམིགས་པའི་ཚུལ་ལས་མ་ཡིན་ཏེ།ཚད་མས་གནོད་བྱེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །དམིགས་པ་སྨིག་རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི། །ཤེས་པ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་ལ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ངེས། །དེ་ཕྱིར་དེ་སྟོབས་ཞུགས་པ་ཡི། །ཕྱི་རོལ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་ པ་ཀུན།།བདག་དང་བདག་གིར་ཕྱིན་ལོག་ལས། །ཞུགས་པ་བཞིན་དུ་སྟོབས་ཆུང་ངོ་། །དངོས་པོར་མི་དམིགས་པ་ཡིས་ནི། །ཞུགས་པ་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་སྟེ། །རྒྱས་པའི་རྒྱུ་ལས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །ས་བོན་གྲུང་པོའི་མྱུག་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གང་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།

这也是中观派的观点。'对于显现各种各样的诸法，如果不承认一性，那么这个单一的心识，怎么会显现为多样呢？'这是先提出对方的观点。'如何如何思维诸法，就会如何如何远离'，诸位智者所说的这些，是依靠事物本身的力量而来的。'如果诸多现象是一体，会变成什么？对于那个心识来说是不会改变的。如果认为某些事物是这样的，那对我来说又算什么呢？'如此宣说。
从'识'的章节开始：'通过观察诸事物，在胜义中彼等无实，为何如此？因为彼等，无一多自性'，这也是如此，这是对外境和内识共同的破斥。如果不喜欢中观派的甘露教法，就不应该如此宣说。
对于'入于正理之道者，唯一作意我之心，然而若有具福者，彼等通达则得胜'这样的狮子吼声，以及具有殊胜智慧而远离天主师，堪与圣者文殊师利相比。
对于获得赞誉者，以大悲心对待堕入恶见大险坑的众生，赞叹尊者普贤如来所说，以无过失的密咒令邪外道罗刹恐惧，是量论师群中的顶髓，说他背离中观派宗义，有智慧者谁会相信这样的说法？
因此，从佛陀教法中理解，以正理完全清净，龙树菩萨明显阐述，法称论师所许的这个中观，应当为具慧者所接受和修习。即便仅仅对此生起信解，也是清净福德等的因，更何况修习呢？
如佛陀所说：'菩提心之诸福德，若其具有色相者，遍满虚空诸界中，彼尚超过于此福。一切众生诸福德，所摄福蕴有几许，菩萨发起菩提心，所生福德胜于彼。菩萨福德之蕴聚，所生数量有几许，持守誓言之福德，较彼数量更众多。诸佛精进历劫数，演说亿劫不穷尽，持正法者之福德，究竟难以穷其边。菩提心与妙正法，正持所生诸福德，较于信解空性者，十六分中不及一。于此信解于空性，不舍菩提心为要，受持正法而修行，此为福德之归摄。'
从这个真实义中修习的人们，将毫不费力地获得增上生和决定胜，因为以无缘的方式修持福德，所获得的果报不同于有所缘的方式。因为有正理破除的缘故，有所缘如同阳焰等的认知一样，对事物颠倒执著。因此，依彼力而行的外道之行持，如同执著我和我所的颠倒而行一样力量微弱。以无所缘事物而行持，则能获得广大果报，如同从良好种子生长苗芽等一样，因为是从广大因中产生的。如是宣说。

།ངེས་པར་ ལེགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འཐོབ་པ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡིད་ཅན་རྣམས་ལ་མི་སྲིད་པ་ཁོ་ན་སྟེ།གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་འགའ་ཞིག་གིས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱི། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཅུང་ཟད་ མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དང་བྲལ་བ་མ་ཚང་བས་དེ་མཐའ་དག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེས་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དེ་ལས་མ་གཏོགས་པ་གོམས་པར་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པས་ན། དེ་ཁོ་ན་འདི་ཁོ་ན་ལ་གོམས་པར་བྱ་བར་ འོས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་དག་འདི་སྐད་དུ། གལ་ཏེ་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དེའི་འབྲས་བུའི་ཡང་བརྫུན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་བསྒྲུབ་པ་ལེན་པ་དང་འདོར་བ་དག་གིས། བདག་དུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ནི་ ཇི་ལྟར་འདོད་པ་ཁོ་ནར་སྤྱོད་པ་མཛེས་སོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་མི་རིགས་པ་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་དཔག་པས། ངེས་པའི་སྟོང་པའི་དེ་ཁོ་ན་ལ་མོས་པའི་སྐྱེས་བུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་འདི་བརྗོད་ དམ།དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་ལ་ཡིན་གྲང་། དེ་ལ་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་ན་ནི། ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་དག་དངོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་མ་སྤངས་པ་དེ་དག་ནི། རིགས་པ་དང་ལུང་གིས་དེ་ཁོ་ན་དེས་ཀྱང་དེ་ལས་ གཞན་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཐུན་མོང་དུ་ཐ་སྙད་འཇུག་པ་ཡིན་ཏེ།དེ་དང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཐ་སྙད་ལ་ནི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །དེས་ན་འདི་དག་བསོད་ནམས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇུག་པ་དང་། སྡིག་པའི་སྒྲུབ་པ་དང་ལྡོག་པ་ལ་སྤྱོད་པར་མི་འོས་སོ། །རྣམ་པར་ཕྱེད་པ་རྣམས་ རྣམ་པར་མ་ཕྱེད་པའི་འཇིག་རྟེན་དང་ཐ་སྙད་ཐུན་མོང་དུ་མི་རིགས་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།འོ་ན་དེ་དག་གིས་གང་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མི་བྱ་ཞིང་གང་ལས་ཀྱང་ལྡོག་པར་མི་བྱ་བས་ན། བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། སྡུག་པ་ལ་འཁྱུད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མི་འཇུག་པར་འགྱུར་ལ། སྦྲུལ་དང་དུག་དང་ ཚེར་མ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་མི་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ།།ཡང་བསོད་ནམས་དང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་འགའ་ཞིག་བརྫུན་པར་ནི་མ་ཟད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་བརྫུན་ན་ནི། བརྫུན་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྒྲུབ་པ་ལེན་པ་ དང་།སྤོང་བའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་དེ་ལྟ་བུ་ཁོ་ན་ཡིན་ལ། མ་ཡིན་ན་ནི་འགའ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་སྲིད་དུ་ལེན་པ་དང་། སྤོང་བའི་ཐ་སྙད་འདི་འཇུག་པ་དེ་སྲིད་དུ་ལེགས་པར་སྤྱད་པ་དང་། ཉེས་པར་ སྤྱད་པའི་ཡུལ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པར་བྱའོ།།དབུ་མ་པར་རློམ་པ་གང་དག་བསོད་ནམས་ལ་ནི་མི་གུས་ཤིང་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་མི་སྤོང་བ་དེ་དག་ནི་བདེ་འགྲོ་དང་། ཐར་པའི་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ངན་འགྲོའི་ཉོན་མོངས་པ་དེ་དག་ནི་བཅོམ་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་པར་དབེན་དོན་མི་ཤེས་ ཤིང་།།ཐོས་པ་ཙམ་ལ་རྟེན་བྱེད་པ། །གང་དག་བསོད་ནམས་མི་བྱེད་པ། །སྐྱེས་བུ་ཐ་ཤལ་དེ་དག་བརླག་།ཅེས་གསུངས་སོ། །ཇི་སྟེ་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བརྗོད་ན། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཡང་དག་པར་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བག་ཆགས་སྤངས་པ་གང་ ཡིན་པ་དེ་དག་ནི།འཇུག་པར་བྱེད་པའི་བདག་དང་། འཇུག་པ་དང་འཇུག་པའི་ཡུལ་ཡང་མི་དམིགས་པས་འགའ་ལ་ཡང་འཇུག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དབུ་མ་པ་རྣམས་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྤྱོད་པ་ཉིད་མཛེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབྲེལ་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཡིན་ན་ ནི་སྤྱོད་པ་མེད་པ་ཉིད་རིགས་པ་ཡིན་གྱི།ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་ཆོག་གོ།

对于受颠倒所支配的众生来说，决定获得殊胜的善果是完全不可能的。对于见到人无我的人，虽然有些能够断除烦恼障，但是不能断除所知障。即使是稍微见到法无我的人，由于缺乏对其他境界远离颠倒的认识，所以也不能完全具足。因此，对于希求增上生和决定胜义的人们来说，除此之外没有任何需要修习的，所以唯有这个是应当修习的。
有些人说：'如果福德和非福德及其果报都是虚妄的，那为什么中观师们还要通过取舍福德和非福德的修行来使自己疲惫呢？他们应该随心所欲地行事才对。'这种说法是不合理的。这是针对由于种姓差别而产生的推理，对于确信空性真如的人而言，是否已断除对事物的执著习气来说的呢？
如果是针对未断除对事物执著习气的人来说，那就不是正确的说法。因为那些未断除对事物执著习气的人，即使通过理证和教证了解了真如，也仍然要与其他凡夫一样随顺世俗言说。他们与其他人在世俗言说上没有任何差别。因此，这些人不应该不修福德，不应该造作恶业。已经通达真理的人与未通达的世间人共用世俗言说是完全不合理的。
那么，如果说他们既不应趣入任何事物也不应远离任何事物，那么他们就不应该吃喝、拥抱所爱之人等，也不应该远离毒蛇、毒药、荆棘等。而且，不仅福德、非福德及其果报是虚妄的，一切法都是虚妄的。如果有些是虚妄的，那么作为虚妄的苦乐的修行的取舍对象的福德和非福德的修行也同样如此；如果不是虚妄的，那就都不是虚妄的，这是确定的。
因此，只要取舍的世俗言说还在运行，就应当随顺善行和恶行的境界。那些自诩为中观师却不恭敬福德、不断除非福德的人，他们不是善趣和解脱的法器，而是堕入恶趣的烦恼。就像经中所说：'不知离诸相之义，仅仅依靠闻思修，若人不修诸福德，此等下劣人毁灭。'
如果是针对第二种情况（已断除对事物执著习气的人）来说，这样说也不正确。因为那些已断除对事物执著习气的人，既不见能入之我，也不见所入及入处，所以不会趣入任何事物。至于说中观师们随心所欲地行事才对，这种说法更是完全不相干的。因为如果一切都是虚妄的，那么应该是无所行为，而不是随心所欲地行事，否则就会有太过之失。

།འདི་ན་མུ་སྟེགས་ཅན་གཞུང་མུན་པ་མ་ལུས་པའི། །ཉི་མ་ཐུབ་ཆེན་རྒྱལ་པོ་ལ་བརྟེན་རྣམ་འབྱེད་པ། །བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོའི་ཆེད་དུ་སླ་བའི་རིམ་པ་ཡིས། །བསྟན་པ་དེ་ནི་སྙིང་རྗེས་བདག་ གིས་རྣམ་པར་ཕྱེ།།དེ་ལྟས་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་འགྲན་པར་བྱེད་འདྲ་ཞིང་། །ཟླ་བའི་འོད་ཀྱི་ཚོགས་ལ་བསྔོ་བ་ལྟ་བུ་ཡི། །ཡངས་ཤིང་དྲི་མ་མེད་པའི་དགེ་བ་གང་ཐོབ་དེས། །འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་བདུད་རྩིའི་རྒྱ་མཚོར་ནུབ་གྱུར་ཅིག། །མ་ལུས་མུ་སྟེགས་ངན་པའི་ཆོ་གས་མི་ཚུགས་པའི། །བདེ་གཤེགས་ བསྟན་པ་རིན་ཆེན་སྒྲོན་མེ་མ་ལུས་པ།།ལྟ་བར་གྱུར་པའི་མུན་པ་དྲུངས་འབྱིན་མ་ལུས་པའི། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་འབར་གྱུར་ཅིག་།བདག་ནི་ཐམས་ཅད་རབ་གཏོང་བཞིན་འཛུམ་འཇམ་པར་སྨྲ། །སྙད་མེད་མཛེས་ཤིང་རྒ་དང་ན་ལས་འགྲོལ་བའི་ལུས། །སྐྱེ་ དྲན་རློམ་སེམས་མེད་ཡིད་བཟོད་ལྡན་སྨྲ་མཁས་ཤིང་།།སྙན་དངགས་མཁས་དང་ངག་དངོས་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་མཐར་ཕྱིན། །ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོས་པ་འཛིན་ཞིང་བརྟན་ལ་སྒྱུ་རྩལ་རྣམས་ལ་མཁས། །ཞི་བའི་བདག་ཅན་ཡུལ་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱབ་ཕྱོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་ཆེན་ལ་གནས་པ། །གཅིག་ ཏུ་སེམས་ཅན་དོན་ལ་དགའ་ཞིང་བྱང་ཆུབ་འདོད་མེད་འཁོར་བའི་མཐར་ཐུག་པར།།སྐྱེ་བ་སྤངས་ཤིང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་གོམས་བྱེད་ཤོག། །མངོན་ཤེས་དྲུག་རྟེན་རྣམ་དབྱེ་བཤད་ལ་བདག་སུ་ཞིག་།གང་བརྗོད་དེ་ཡང་འདི་ནི་གཡོ་བག་སྒྱུ་ཅན་ཡིན། །སྒྱུ་ རྩལ་ལ་མཁས་རིགས་བཅས་རིག་འཛིན་བཞིན་པད་མ།།ཀ་མ་ལ་མིང་ཀུ་ཤ་ལེ་ནི་ཤིན་ཏུ་གཅུགས། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གཞུང་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བའི་སློབ་དཔོན་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བས་མཛད་པ་ རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཀ་ན་ཀ་ཤྲཱི་མི་ཏྲ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བན་དེ་ཤེས་རབ་གྲགས་ཀྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

在此，依止大能仁王如日，辨析一切外道论典之黑暗。为了初学者，以浅显次第，我以悲心详细分析此教法。
因此，如同与虚空竞争，如同回向月光聚集般，以所获广大无垢善业，愿世间沉入菩提甘露海中。
愿一切外道恶法仪轨不能损害的善逝教法宝灯，能够完全拔除见解黑暗，使诸法实相自性明亮闪耀。
我如同舍弃一切般面带微笑温和言语，无病美丽且解脱衰老疾病之身，具足忆念无慢心意，具足忍辱善于言说。
通达诗歌学问与语言大海彼岸，持有殊胜功德闻法坚固并精通诸技艺，具寂静本性远离世间受用而住持广大戒律。
唯一欢喜利益众生无求菩提直至轮回终尽，愿断除轮回并且相续不断修习菩萨行。
宣说六神通差别之理，谁是我？所说此亦是诡诈虚伪者。精通技艺具种姓持明者莲花，名为莲花极为亲近。
善逝论典详细解释，专一趣入菩萨行的阿阇黎胜敌所造圆满。
由印度大班智达金胜友与藏地译师班智达智慧称译校润定。


。
